Rusia

De Wikipedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Por la multa uzi di la vorto 'Rusia, videz Rusia (homonima).
Rusia
Российская Федерация
Rossiyskaya Federatsiya
Flag of Russia.svg Coat of Arms of the Russian Federation.svg
Standardo di Rusia Blazono di Rusia
Nacionala himno:
Nacionala himno di Federativa Republiko di Rusia
LocationRussia.svg
Urbi:
Chefurbo: Moskva
· Habitanti: 10 562 099[1] (2010)
Precipua urbo: Moskva
Lingui:
Oficala lingui: Rusa. Existas altra 27 ko-oficala lingui en kelka regioni
Guvernerio:
Tipo: Republiko
· Prezidanto: Vladimir Putin
· Chefministro: Dmitry Medvedev
Surfaco: (1ma granda)
· Totala: 17 075 200 km²
· Aquo: 13 %
Habitanti: (9ma granda)
· Totala: 146 793 744[2] (2019)
· Denseso di habitantaro: 8,4 hab./km²
Plusa informi:
Valuto: Rusa rublo
Veho-latero: dextre
ISO: RU
RUS
643
Reto-domeno: .ru*, .рф*, .рус*
Precipua religio: kristanismo, 57,4%
Oficala retosituo: http://gov.ru/


Rusia o Federativa Republiko di Rusia esas la maxim vasta lando de la mondo, havanta entote 17 075 200 km². Jacanta grandaparte en Azia ed ank en Europa, lu havas kom vicini Norvegia e Finlando nord-weste; Estonia, Latvia, Lituania, Polonia e Bielorusia weste;Ukraina sud-weste; Gruzia, Azerbaijan, Kazakstan, Populala Republiko di Chinia e Mongolia sude e Nord-Korea sud-este. Este jacas oceano Pacifiko, norde jacas Arktik oceano, e sude jacas Kaspia. L'insulo Granda Diomede (Rusa teritorio) distas 3 km de Mikra Diomede, en Alaska, qua essas Usana stato. En Europa, l'enklavo Kaliningrad oblast (Rusa teritorio) jacas inter Polonia e Lituania, an la marbordo di Baltiko.

Bazala fakti pri Rusia.

Historio[redaktar | redaktar fonto]

 Precipua artiklo: Historio di Rusia

Euraziana populi, qua domestikeskis kavalo, habitis l'esto di nuna teritorio di Rusia. Restaji di ta populi trovesis en Ipatovo, Sintashta, Arkaim e Pazyryk. La regiono divenis parto di Mongola imperio dum la 13ma yarcento.

Weste de nuna Rusia, vikingi fondis la rejio Kyiva Rusia dum la 9ma yarcento. La frontieri dil rejio atingis Baltiko weste, e Nigra maro e Kaspio este. Vladimir la 1ma di Kyiv (958 til 1015) esis un ek la maxim importanta reji de ta periodo.

De la 13ma yarcento til 1547 existis la Granda Dukio di Moskva, la maxim importanta sucedinto di Kyiva Rusia.

 Precipua artiklo: Rusa imperio
 Precipua artiklo: Sovietia
 Precipua artiklo: Republiko Socialista Sovietiana di Rusia

En 1991 Rusia abandonis komunista rejimo.

Politiko[redaktar | redaktar fonto]

Senato di Rusia.

Rusia esas parlamentala republiko. La prezidanto elektesas dal populo por 4-yara periodo, e lu povas rielektesar unfoye por la sequanta periodo.

La parlamento havas 2 chambri: Duma (chambro di deputati) kun 450 membri, e Federala Konsilantaro (Senato), kun 176 membri.

Geografio[redaktar | redaktar fonto]

 Precipua artiklo: Transsiberia fervoyo
 Precipua artiklo: Karelia
 Precipua artiklo: Siberia

Rusia esas la maxim vasta lando de la mondo. Europana Rusia reprezentas 40% de Europana kontinento. Existas 11 horala zoni en Rusia, de Kaliningrad weste til Granda Diomede extrem-este.

La lando havas la maxim vasta forestala kovrajo de la mondo. Tamen, lua peizaji esas diversa.

Ekonomio[redaktar | redaktar fonto]

 Precipua artiklo: Ekonomio di Rusia

Demografio[redaktar | redaktar fonto]

Rusa habitantaro koncentresas en Europana Rusia (westo diela lando), e 73% esas urbala.

La maxim populoza urbo esas Moskva. Altra importanta urbi esas Sankt Petersburg, Novosibirsk, Nijni Novgorod, e Yekaterinburg.

Ortodoxa kristanismo esas la precipua religio de la lando. Islamo esas la duesma maxim praktikata.

Kulturo[redaktar | redaktar fonto]

Existas cirkume 160 etniala grupi en Rusia, inter li l’etniala Rusi, kun lua tradicioni Slava ed Ortodoxa, le Tatar e le Bashkir, kun lua tradicioni Turka Mohamedana, le Buriat e Kalmyki, kun lua tradicioni Budista e nomada, la populi de la nordo di Siberia qui praktikas shamana religii, edc. Rusa koquarto uzas multe fisho, kaviaro, pultro, fungi, bero e mielo.

Referi[redaktar | redaktar fonto]

Extera ligilo[redaktar | redaktar fonto]