Napoléon 1ma

Napoléon 1ma
Imperiestro di Francia
Periodo di guvernerio:	de 18 di mayo 1804 til 6 di aprilo 1814
Precedanto:	Unesma Franciana republiko
Sucedanto:	Napoléon 2ma
Periodo di guvernerio:	1 di marto til 22 di junio 1815
Nasko-dio:	15 di agosto 1769
Nasko-loko:	Ajaccio, Korsika
Morto-dio:	5 di mayo 1821
Morto-loko:	St Helena, Atlantiko
Spozo:	Joséphine de Beauharnais Marie Louise von Österreich
Profesiono:	militestro

Napoléon 1ma (de 1769 til 1821) esis Franciana generalo. Il direktis Francia depos 1799, kom imperiestro de 1804 til 1814, ed ankore de 20 di marto til 22 di junio 1815. Il komencis lua kariero kom artilrio-oficiro dum Toulon-siejo sucesoze ma esis vundita en kruro.

Napoléon esas konsiderita kom milito-genio, qua komandis e vinkis multa batalii. Ilu kontrolis granda parto de kontinentala Europa tra lia fratii e marshali lokizita che multa landi sur lua troni. Anke lua nevo esis imperiestro, Napoléon 3ma, de 1852 til 1870.

Napoléon konsumis tabako de multa tabakuyi dum dio.

Apud lia militala rezulti, Napoléon esas anke memorinda pro la kodexo. Granda parto esas la fundamento di aktuala legi di multi landi.

Citajo

On guvernas plu bone homi per lua vicii kam per lua vertui.

La maxim finala parto di regno

Ye 4 di mayo 1814 Napoleon Bonaparte arivis ye Portoferraio, la chef-urbo dil insulo Elba, a qua il esis exilita segun la kontrato di Fontainbleau. Ca kontrato, signata da plenipotencieri di plura Europana stati e ratifikita da Napoleon ye 11 di aprilo, detaligis ke Napoleon ne pluse esez imperiestro di Francia; e ke Elba, insulo proxim Toskania, esez separita princio di qua Napoleon esez la regnanto. Dum la monati pos ilua arivo, Napoleon facis reformi di la ekonomio di la insulo e di sociala standi di olua habitanti. Ye 26 di februaro 1815 il eskapis de la insulo, e ye 20 di marto il ri-eniris Paris.