Kroatia
| Kroatia | ||
| Republika Hrvatska | ||
| Flago di Kroatia | Blazono di Kroatia | |
| Nacionala himno: | ||
| Lijepa naša domovino | ||
|
|
||
| Chefurbo: | Zagreb | |
| · Habitanti: | 691,724 (2001) | |
| Precipua urbo: | Zagreb | |
|
|
||
| Oficala lingui: | Kroatiana | |
|
|
||
| Tipi: | Republiko | |
| · Prezidanto: | Kolinda Grabar-Kitarović | |
| · Chefministro: | Zoran Milanović | |
|
|
||
| · Totala: | 56,594 km² | |
| · Aquo: | 1,09% | |
|
|
||
| · Totala: | 4,284,889[1] (2011) | |
| · Denseso di habitantaro: | 81 hab./km² | |
|
|
||
| Valuto: | Kuna | |
| Reto-domeno: | .hr |
|
| Precipua religio: | kristanismo 95,2% (katoliki:88%) | |
Kroatia esas lando en sud-Europa. Lua vicina landi esas:
- en nordo Slovenia e Hungaria,
- en nord-westo Italia,
- en esto Serbia e Montenegro e Bosnia e Herzegovina.
En westo ed en sud-westo jacas Adriatika Maro.
Bazala fakti pri Kroatia.
Historio[redaktar | edit source]
| Videz anke: Historio di Kroatia. |
La regiono di nuna Kroatia habitesis tra Paleolitiko. Fosili di homi de paleolitiko esis deskovrita en nordo di lando.
La nomo Kroatia derivesas de mez-epokala vorto Croātia, qua originis de latina vorto Dux Croatorum ("duko di Kroati"). Lando divenis nedependanta monarkio unesma foyo en 925. Dum 14ma yarcento, sud-esto di regiono (nune Bosnia e Herzegovina) okupesis da Otoman imperio. Dalmatia divenis parto di Republiko di Venizia. Inter 1797 e 1815 la regiono divenis teritorio di Habsburg-monarkio.
Pos Unesma mondomilito, lando deklaris nedependo en 29 di oktobro 1918 e formacis Stato di Sloveni, Kroati e Serbi. Ta stato unionis kun la Rejio di Serbia en 4 di decembro sam yaro por formar Rejio di Serbiani, Kroatiani e Sloveniani, rinomizita en 3 di oktobro 1929 kom Rejio di Yugoslavia.
| Videz anke: Yugoslavia. |
Lando deklaris nedependo de Yugoslavia en 25 di junio 1991. Kom rezulto, milito inter Kroatia e Yugoslavia komencis. Mili di personi exilesis o mortigita, en "rasala purigesi". Milito finis efektigive en 1995.
| Videz anke: Milito por la nedependo di Kroatia. |
Ye la 1ma di julio 2013 Kroatia divenis la 28ma stato de Europana Uniono.[2]
Politiko[redaktar | edit source]
Kroatia esas parlamentala republiko. La prezidanto esas elektata da populo por 5-yara periodo. La chefo di guvernerio essas la chefministro, elektata da Parlamento (Sabor), quo havas 1 chambro kun 100 til 160 membri, elektata da populo por 4-yara periodo. Nuna konstituco aprobesis en 22 di decembro 1990, kande lando deklaris nedependo de Yugoslavia.
Geografio[redaktar | edit source]
Kroatia havas tre longa litoro kun kun plu kam 1,000 insuli. Ol havas basa tereni en nordo ed en nord-esto, e monti en la regiono di Slavonia. Lua maxim alta monto esas Dinara, kun 1,831 metri di altitudo.
L'anciena urbo di Dubrovnik esas Historiala Patrimonio dil Mondo.
Ekonomio[redaktar | edit source]
| Videz anke: Ekonomio di Kroatia. |
Kroatia havas ekonomio kun alta revenuo. KLP per persono esis 15,633 dolari en 2008. Turismo dominacas la sektoro di servadi ed equivalas 20% di totala KLP.
Demografio[redaktar | edit source]
En 2005 lando havis 4,433,000 habitanti, di qui 89,6 % esis Kroati e 4,5 % Serbi. La majoritato (87.8%) dil habitantaro esas katolika.
La maxim grand urbo esas la chef-urbo Zagreb. Altra importanta urbi esas Split, Rijeka ed Osijek.
Kulturo[redaktar | edit source]
En Kroatiana literaturo kelka importanta nomi essas Antun Gustav Matoš, poeto Antun Branko Šimić, realist skriptisto Miroslav Krleža, poeto Miroslav Krleža e Nobel-laureato Ivo Andrić.
Referi[redaktar | edit source]
- ↑ POPULATION BY AGE AND SEX, BY SETTLEMENTS, 2011 CENSUS (en Angla). URL vidita ye la 10 di decembro 2014.
- ↑ UOL. Milhares de pessoas comemoram em Zagreb a entrada oficial da Croácia na UE. URL vidita ye la 30 di junio 2013.
| Nuna stati qui formacis l'anciena Yugoslavia | |
|---|---|
| Bosnia e Herzegovina | Kosovo | Kroatia | Republiko Macedonia | Montenegro | (Serbia e Montenegro) | Serbia | Slovenia | |
|
|
||
|---|---|---|
| Membrostati: | Austria – Belgia – Bulgaria – Chekia – Chipro – Dania – Estonia – Finlando – Francia – Germania – Grekia – Hispania – Hungaria – Irlando – Italia – Kroatia - Latvia – Lituania – Luxemburgia – Malta – Nederlando – Polonia – Portugal – Rumania – Slovakia – Slovenia – Suedia – Unionita Rejio | |
| Negocianta stati: | Islando - Montenegro – Republiko Macedonia – Serbia – Turkia | |
| Peticionanta stati: | Albania | |
| Potenciala kandidati: | Bosnia e Herzegovina - Kosovo | |
|
|
|
|---|---|
| Albania | Andora | Austria | Belgia | Bielorusia | Bosnia e Herzegovina | Bulgaria | Chekia | Dania | Estonia | Finlando | Francia | Germania | Grekia | Gruzia | Hispania | Hungaria | Irlando | Islando | Italia | Kroatia | Latvia | Liechtenstein | Lituania | Luxemburgia | Macedonia | Malta | Moldova | Monako | Montenegro | Nederlando | Norvegia | Polonia | Portugal | Rumania | Rusia | San Marino | Serbia | Slovakia | Slovenia | Suedia | Suisia | Ukrainia | Unionita Rejio | Vatikano | |
| dependanta teritorii: Alando | Faero | Gibraltar | Guernsey | Jersey | Man-Insulo | Svalbard e Jan Mayen | |