Minoritata linguo

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Ek l'Europana lingui, la Baskiana esa minoritata linguo e historiale, minorigita. Hodie esas oficala en Baskia ed en Navarra[1], quankam, ne existas mezuri por protektar ol en Navarra nek en Iparralde.

Minoritata linguo esas linguo parolata de minoritato di habitantaro di ula lando. Minoritata lingui kutime ne esas lingui oficala, tamen anke li havas lua kulturo e literaturo, foye nur busha, foye anke skriba.

Kelka minoritati esas nur branchi di lua chefo-gento, qua regas en propra stato (ex. pola minoritati en Germania, Usa, e.c. esas branchi dil pola chefo-gento en Polonia), ma multa nacioni ne posedas propra stato ed existas nun kom nacionala minoritati.

Kelka minoritati existas nun en unu stato (ex. Sorabi en Germania), altra diaspore en multa stati (cigani). Kelka minoritati formigis ek migrinti (ex. en Usa), altra esas origina indijeni. Exemple mult Afrikana stati konsiste ek nombra lokala etnii, di qua kulturo esas transportata bushe di generaciono a generaciono, tale li uzas kom komuna stata linguo ulo ek la koloniala lingui (Angliana, Franciana, Portugalana, e.c.).

Quankam on generale konocas, ke omna linguo havas yuro ye existo ed omna homo yuras developar en lua matrala linguo, nur sufice forta minoritati kapablas establisar propra lerneyi, editar libri en lua linguo e developar lua kulturo. Omnatempe on trovas la lukto di chefo-gento e di lua burokatri sufokar la minoritata linguo, liquidacar di to lerneyi e kulturo e la yuna generacioni edukar en la linguo dil chefo-gento.

Referi[redaktar | edit source]

  1. Eduardo Aldasoro Lecea. La evolución de la enseñanza en euskera en Navarra: una perspectiva pedagógica. Pág 5.