Sfinxo

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Wikipedio
Wikivortaro explikas
ca rubriko
en altra lingui: Sfinxo

Sfinxo esas mitologiala ento, qua havas kapo di homo e korpo di leono. En komenco la figuro esis Egiptiana, e maxim multa sfinxi esas ankore en Egiptia. Ofte la anciena sfinxo repozas kapo supre, abdomino sur tero, dopa pedi apud la korpo e fronta pedi extensita avane.

Nun on konsideras originala sfinxo kom savanto dil omna sekretaji, kom savanto di sajeso e forceso. La homala kapo simbolizas la sajeso e la leonala korpo simbolizas la forceso. Ma reale on ne savas, quon sfinxo originale simbolizis. Sfinxo esas sate misterioza ento, ke ol inspiris dum yarcenti multa poeti, kompozisti, skulptisti, piktisti, teologi, historiisti e tala.

La maxim anciena sfinxo esas 4.500 yari evanta mulierala sfinxo en Abu Rawash. Omna plu bone konocata sfinxi tamen esas virala figuri. La maxim konocata esas giganta sfinxo en Giza, qua konstruktesis dum quaresma dinastio (2.600 – 2.480 aK). Ol esas hakita direte en roko ed ol esas tam alta kam quar-etajala domo. La sfinxo di Giza esas un de sep mirakli dil mondo. La sfinxo reprezentar forsan faraono Khefren. Ye 1250a yari la Mameluki, qui konquestis Egiptia, pafis lua nazo.

La orginala sfinxo havas barbo. Ol prizentas la deeso di sfinxo, qua povis levar su super omna humana en kontakto kun la deo di la Suno, kun Amen-Ra. Anke faraoni havis barbo pro la sama kauzo. Pose la barbo desaparis de plu moderna sfinxi. Nur viro-faraoni darfis portar barbo, ma omna sfinxi, qui prizentas muliero-faraono Hatshepesut, anke havas barbo. La egiptologi konsideras, ke lo esis tre aroganta ago – mem de faraono.

Ultre Egiptiani altra anciena nacioni havis sfinxatra figuri, ma dum la yar-centi sfinxo altreskis ed esis mixita kun altra mitologiala figuri. Plu moderna sfinxo, exemple, havas torso di yuna muliero kun mami od ali di uceli o portas togo. Anke la simbolismo altreskis.