Gimnastiko

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Arkivo:Gymnast's-sculpture1.jpg
Skulto reprezentas muliero en praktiko di gimnastiko.

Gimnastiko esas sporto qua inkluzas l'exekuto di korpala exerci qua demandas vigoro, flexebleso, ajileso, koordineso, equilibro e gracio. Artala gimnastiko esas la maxim konocata e la maxim populara formo di gimnastiko administrata da Federuro Internaciona pri Gimnastiko (Fédération Internationale de Gymnastique, FIG). Generale, artala gimnastiko envolvas l'eventi por mulieri di ne-egala paralela stangi, trabo di equilibro, exerci sur sulo, e voltijo. Por viri l'exerci inkluzas exerci sur sulo, arketala kavalo, ringi, voltijo, paralela stangi, ed alta stango. Gimnastiko evolucionis de exerci uzita da anciena Greki - qua inkluzis habileso por acensar e decensar de kavalo -, e de l'exekuto di cirkala habilesi.

Altra formi di gimnastiko esas aerobia gimnastiko e ritmala gimnastiko.

Etimologio[redaktar | edit source]

L'origino di la vorto esas Grekiana γυμναστική (gymnastike), femina formo di γυμναστικός (gymnastikos), "afecionata da atletala exerci"[1], de γυμνάσια (gymnasia)[2], "exerco", e γυμνός (gymnos), "nuda"[3], por l'atleti konkurencis nude.

Historio[redaktar | edit source]

Por anciena Greki, korpala stando esis supera, ed omna urbi havis gymnasium, loko por praktikar salto, kurado e lukto. Kande Romana Imperio acencis, Greka gimnastiko esis remplasita da militala aprentiseso.

Ye 393, imperiestro Theodosius abolisis Olimpiala Ludi, qua lore divenis korupta konkursi. Pro l'aboliso, gimnastiko dekadis. Pose, Kristanismo, kun lua mezepoka kredo en la ligo inter peko e l'exposo dil korpo, obliviis la gimnastiko dum yarcenti.

Atletino saltas en trampolino.
Homina gimnastiko dum Olimpiala konkurso di 1908, en London.

Erste dum la 18ma yarcento pro la libro Émile da Jean-Jacques Rousseau[4] gimnastiko riganis notoreso. Pos ica momento, edukisto kom Germaniana Friedrich Ludwig Jahn[4] developis skoli e moderna metodi por docar gimnastiko.

Ye 1881 esis fondita la Fédération Internationale de Gymnastique en Liège, Belgia. Dum la fino dil 19ma yarcento gimnastiko esis sate populara por esar inkluzita en l'unesma moderna Olimpiala konkurso ye 1896.

Til 1950 Olimpiala konkursi inkluzis altra aktivesi kom gimnastiko, exemple sinkronigita grupala gimnastikala exerci sur sulo, acensar alonge kordo, kurado, edc.

Dum l'Olimpiala konkurso di 1954 aparis la moderna equipaji por gimnastiko, e Sovietana ed altra atleti de Est-Europa divenis famoza. Ye 1976 Nadia Comăneci divenis notora gimnastikino obtenante maximala puntizado (10) en l'Olimpiala konkurso en Montreal.

Referi[redaktar | edit source]

  1. Gymnastikos, Henry George Liddell, Robert Scott, A Greek-English Lexicon, en Perseus
  2. Gymnasia, Henry George Liddell, Robert Scott, A Greek-English Lexicon, en Perseus
  3. Gymnos, Henry George Liddell, Robert Scott, A Greek-English Lexicon, en Perseus
  4. 4.0 4.1 História da ginástica. Ginásticas.com.