Katastrofo di Chernobyl

De Wikipedio
(Ridirektita de Chernobyl-katastrofo)
Irez ad: pilotado, serchez
Loko di Chernobyl en Ukraina.
La reaktoro di Chernobyl pos la dizastro.

La katastrofo di Chernobyl ye la 26ma di aprilo 1986, en lore Sovietia, 110 km norde de Kyiv, Republiko Socialista Sovietiana di Ukraina, esis la maxim granda acidento di nukleara reaktoro de la historio. L'acidento produktis direte la morto di 31 personi e l'evakuo di 116 000 altra homi, e lansis radioaktiva nubo qua extensis sur central-Europa.

Acidente, l'aquo uzita por koldigar la reaktoro formacis enorma quanto di vaporo kun alta preso, qua produktis falio en la sistemi di kontrolo e sekureso dil reaktoro. La temperaturo rapide kreskis tre multe, e la kupolo dil reaktoro ne rezistis kande ol atingis 2000 °C, e fuzis. La grafito qua protektis la reaktoro kombustis e lansis granda quanto di radioaktiva materiali che l'atmosfero.

La quanti di uranio-dioxido, erbio e radioaktiva materiali ekpulsita dal explozo esis 500 foyi plu granda kam la quanto produktita dal atomobombo lansita super Hiroshima. Pos l'acidento, la regiono distante 30 km di radiuso de la reaktoro izolesis e lua habitanti evakuesis. L'urbo Pripyat, qua havis plua kam 49 mil habitanti en 1986, mustis evakuesar komplete dum du dii. Du laboristi mortis nemediate dum l'explozo, e 29 plusa homi mortis dum la sequanta dii o monati pro l'expozo a la radiaco. Altra 14 morti pro kancero dum la sequanta yari atribuesis a la radiaco, e plusa 15 kazi di tiroida kancero en pueri.

En novembro 1986, l'anciena edifico dil reaktoro 4 de Chernobyl izolesis per betona "sarkofago", e super ol konstruktabas altra protektala sistemo qua posible kompleteskos en 2017 o 2018. Tamen l'izolo di arei proxim Chernobyl duras e duros dum multa yari, nam on kalkulas bezonor 900 yari por la radiaco atingor niveli sekura por homala vivo.

Panoramo pri Pripyat.
Panoramo pri Pripyat.