Lexikologio

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Wikipedio
Wikivortaro explikas
ca rubriko
en altra lingui: Lexikologio

Lexikologio esas cienco studianta l' origino o genezo di vorti (etimologio), principi di nomizado di objekti e kazi (onomasiologio) e principi di deskripto e prizentado di vorti (lexikografio). Praktike lexikografisto esas vortaro-skribanto.

En lexikologio on studias anke quala parti esas en lexiko. Takaze lexikala morfologio studias formi di vorti, e lexikala semantiko studias senci di vortoformi.

Ordinare en lexikologio objekto di studio esas komuna linguo od ula dialekto di ula naturala linguo. Kande l'objekto esas vorti di ula profesionala domeno, parolesas pri terminologio. En laboro pri komuna linguo, komenco-punto di laboro esas vorto (i.e. materialo), di qua sencon on devas explikar. En laboro pri ula profesionala linguo, komenco-punto di laboro esas nociono od ideo, qua demandas apta vorto (i.e. termino) ed expliko. Termino havas sempre exakta senco, ma altralatere vorto di komuna linguo povus havar vasta ed ampla senco. Analizo di senco esas necesa fazo en terminologiala laboro.

En Idala lexikologio vortaro-laboro esas kelke diferanta ed omnafoye semblas terminologiala laboro en naturala linguo. Principe omna Idala vorti esas ek AFGHIR-lingui (A = Angliana, F = Franciana, G = Germaniana, H = Hispaniana, I = Italiana, R = Rusiana). Do etimologiala laboro esas tre facile: nur on exploras quale on nomizas ula objekto o kazo en l' AFGHIR-lingui. La selektado e kreado di nova vorti Idala esas samatempe terminologiala ed etimologiala laboro. En Idala vortifado produktesas vorti qui havas plu exakta senco kam en ula naturala linguo. Ma altralatere anke Ido semblas naturala linguo e multa vorti havas un precipua senco e duesma senco (o senci), pro ke singla skribanto e parolanto en Ido uzas Ido per sua matrala (naturala) linguo.

En lexikografio on (lexikografisto) kreas ed uzas praktike lexikografiala principi. Ofte esas montrata en vortolisti, por exemplo, kad ula verbo esas transitiva o netransitiva od amba. En dicionario o vortolibro di ula naturala linguo, la sufixi esas montrata en gramatiko en seciono di morfologio. En Idala vortari la sufixi esas montrata en listo di vorti, pro ke l' Idala sufixi semblas tre multe vorti qui havas propra senco. Do Idala vortaro ne devas havar omna vortoformi, e bazala vorti suficas. Mem l' uzado di Idala dicionario ofte semblas terminologiala laboro.