Minoritata linguo

De Wikipedio
Irez a navigado Irez a serchilo
Commons-emblem-trademark-issue.svgNuvola apps edu mathematics-p.svg
Ica artiklo bezonas revizo da ula persono qua konocas ambe Ido, ed ica temo ciencala, teknologiala, matematikala, filozofiala, sportala, edc.
Ka vu povas helpar ni revizar ol? Nuvola apps edu science.svg
Ek l'Europana lingui, la Baskiana esa minoritatala linguo e historiale, minorigita. Hodie esas oficala en Baskia ed en Navarra[1], quankam, ne existas mezuri por protektar ol nek en Navarra, nek en Iparralde.

Minoritatala linguo esas linguo parolata da minoritato di habitanti di ula lando. Minoritatala lingui ordinare ne esas lingui oficala, tamen anke li havas lua kulturo e literaturo, foye nur busha, foye anke skriba.

Kelka minoritati esas nur branchi di lua majoritato, qua regas en propra stato (exemple, Polona minoritati en Germania, Usa, e.c. originis del ekmigro di Poloni de Polonia), ma multa nacioni ne posedas propra stato ed existas nun kom nacionala minoritati.

Kelka minoritati existas nun en unika lando (ex. Sorabi en Germania), kontre ke altri, exemple cigani havas diaspori en multa landi. Kelka minoritati formacis ek migrinti (ex. en Usa), altra esas origina aborijeni. Exemple multa Afrikana stati havas granda nombro di lokala etnii, di qui la kulturo esas transportata bushe di generaciono a generaciono, tale li uzas kom komuna stata linguo ulo ek la koloniala lingui (Angla, Franca, Portugalana, e.c.).

Malgre ke nun ordinare judikesas ke irga linguo havas yuro pri existar, ed irga homo darfas developar su en sua matrala linguo, nur minoritati bone organizata povas establisar sua propra lerneyi, editar libri en sua linguo e developar sua kulturo. Omnatempe on trovas la lukto di majoritato e di lua burokatri sufokar la minoritatala linguo, eliminar lia lerneyi e kulturo e la yuna generacioni edukar en la linguo de la majoritato.

Referi[redaktar | redaktar fonto]