Republiko di Irlando

De Wikipedio
(Ridirektita de Irlando)
Irez ad: pilotado, serchez
Irlando
Éire /Ireland
Flag of Ireland.svg Coat of arms of Ireland.svg
Flago di Irlando Blazono di Irlando
Nacionala himno:
Amhrán na bhFiann
EU location IRL.png
Urbi:
Chefurbo: Dublin/Baile Átha Cliath
· Habitanti: 505 739 (2006)
Precipua urbo: Dublin/ Baile Átha Cliath
Lingui:
Oficala lingui: Irlandana, angliana
Guvernerio:
Tipi: Republiko
· Prezidanto: Michael D. Higgins
· Taoiseach: Leo Varadkar
Surfaco: (129ma granda)
· Totala: 70.273 km²
· Aquo: 2,00 %
Habitanti: (126ma granda)
· Totala: 4.459.300[1] (2009)
· Denseso di habitantaro: 60,3 hab./km²
Pluse informi:
Valuto: Euro
Veho-latero: sinistre
ISO: IE
IRL
372
Reto-domeno: .ie*
Precipua religio: katolikismo
Oficala retosituo: http://www.gov.ie/


La Republiko di Irlando (oficala nomo: Éire / Ireland) esas stato qua jacas en nord-westala Europa, che l'insulo Irlando. La regiono di Nord-Irlando, nord-este del insulo, apartenas ad Unionita Rejio.

Bazala fakti pri Irlando.

Historio[redaktar | redaktar fonto]

 Precipua artiklo: Historio di Irlando

De 1845 til 1849 Irlandana habitantaro falis de 8 milioni til 5.6 milioni personi, pro granda mortado per famino, konsequo de la la diminutado en la produktado di terpomo. Cirkume 1.5 milion personi enmigris, e 1 milion mortis.

De la 1ma di januaro 1801 til la 6ma di decembro 1922, Irlando esis parto de Unionita Rejio. Pos la 6ma di decembro 1922, ol divenis nedependanta.

Politiko[redaktar | redaktar fonto]

Irlando esas parlamentala republiko. La prezidanto elektesas dal populo por 7-yara periodo. La chefministro (en Irlandana: Taoiseach) selektesas dal prezidanto, ordinare inter membri de la precipua politikala partiso dil parlamento.

La parlamento havas 2 chambri: Senato (Seanad Éireann) e la chambro di deputati (Dáil Éireann). La Seanad havas 60 membri di qui 11 elektesas da la Taoiseach, 6 elektesas da du universitati, e la cetera 43 dal populo. La Dáil Éireann havas 166 membri qui elektesas dal populo por 5 yari. La nuna konstituco adoptesis ye la 29ma di decembro 1937.

Geografio[redaktar | redaktar fonto]

Precipua monti, fluvii e lagi di Irlando.

L'insulo Irlando jacas an la nordal Oceano Atlantiko. La Republiko di Irlando okupas 83% ek lua totala surfaco. Lua maxim alta monto esas Carrauntoohil (Irlandane Corrán Tuathail), kun 1038 metri di altitudo.

La centro dil insulo esas plana regiono. Nordo e sude jacas montari. La maxim importanta fluvio dil insulo esas Shannon (en Irlandana Abha na Sionainne), longa de 386 km.

La klimato di Irlando esas mez-varma kun influo dil oceano. La minima temperaturo esas -3 °C dum vintro e la maxima esas 22° dum somero[2]. L'Oceano Atlantiko influas en la klimato di la lando pro la fluo dil Gulfo.

Ekonomio[redaktar | redaktar fonto]

 Precipua artiklo: Ekonomio di la Republiko di Irlando

Demografio[redaktar | redaktar fonto]

La maxim granda urbo esas la chefurbo, Dublin. Altra importanta urbi esas Cork (190 384 habitanti), Limerick (110 458) e Galway (72 729 habitanti).

Kulturo[redaktar | redaktar fonto]

Ica seciono esas vakua, nesuficante detaloza o nekompleta. Vua helpo esas bonvenanta!

Referi[redaktar | redaktar fonto]

Flago dil Europana Uniono
Europana Uniono
Mapo dil Europana Uniono
Membrostati: AustriaBelgiaBulgariaChekiaChiproDaniaEstoniaFinlandoFranciaGermaniaGrekiaHispaniaHungariaIrlandoItaliaKroatia - LatviaLituaniaLuxemburgiaMaltaNederlandoPoloniaPortugalRumaniaSlovakiaSloveniaSuediaUnionita Rejio
Negocianta stati: Islando - MontenegroRepubliko MacedoniaSerbiaTurkia
Peticionanta stati: Albania
Potenciala kandidati: Bosnia e Herzegovina - Kosovo


LocationEurope.png
Landi en Europa
Albania | Andora | Austria | Belgia | Bielorusia | Bosnia e Herzegovina | Bulgaria | Chekia | Dania | Estonia | Finlando | Francia | Germania | Grekia | Gruzia | Hispania | Hungaria | Irlando | Islando | Italia | Kroatia | Latvia | Liechtenstein | Lituania | Luxemburgia | Macedonia | Malta | Moldova | Monako | Montenegro | Nederlando | Norvegia | Polonia | Portugal | Rumania | Rusia | San Marino | Serbia | Slovakia | Slovenia | Suedia | Suisia | Ukraina | Unionita Rejio | Vatikano
dependanta teritorii: Alando | Faero | Gibraltar | Guernsey | Jersey | Man-Insulo | Svalbard e Jan Mayen