Pozitivismo

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Auguste Comte, kreinto di pozitivismo.

Pozitivismo esas sistemo filozofiala bazata en l'experienco e en la konoco empirikala di la fenomeni naturala. Tale, Pozitivismo konsideras metafiziko e teologio kom sistemi de konoco neperfekta e ne-exakta.

Commons-emblem-trademark-issue.svg
Ica artiklo bezonas revizo gramatikala. – Ka vu povas helpar ni revizar ica artiklo?

Evoluciono[redaktar | edit source]

La vorto "pozitivismo" utiligesis unesmafoye dal Franca filozofo Auguste Comte, autorulo dil verko qua inauguris ica penso-kuro, Kurso pri filozofio pozitiva (6 volumi, 1830 til 1842). Tamen, ula konceptaji pozitivista su retroiris al filozofi Britaniana David Hume, Franca Claude Henri de Rouvroy, Komto de Saint-Simon, e Germana Immanuel Kant.

Comte selektis la vorto "pozitivismo" por emfazar la pragmato e la tendenco konstruktiva qua ilu reklamis da la aspekto teoriala di ilua doktrino. Ordinare ilu interesis su pri la reorganizado dil vivo sociala, por la boneso dil homaro tra dil konoco ciencala e, tale, dil kontrolo dil forci naturala. Le du parti precipua dil pozitivismo, la filozofio e la guvernado (o programo di konduto individuala e sociala), esis plu tarde unigita.

Comte havis konceptajo pri religio en qua la homaro esas la kult-objekto. Tamen, multa dicipuli di Comte ne aceptis ica developo religial de ilua penso, pro ke olu semblis kontraparolar la filozofio pozitivista originala. Multa dil doktrini di Comte esus plu tarde adaptata e developata da le filozofisti sociala Britana John Stuart Mill e Herbert Spencer, tale kom da la filozofisto e fizikisto Austrian Ernst Mach.

Pozitivismo logika[redaktar | edit source]

A komenco di 20ma yarcento, grupo de filozofisti interesita en la evoluciono dil cienco moderna refuzis le tradicionala idei pozitivista (qua konsideris ke la bazo dil vera konoco esas en la experienco personal) e emfazis la ento importanta dil verifiko ciencala e diluzo dil logiko formala. Dil teorii de ica pensisti (inter le qua su renkontris la Austrian Ludwig Wittgenstein e la Britani Bertrand Russell e George Edward Moore) naskis asertita pozitivismo logika. La Tractatus logico-philosophicus (1921), verko di Wittgenstein, rezultis havar influeso decidema en la rejeciono dil doktrini metafizikala da ilua indijo de senco e en la acepto dil empiriko kom postulo logika.

Nune, la filozofi pozitivista preferas su denominar "empirikisti logika", por desasociar su del ento importanta qua donis le prima pensisti dil pozitivismo logika al verifiko ciencala. Mantenis ke la principo de verifiko en su sama esas ne-verifikebla en la kampeyo filozofiala. Tale, autori tam reprezentativa kom Rudolf Carnap proponabas nova senci dil tradicionala principo di verifiko neopozitivista.