Kroatia

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Kroatia
Republika Hrvatska
Flag of Croatia.svg Coat of arms of Croatia.svg
Flago di Kroatia Blazono di Kroatia
Nacionala himno:
Lijepa naša domovino
Europe location CRO.png
Urbi:
Chefurbo: Zagreb
· Habitanti: 691 724 (2001)
Precipua urbo: Zagreb
Lingui:
Oficala lingui: Kroatiana
Guvernerio:
Tipi: Republiko
· Prezidanto: Kolinda Grabar-Kitarović
· Chefministro: Andrej Plenković
Surfaco: (126ma granda)
· Totala: 56 594 km²
· Aquo: 1,09 %
Habitanti: (128ma granda)
· Totala: 4 284 889[1] (2011)
· Denseso di habitantaro: 81 hab./km²
Pluse informi:
Valuto: Kuna
Veho-latero: dextre
ISO: HR
HRV
191
Reto-domeno: .hr*
Precipua religio: kristanismo 95,2% (katoliki:88%)
Oficala retosituo: http://www.vlada.hr/en


Kroatia esas lando en sud-Europa. Lua vicina landi esas:

En westo ed en sud-westo jacas Adriatika Maro.

Bazala fakti pri Kroatia.

Historio[redaktar | redaktar fonto]

 Precipua artiklo: Historio di Kroatia

La regiono di nuna Kroatia habitesis dal Homo neanderthalensis dum meza Paleolitiko. Fosili pri moderna homi qui vivis dum la Neolitiko deskovresis en multa regioni di la lando.

Kronizo di Tomislav, unesma rejo di Kroatia.

La nomo Kroatia devenas de mez-epokala vorto Croātia, qua originis de latina vorto Dux Croatorum ("duko di Kroati"). La lando divenis nedependanta monarkio unesmafoye en 925. Dum la 14ma yarcento, la sud-esto di regiono (nune Bosnia e Herzegovina) okupesis dal Otoman imperio. Dalmatia divenis parto di la Republiko di Venezia. Inter 1797 e 1815 la regiono divenis teritorio di la monarkio Habsburga.

Pos l'Unesma mondomilito, Kroatia deklaris nedependo ye la 29ma di oktobro 1918 e formacis la Stato di Sloveni, Kroati e Serbi. Ta stato unionis kun la Rejio di Serbia ye la 4ma di decembro sam yaro por formacar la Rejio di Serbi, Kroati e Sloveni, rinomizita ye la 3ma di oktobro 1929 kom Rejio di Yugoslavia.

 Precipua artiklo: Yugoslavia

Kroatia deklaris nedependo de Yugoslavia ye 25ma di junio 1991. Pos la nedependo, la milito inter Kroatia e Yugoslavia komencis. Mili di personi exilesis od ocidesis dum "rasala purigesi". La milito fine cesis en 1995.

 Precipua artiklo: Milito pri la nedependo di Kroatia

Ye la 1ma di julio 2013 Kroatia divenis la 28ma stato de Europana Uniono.[2]

Politiko[redaktar | redaktar fonto]

Kroatia esas parlamentala republiko. La prezidanto esas elektata da populo por 5-yara periodo. La chefo di guvernerio essas la chefministro, elektata da Parlamento (Sabor), quo havas 1 chambro kun 100 til 160 membri, elektata da populo por 4-yara periodo. Nuna konstituco aprobesis en 22 di decembro 1990, kande lando deklaris nedependo de Yugoslavia.

Geografio[redaktar | redaktar fonto]

Topografiala mapo di Kroatia.

Kroatia havas tre longa litoro kun kun plu kam 1,000 insuli. Ol formacesas per basa tereni an la nordo ed an la nord-esto, e per monti an la regiono konocita kom Slavonia. Lua maxim alta monto esas Dinara, kun 1 831 metri di altitudo.

L'anciena urbo Dubrovnik esas Historiala Patrimonio de la Mondo.

Ekonomio[redaktar | redaktar fonto]

 Precipua artiklo: Ekonomio di Kroatia

Kroatia havas ekonomio kun alta revenuo. KLP per persono esis 15.633 dolari en 2008. Turismo dominacas la sektoro di servadi ed equivalas 20% de la totala KLP.

Demografio[redaktar | redaktar fonto]

En 2005 lando havis 4 433 000 habitanti, di qui 89,6 % esis Kroati e 4,5 % Serbi. La maxim multa (87.8%) habitantaro esas katolika.

La maxim grand urbo esas la chef-urbo Zagreb. Altra importanta urbi esas Split, Rijeka ed Osijek.

Kulturo[redaktar | redaktar fonto]

Kelka importanta nomi pri Kroatiana literaturo esas Antun Gustav Matoš, la poeti Antun Branko Šimić e Miroslav Krleža, la realista skriptisto Miroslav Krleža, e Nobel-laureato Ivo Andrić.

Referi[redaktar | redaktar fonto]

  1. POPULATION BY AGE AND SEX, BY SETTLEMENTS, 2011 CENSUS (en Angla). URL vidita ye la 10 di decembro 2014.
  2. UOL. Milhares de pessoas comemoram em Zagreb a entrada oficial da Croácia na UE. URL vidita ye la 30ma di junio 2013.
Nuna stati qui formacis l'anciena Yugoslavia Flag of the SFRY
Bosnia e Herzegovina | Kosovo | Kroatia | Republiko Macedonia | Montenegro | (Serbia e Montenegro) | Serbia | Slovenia
Flago dil Europana Uniono
Europana Uniono
Mapo dil Europana Uniono
Membrostati: AustriaBelgiaBulgariaChekiaChiproDaniaEstoniaFinlandoFranciaGermaniaGrekiaHispaniaHungariaIrlandoItaliaKroatia - LatviaLituaniaLuxemburgiaMaltaNederlandoPoloniaPortugalRumaniaSlovakiaSloveniaSuediaUnionita Rejio
Negocianta stati: Islando - MontenegroRepubliko MacedoniaSerbiaTurkia
Peticionanta stati: Albania
Potenciala kandidati: Bosnia e Herzegovina - Kosovo


LocationEurope.png
Landi en Europa
Albania | Andora | Austria | Belgia | Bielorusia | Bosnia e Herzegovina | Bulgaria | Chekia | Dania | Estonia | Finlando | Francia | Germania | Grekia | Gruzia | Hispania | Hungaria | Irlando | Islando | Italia | Kroatia | Latvia | Liechtenstein | Lituania | Luxemburgia | Macedonia | Malta | Moldova | Monako | Montenegro | Nederlando | Norvegia | Polonia | Portugal | Rumania | Rusia | San Marino | Serbia | Slovakia | Slovenia | Suedia | Suisia | Ukraina | Unionita Rejio | Vatikano
dependanta teritorii: Alando | Faero | Gibraltar | Guernsey | Jersey | Man-Insulo | Svalbard e Jan Mayen