Baskiana nacionalismo

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Manifesto di Baskiana nacionalisti en Montevideo, Uruguay.

Baskiana nacionalismo esas unu di la grava temi di Baskiana e Hispaniana politiko.

Antecedenti[redaktar | edit source]

Romani trovis ambaflanke di Pirinei populo, registrite da Strabono kam kiel ouaskones, qui oni konsideras ancestro di moderna Baskiani.

La Romani ne multe atentis la Baskiana monti. Konseque Baskiana linguo duris malgre romiigo. Kontinentala Baskiani divenis politike autonoma en duklando Vasconia kadre di Karolida Imperio, en 7ma yarcento. Anke l'invado di Mahometani en 711 ne multe efikis trans la vali di Ebro.

Du yarcenti pose la rejio di Pamplono (pose Rejio di Navarra) esis lia unesma nedependa stao. En la 11ma yarcento oni kreis limi inter Navarra e Kastilia, ma cirkume 1200 Alava, Gipuzkoa e Bizkaia lasis Navarra ed ealigis a la Kastiliana monarkio.

En komenco di 16ma yarcento, la titolo di rejulo di Navarra pasis al reji di Kastilia. La diversa landi di Hispaniana reji havis propra rejmanieri e forui, Baskiani akiris li per la "Speciala statuti di Baskiana regioni". La Baskiana nacionalisti invokas til hodie ta statuti.

Tamen, la reji emis centrismo e dum yarcenti klopodis unionigar la landaro segun la modelo di Kastilia.

La Beskiana landi restis exter la komuna administraciono til triesma karlisma milito, dum qua la Baskiana kamparani favoris la disvenkanta kronkandidato. Konseque, en 1876 lejo abolis la forui (hispane "fueros"), tradicia leji e yuri, metante la Baskiana landi en la Hispaniana doganteritorio, devigante pago di imposti al Hispaniana registaro e militservo.