Akbar

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Ikhlas 001.jpg

Jalaluddin Muhammad Akbar, n. ye la 15ma di oktobro 1542 en Umarkot, Madhya Pradesh til la 15ma di oktobro 1605 en Agra regnis de 1556 til morto.

La militisto[redaktar | redaktar fonto]

Commons-emblem-trademark-issue.svg
Ica artiklo bezonas revizo gramatikala. – Ka vu povas helpar ni revizar ica artiklo?

Il esis filiulo di Humâyûn e Hamida Begun. En 1556 il sucedis lua patro en lore mikra Mohamedana imperio e kun Bairam Khân vinkas en batalio di Pânipat kontre afganistana imperio. En 1560 il decidas liberar su di Bairam Khân tutelo. Ta lasta ne aceptas lua evikteso rebeleskas ma esas rapide aplastita. De nun, Akbar regnas en mastro sen kontesto sur nord-India.

L'imperio pluvasteskis kun Gujarat en 1573, Bengala en 1576, Sindh en 1590, Orissa en 1592 e Baluchistan en 1594. Kun la morto di lua fratulo Hakîm, rejo di Kabul, en 1585, il heredes di Kachemire. Il lansis su pose por konquestar sud-India.

La reformanto e meceno[redaktar | redaktar fonto]

Iliterata, il montras granda administranto-talento e kontinuas la verko di ri-organizo komencita da Sher Shâh Sûrî, qua havas ekpulsar lia patro di India. Il divizas lua teritorio en 15 provinci, kun omna militala guberniestro, Nawâb Nazîm, e civil administranto, Dîwân qua kontrolas la financo. Il establisar l'imposti sur l'agrala suli korespondanta kun triimo di rekoltajo-valoro. Tolerema pri religio, il abolisas ye 1562, jiziya, l'imposto kolektita en Mohamedana teritorio de ne-mohamedo, la pilgrimi-taxuro, spozas hindua princino, Mariam az-Zamânî, filiino di râja di Amber Bihârî Mal, ed aceptas hindui en lua administo ed armei, ca qua sequantas federi kun Rajput-rejii.

Quankam mohamedo, il dubitas pri divina Koran-origine, e serchas sinkretismo, kom poeto Kabîr 150 ans ante, qua semblas li plu proxim vera religio. Por ca, il juntas cirkume li di reprezentanti di diversa religii, sendinta mem querigar di jezuiti ad Goa. De ta inquesto, il obtenas ye 1581, religio nominita Dîn-i-Ilâhî o religio di lumo, qua probas unigar Koran, Biblo e hindui texti. Il permisas nove konstrukto di hindoa templi ma interdiktas satî, vidvino su-ocido. Il restas cetere tre proxim di chamanisma heredo pre-mohamedo e tota vido trancas e vizionas.

Per celebrar lua vinko kontre Goujerat, il ordinas la konstrukto (1569 til 1576) di nova chef-urbo en Fatehpur Sikri, apud Âgrâ, ube il facas krear nova arkitekturala stilo mixinta mahomeda e hindua influi. Ol esas abandonita ye 1586 por Lahore, plu proxim di nestabla regioni. Il atraktas persiana miniatura piktoristi.

Lasta yara di Akbar-regno esas markita per ofta rebeli di filiulo Salim, futura imperisto Jahângîr. Il mortas de disenterio. La superba mauzoleo en blanka marmoro e reda greso erektita per lua filiulo nord-esta Sikandra ma esas profanacita da Jâts, di agrokulturisti.



Precedita
per
Humâyûn
Icone-Islam.svg
Imperisto mogol
Sequanta
per
Jahângîr