Batalio di Lepanto

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Commons-emblem-trademark-issue.svg
Ica artiklo bezonas revizo gramatikala. – Ka vu povas helpar ni revizar ica artiklo?
batalio di Lepanto
Battle of Lepanto 1571.jpg
batalio di Lepanto, da Yogesh Brahmbhatt.
Konflikto: Santa federo kontre Turka Otomani
Dato: 7 di oktobro 1571
Loko: Gulfo di Lepanto (apud Patras, en Grekia)
Rezultajo: Decidiganta Santa federo vinko
Militanti
Kristana Santa federo:
Hispania
Republiko di Venizia
Papala Stati
Republiko di Genova
Dukio di Savoya
Kavalieri di Malta
Otoman imperio
Komanderi
Juan di Austria, Álvaro de Bazán, Luis de Requesens, Sebastiano Venier, Paolo Orsini e Marcantonio Colonna Ali Pasha †, Uluç Ali Reis
Trupi
208 navi 251 navi
Morti
7.500 morti
17 navi[1]
20.000 morti, vunditi o kaptiti[1], 137 navi kaptita, 50 dronesita, 10.000 kristana sklavi liberigita

Ye la 7ma di oktobro 1571 eventis granda navala batalio proxim Lepanto, apud gulfo di Patras en Grekia. Ol esis l'okaziono por la konfronto di navala forci de otomani kontre la papo, Hispania, Venezia kun minora kontributi de Genova, altra Italiana stati, di kavalieri di Malta sub la nomo "Santa federo". L'Europana navaro, komandita da Juan di Austria, naturala filio di Karolus la 5ma di Germania e la 1ma di Hispania. Ali Pachá, kun la helpo de la korsari Scirrocco ed Euldj Ali (qua komandis la sinistra flanko), komandis l'Otomani.

Developado[redaktar | redaktar fonto]

Ta batalio konsideresas en la historio di la militi kom turno en la navala strategio. Nam unesmafoye la galerii vidis se opozita (en granda skalo) per navi plu manovrebla ed armizita per kanoni. Ta teknika kombino, strategio qua konsistis en cirkondar la Turki en la gulfo di Lepanto, taktiko konsistita facenda asaltar galerii per abordo di Hispaniana infantrio, kun rapidesa deserti en la turka naviro kontributas grande pri la reputo di ta afronte.

Dum la batalio-marcho, la navo di Otomana komando esis invadita e l'admiralo deskapita. Kande sua kapo esis placita ye mast-extremajo di precipua hispana navo to kontributis da destruktar la morala turko. La batalio terminabis proxim 16 h.

Bilanco[redaktar | redaktar fonto]

La batalio esis kompleta vinkeso per la Otomani qua perdis 260 de lua 300 navi. La desmezuro di pertaji esas grandega: - 7.500 kristani morti - 20.000 turki morti (note multi kompozita ark-armeri) e 8.000 kaptiti, 15.000 kaptita kristani liberigita.

To esis la maxim granda navala batalio depos la batalio Actium en 31 aK, e la batalio di Aboukir en 1798 dum la Napoleonala militi. To esas anke per ke la Historio havas loko en altra parti di mondo.

La vinko di la kristana navaro kum dominacanta Hispaniana konfirmis la Hispaniana hegemonio sur Mediteraneo, precipue weste. L'Otomani rikonstrutis rapide sua naviro e prenis poka pos Chipro e la fuorti cirkum Tunis ma ne adventuris se en la westa parto di Mediteraneo.

Tamen, la precipua rolo di Mediteraneo desaparis pos lente kum la developo di oceana floto qua komencis kelka yardeki plu ante.

Mem se di antea batalii plu limita havas ja indikita, mem se la kristana navuro komportis precipua nombro di galerii (ma la turka navuro ne havas galiono) mem se uzajo di kanono havas min decidiganta ke la legenda pretendas li, on konsideras Lepanto kom la fine di galerio-navuri pri profito di navo uzinta vento armita di canoni.

Anekdoto[redaktar | redaktar fonto]

Un ek la maxim konocita partopreninti esis la Hispana verkisto Miguel de Cervantes, qua vundesis ibe e perdis l'uzajo di lua sinistra mano.

Referi[redaktar | redaktar fonto]

  1. 1,0 1,1 Confrontation at Lepanto by T.C.F. Hopkins, intro