Batalio di Maipú

De Wikipedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Maipú-batalio
Battle of Maipu.jpg
Batalla de Maipú, pikto de 1837 da Johann Moritz Rugendas
Konflikto: Milito por la nedependo di Chili
Dato: 5 di aprilo 1818
Loko: Maipo, proxim Santiago
Rezulto: Decidigiva vinko dil Armeo di Andi
Militanti
Andi Armeo Royalisti (Hispaniani)
Komanderi
José de San Martín generalo Mariano Osorio
Trupi/equipuri
cirkum 5.000 cirkum 5.000
Perdaji
800 morti
1.000 vunditi
Plu kam 1.500 morti
2.000 kaptiti[1]

Batalio di Maipú esis decidigiva batalio en la nedependo-procedo di Chili. Patriota trupi - mixo di Andi armeo kun Chiliana patrioti - destruktis Hispana trupi en Chili e kompletigis la nedependo-procedo di Chili.

Antecedenti[redaktar | redaktar fonto]

En 1817 José de San Martín vinkis Hispaniani en la batalii di Chacabuco e Chalchuapa, ed okupis Santiago. Hispana vicerejio sendis armeo vers Santiago, qua vinkis la trupi di San Martín en Cancha Rayada ye la 19ma di marto 1810. Tamen, la volado por nedependo ne diminutis, e San Martín preparis final atako kontre Hispani por decidar la milito en Chili. En nur du dii, ilu asemblis armeo kun plu kam 4.000 homi. Ye la 2ma di aprilo ilu translojis lua armeo vers la fluvio Maipo.

Altralatere, pos vinkar la batalio di Cancha Rayada, Hispani komandita da Mariano Osorio deziris vinkar komplete patriota armeo, e komencis extenuanta persequo a patriota trupi en tota urbeti en la voyo vers Santiago. Ta persequo donis a patrioti kelka tempo por riunigar su e preparar tre divizioni di infantrio kun 396 komanderi e plu kam 5.000 soldati por blokuzar l'armeo di Osorio.

Patriota generalo Bernardo O'Higgins koordinis importanta agadi, kom la riunigo di karabini e sabri distributita meze la populo da militeto-chefo Manuel Rodríguez Erdoíza, organizar provizuri, e komprar o konfiskar pafili de komercisti ed altra personi de Santiago, por uzar en la batalio kontre royalisti.

La batalio[redaktar | redaktar fonto]

Ye la 5ma di aprilo poka minuti ante dimezo, patrioti komandita da Manuel Blanco Encalada komencis pafar kontre royalisti. Balde San Martín notis ke Hispani stacis en defensiva pozicioni, e decidis atakar la centro e la dextra de Hispana trupi, dum ke Juan Gregorio de Las Heras atakis Hispana trupi situita en altra monteto. Patriota ataki semblis nekapebla en krular royalista trupi, e San Martín decidis uzar rezerv-armeo por atakar la flanki e la centro di Hispan armeo. Kelka historiisti kreas ke ta decido permisis li vinkar la batalio.

En sinistra flanko, Las Heras e lua soldati ekpulsis Hispani de la monteto. Hispani retretis a la centro, ube eventis intensa kombato. Altra patriota grupi translojis rapide vers la centro e pafis kontre l'enemiki. Mariano Osorio kredis ke la batalio esis perdita, e fugis. Hispana komandisto José Ordoñez ne aceptis perdar la batalio, e probis riaranjar lua trupi, ma lua agado nur disfaciligis royalista defenso.

Kun l'intensa kombati, la du flanki sufris granda perdaji di vivi, e Ordoñez decidis retretar lua trupi vers l'urbeto di Lo Espejo. Sub patriota fairo, li perdis granda nombro di soldati. O'Higgins decidis atakar li en Lo Espejo, ma perdis 250 homi. San Martín decidis ke ne esis posibla lasar tanta soldati en danjero, e decidis kanonagar Lo Espejo, dum ke lua soldati avancis. La poka Hispani qui restis divenis militala kaptiti.

L'embraco di Maipú[redaktar | redaktar fonto]

L'embraco di Maipú, inter San Martín e O'Higgins.

O'Higgins, malgre vundita en la batalio di Cancha Rayada, prizentis su kun lua trupi en fino di la Batalio di Maipú, por helpar San Martín. La du militarala chefi, pos vinkar Hispani, embracis su en memorinda ceno. O'Higgins dicis a San Martín: ¡Gloria al salvador de Chile! ("Saluto al salvero di Chili!"). San Martín respondizis: "Generalo, Chili nulatempe oblivios vua sakrifiko en prizentar su en batali-agro kun vua glorioza neklozita vundo".

Patrioti havis 800 morti e 1.000 vunditi. Hispani havis plu kam 1.500 morti e 2.000 kaptiti[1], e perdis granda quanto di municioni.

Referi[redaktar | redaktar fonto]

  1. 1,0 1,1 Juan Agustín Rodriguez "La Vida Militar De O'Higgins" pág. 128