Klimato

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Klasifiko di klimati dil mondo.

Klimato envolvas statistiki pri temperaturi, atmosferala preso, venti, pluvi ed altra meteorogiala elementi de un regiono partikulara dum longa periodi di tempo. On povas kontrastar la klimato kun vetero, qua esas la prezenta stando de la sama elementi dum kurta periodo, ordinare un o du semani.

"Klimato" havas origino en Greka vorto klima, qua signifikas "tendenco". Ordinare klimato esas definita kom la "mezvalora vetero" dum longa periodo di tempo[1], ordinare la mezvalora informi di 30 yari[2] ma altra periodi povas uzesar, konforme ad intenco.

Dezerto di Atakama, exemplo di regiono kun arida klimato.
Wikipedio
Wikivortaro explikas
ca rubriko
en altra lingui: Klimato

La klimato di un regiono afektesas per latitudo, altitudo, tereno, kovrilo da glacio o nivo e/o per la proximeso o la distanco de granda fluvii, lagi, mari od oceani. Klimati povas esar klasifikata segun mezvalora o tipala serii di diferenta varianti; maxim ordinare uzata esas la temperaturo e la pluvozeso. La maxim komuna metodo por klasifiko di klimati originale kreesis da Rusa meteorologiisto Wladimir Köppen, ed uzesas pos 1948.

Latitudo[redaktar | edit source]

Glacio-flotaco en l'Antarktik-oceano.

La latitudo determinas l'incidala angulo di sun-radii en la surfaco di Tero e la difero di durado inter jorno e nokto. Plu granda esas l'incido di sun-radii, plus kaloro recevas la tereno.

La varii en la latitudo eventas pro l'inklineso de la rotac-axo di la Tero. L'incidala angulo di sun-radii dum la somero e dum la vintro ne esas la sama, e to esas l'origino di la diferi inter la sezoni. Kande l'inklino di sun-radii esas granda, li varmigas poke l'atmosfero. To esas l'origino di la kolda klimati en l'extrema nordo (Arktiko) e l'extrema sudo (Antarktika) dil planeto.

Referi[redaktar | edit source]