Islando

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Islando
Lýðveldið Ísland
Flag of Iceland.svg Coat of arms of Iceland.svg
Flago di Islando Blazono di Islando
Nacionala himno:
Lofsöngur
Europe location ISL.png
Urbi:
Chefurbo: Reykjavík
· Habitanti: 113 387 (2005)
Precipua urbo: Reykjavík
Lingui:
Oficala lingui: Islandana
Guvernerio:
Tipi: Republiko
· Prezidanto: Guðni Th. Jóhannesson
· Chefministro: Sigurður Ingi Jóhannsson
Surfaco: (107ma granda)
· Totala: 103 000 km²
· Aquo: 2,7 %
Habitanti: (172ma granda)
· Totala: 319 756 (2008)
· Denseso di habitantaro: 3,1 hab./km²
Pluse informi:
Valuto: Islandana krono
Veho-latero: dextre
ISO: IS
ISL
352
Reto-domeno: .is*
Precipua religio: kristanismo (Luteranismo)
Oficala retosituo: http://www.iceland.is/


Islando esas insulo e lando qua jacas en nordal Europa.

Bazala fakti pri Islando.

Historio[redaktar | redaktar fonto]

 Precipua artiklo: Historio di Islando

L'unesma habitanti di Islando desembarkis en l'insulo en 874. Ingólfr Arnarson divenis l'unesma permanent habitanto dil insulo[1]. Cirkum la yaro 1000 la habitanti adoptis kristanismo kom religio. En 1262 ol divenis parto di Norvegiana rejio.

En fino di 14ma yarcento insulo divenis Daniana teritorio. En 1 di decembro 1918 ol divenis nedependanta rejio, ed ye la 17ma di junio 1944 ol adoptis la republiko.

En 1949 ol divenis membro di NATO. Pos Duesma mondomilito ekonomio kreskis multe, preter-vehita da industrio di peskado.

Politiko[redaktar | redaktar fonto]

Islando esas parlamentala republiko. La prezidanto elektesas dal populo por 4-yara periodo. La Parlamento (en Islandana linguo: Alþingi) kreita en 930 havas 63 membri, anke elektita da populo por 4 yari. La prezidanto selektas un de parlamentisti qua esos la chefministro.

Islando esas membro di NATO me ne di EU.

Geografio[redaktar | redaktar fonto]

Islando jacas norde de Oceano Atlantiko, proxim Arktika Cirklo. Geografie ol esas konsiderata parto di Europa, ma geologie ol apartenas ad Europa ed Amerika.

Lua chefurbo e precipua urbo esas Reykjavík. Altra urbi importanta esas Akureyri, Reykjanesbær, Kópavogur e Hafnarfjödur.

Ekonomio[redaktar | redaktar fonto]

 Precipua artiklo: Ekonomio di Islando

La valuto di Islando esas Islandana krono. Un extensala inquesto en 5 di marto 2010 pri l'adopto di Euro havis 31% favorebla e 69% kontra[2].

Dum lasta yardeko, la manufakturi e la servadi di Islandana ekonomio diversigesis, note la developo di programi por komputeri, bioteknologio, e financala servadi.

Demografio[redaktar | redaktar fonto]

Nuna habitanti di Islando decendas da mixuro inter Vikingi e Kelti. La habitantaro koncentresas en Reikjavík e lua metropolala regiono, qua havas entote 200,000 habitanti o 64% de totala habitantaro.

La majoritato (75.06%) de la habitanti esas luterani. Altra kristani esas 11.72%. Tamen, religiala frequento esas basa. Segun studiado publikigita en 2001, 23% de la habitanti fakte esas ateisti o agnostika.

Kulturo[redaktar | redaktar fonto]

La klasika literaturo di Islando kompozesas da rakonti (nomizita saga) pri l'anciena hitorio di lando. Exemple, la Brennu-Njáls saga pri epika sangoza feuto, od Eiríkis saga, pri la deskovro di Grenlando e Vinlando, nuna Newfoundland. La Biblo tradukesis ad Islandana e publikigesis en la 16ma yarcento. En la 19ma yarcento la precipua poeto esis Jónas Hallgrímsson. En la 20ma yarcento Halldór Laxness divenis la maxim notora Islandana skriptisto, e recevis la Nobel-premio pri Literaturo en 1955.

Björk esas un di maxim konocata kantistini di Islando. La bando Sigur Rós anke esas notora.

Cetera aferi[redaktar | redaktar fonto]

Commons
Commons havas kontenajo relatante a:

Islandani ne uzas familiala nomi oficale. Oficala esas la prenomo, ed, kom exemplo, telefonilo-katalogi esas ordinita segun prenomi.

Referi[redaktar | redaktar fonto]

  1. Eroro en uzajo di Shablono:citar libro: Parametri autoro e titulo mustas esar mencionataTomasson, Richard F..
  2. Gallup Iceland Euro poll

Extera ligili[redaktar | redaktar fonto]

en Angliana:

Flago dil Europana Uniono
Europana Uniono
Mapo dil Europana Uniono
Membrostati: AustriaBelgiaBulgariaChekiaChiproDaniaEstoniaFinlandoFranciaGermaniaGrekiaHispaniaHungariaIrlandoItaliaKroatia - LatviaLituaniaLuxemburgiaMaltaNederlandoPoloniaPortugalRumaniaSlovakiaSloveniaSuediaUnionita Rejio
Negocianta stati: Islando - MontenegroRepubliko MacedoniaSerbiaTurkia
Peticionanta stati: Albania
Potenciala kandidati: Bosnia e Herzegovina - Kosovo