Batalio di Lepanto

De Wikipedio
Irez a navigado Irez a serchilo
Commons-emblem-trademark-issue.svg
Ica artiklo bezonas revizo gramatikala. – Ka vu povas helpar ni revizar ica artiklo?
Batalio di Lepanto
Battle of Lepanto 1571.jpg
batalio di Lepanto, da Yogesh Brahmbhatt.
Konflikto:
Dato: 7 di oktobro 1571
Loko: Gulfo di Lepanto (apud Patras, en Grekia)
Rezulto: Decidiganta Santa federo vinko
Militanti
Kristana Santa federo:
Hispania
Republiko Venezia
Papala Stati
Republiko Genova
Dukio Savoya
Kavalieri de Malta
Otoman imperio
Komanderi
Juan di Austria, Álvaro de Bazán, Luis de Requesens, Sebastiano Venier, Paolo Orsini e Marcantonio Colonna Ali Pasha †, Uluç Ali Reis
Trupi/equipuri
208 navi 251 navi
Perdaji
7.500 morti
17 navi[1]
20.000 morti, vunditi o kaptiti[1], 137 navi kaptita, 50 dronesita, 10.000 kristana sklavi liberigita
{{{perdaji}}}

Ye la 7ma di oktobro 1571 eventis granda navala batalio proxim Lepanto, apud gulfo di Patras en Grekia. Ol esis l'okaziono por la konfronto di navala trupi Otomana kontre trupi de la papo, Hispana imperio e Venezia, kun minora kontributi de Republiko Genova, de altra Italiana stati e de kavalieri de Malta, omni sub la nomo "Santa federo". Europana navaro, komandita da Juan de Austria, naturala filio di Karolus la 5ma di Germania e la 1ma di Hispania. Ali Pasha, kun la helpo de la korsari Scirrocco ed Euldj Ali (qua komandis la sinistra flanko), komandis l'Otomani.

Developado[redaktar | redaktar fonto]

Ta batalio judikesas en la historio di la militi kom punto decidiganta pri navala strategio, nam unesmafoye la galerii vidis se opozita (en granda skalo) per navi plu manovrebla ed armizita per kanoni. Ta teknika kombino, strategio qua konsistis en cirkondar la Turki en la gulfo di Lepanto, taktiko konsistita facenda asaltar galerii per abordo di Hispaniana infantrio, kun rapidesa deserti en la turka naviro kontributas grande pri la reputo di ta afronte.

Dum la batalio-marcho, la navo di Otomana komando esis invadita e l'admiralo deskapita. Kande sua kapo esis placita ye mast-extremajo di precipua hispana navo to kontributis da destruktar la morala turko. La batalio terminabis proxim 16 h.

Bilanco[redaktar | redaktar fonto]

La batalio esis kompleta vinkeso per la Otomani qua perdis 260 de lua 300 navi. La desmezuro di pertaji esas grandega: - 7.500 kristani morti - 20.000 turki morti (note multi kompozita ark-armeri) e 8.000 kaptiti, 15.000 kaptita kristani liberigita.

To esis la maxim granda navala batalio depos la batalio Actium en 31 aK, e la batalio di Aboukir en 1798 dum la Napoleonala militi. To esas anke per ke la Historio havas loko en altra parti di mondo.

La vinko di la kristana navaro kum dominacanta Hispaniana konfirmis Hispana hegemonio sur Mediteraneo, nome weste. L'Otomani rikonstrutis rapide sua navaro, e poke pose kaptis Chipro e la fuorti cirkum Tunis, ma ne aventuris su en la westa parto di Mediteraneo.

Tamen, la precipua rolo di Mediteraneo desaparis pos lente kum la developo di oceanala floto qua komencis kelka yardeki plu ante.

Mem se di antea batalii plu limita havas ja indikita, mem se la kristana navuro komportis precipua nombro di galerii (ma la turka navuro ne havas galiono) mem se uzajo di kanono havas min decidiganta ke la legenda pretendas li, on konsideras Lepanto kom la fine di galerio-navuri pri profito di navo uzinta vento armita di canoni.

Anekdoto[redaktar | redaktar fonto]

Un ek la maxim konocita partopreninti esis la Hispana verkisto Miguel de Cervantes, qua vundesis ibe e perdis l'uzajo di lua sinistra manuo.

Referi[redaktar | redaktar fonto]

  1. 1,0 1,1 Confrontation at Lepanto by T.C.F. Hopkins, intro