Irez a kontenajo

Volga-Bolgaria

De Wikipedio
Ica artiklo bezonas revizo da ula persono qua konocas ambe Ido, ed ica temo ciencala, teknologiala, matematikala, filozofiala, sportala, edc.
Ka vu povas helpar ni revizar ol?
Ta artiklo esas klada. Se tu konocas la temo dil artiklo, tu povas helpar ni plugrandiganta ol.

Volga-Bolgaria, o Volgala Bolgaria, esis historiala stato Mohamedana en la regiono di la fluvii Volga e Kama, en nuna Europana Rusia (precipue Tatarstan). Ol existis de la 10ma til la 13ma yarcento e esis un ek la maxim importanta stati di mezepokal Europa este.

La Volga-Bulgari esis Turka populo qua migris de la regiono di la Nigra Maro e la Kaukazo vers la meza Volga dum la 7ma e 8ma yarcenti. Ibi li konquestis la Fin-Ugrala e altra Turka populi qui ja habitis la regiono. Dum la 9ma yarcento formacesis unesma statala formacioni, e cirkume la yaro 900 la stato ja havis klara strukturo kun chefurbo Bolgar (anke nomizita Bulgar al-Kabir, la Granda Bolgar).

Adopto di islamo

[redaktar | redaktar fonto]

En 922, la khano Almış (Almish) oficale adoptis islamo kom stato-religio, pos sendar ambasado al Abasida kalifo en Baghdad. To esis la unesma fojo ke Turka populo en Europa aceptis islamon. La Araba voyajero Ahmad ibn Fadlan vizitis Volga-Bolgaria en 922 e lasis detaloza deskripto di la lando e lua habitanti.

Dum la 10ma–12ma yarcenti Volga-Bolgaria divenis richa komercala centro. La stato kontrolis la komerco-voyi inter Skandinavia e Bizanco, ed inter Central Azia e Europa. La chefurbo Bolgar e l'urbo Suvar esis granda komercala nuklei kun karavanserai, moskei e bazari.

La ekonomio bazesis sur komerco (precipue pelto, ledro, mielo, vaxo e sklavi), agrokultivo, mestierala produktado (ceramiko, metalurgio, juvelarto) e fishkaptado.

Mongola konquesto

[redaktar | redaktar fonto]

En 1223 e 1229 la Mongola armei atakis la lando, ma esis repulsata. Tamen en 1236, la Mongola imperio sub Batu Khan (nepoto di Chingiz-kano) konquestis e destruktis Volga-Bolgaria. La urbi esis ruinigita, la habitantaro masacrata o sklavigita. La teritorio divenis parto dil Ora Hordo.

La kulturo di Volga-Bolgaria tamen ne komplete desaparos — ol influis la Tatara e Chuvasha populi, qui konsideras su heredanti di la Volga-Bulgari.

La Volga-Bulgari havis developita skribala kulturo surbaze di la Araba alfabeto. Li konstruktis moskei, madrasasi e publika bani. La ceramiko e juvelarto di Volga-Bolgaria esis famoza en tota Europa.

La stato havis propra monetaro — arjenta e kupra moneti kun Araba skriburi.

La teritorio di Volga-Bolgaria korespondas al nuna Tatarstan e vicina regioni di Rusia. La Tatari di Kazan e la Chuvashi konsideras su direkta decendanti di la Volga-Bulgari. La urbo Bolgar esas Monda Heredajo di UNESCO depos 2014.

Extera ligili

[redaktar | redaktar fonto]