Pozitivismo

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Auguste Comte, kreinto di pozitivismo.

Pozitivismo esas sistemo filozofiala apogata en l'experienco ed en la konoco empirikala di la fenomeni naturala. Tale, Pozitivismo konsideras metafiziko e teologio quale sistemi de konoco neperfekta e ne-exakta.

Commons-emblem-trademark-issue.svg
Ica artiklo bezonas revizo gramatikala. – Ka vu povas helpar ni revizar ica artiklo?

Evoluciono[redaktar | redaktar fonto]

La vorto "pozitivismo" utiligesis unesmafoye dal Franca filozofo Auguste Comte, autoro dil verko qua inauguris ica penso-kuro, Kurso pri filozofio pozitiva (6 volumi, 1830 til 1842). Tamen, ula konceptaji pozitivista su retroiris al filozofi Britaniana David Hume, Franca Claude Henri de Rouvroy, Komto de Saint-Simon, e Germana Immanuel Kant.

Comte selektis la vorto "pozitivismo" por emfazar la pragmato e la tendenco konstruktiva qua ilu reklamis da la aspekto teoriala di ilua doktrino. Ordinare ilu interesis su pri la reorganizado dil vivo sociala, por la boneso dil homaro tra dil konoco ciencala e, tale, dil kontrolo dil forci naturala. Le du parti precipua dil pozitivismo, la filozofio e la guvernado (o programo di konduto individuala e sociala), esis plu tarde unigita.

Comte havis konceptajo pri religio en qua la homaro esas la kult-objekto. Tamen, multa dicipuli di Comte ne aceptis ica developo religial de ilua penso, pro ke olu semblis kontraparolar la filozofio pozitivista originala. Multa ek la doktrini di Comte esus plu tarde adaptata e developata da la filozofi sociala Britaniana John Stuart Mill e Herbert Spencer, te da la filozofo e fizikisto Austriana Ernst Mach.

Pozitivismo logika[redaktar | redaktar fonto]

Dum la komenco di la 20ma yarcento, grupo de filozofi interesita pri la evoluciono dil cienco moderna refuzis la tradicionala idei pozitivista (qui konsideris ke la bazo dil vera konoco esas en la experienco personal) e emfazis la ento importanta dil verifiko ciencala e diluzo dil logiko formala. Dil teorii de ica pensisti (inter le qua su renkontris la Austrian Ludwig Wittgenstein e la Britaniani Bertrand Russell e George Edward Moore) naskis asertita pozitivismo logika. La Tractatus logico-philosophicus (1921), verko di Wittgenstein, rezultis havar influeso decidema en la rejeciono dil doktrini metafizikala da ilua indijo de senco e en la acepto dil empiriko kom postulo logika.

Nune, la filozofi pozitivista preferas nominar su "empirikala logikisti", por desasociar su del ento importanta qua donis l'unesma pensisti dil pozitivismo logika al verifiko ciencala. Mantenis ke la principo de verifiko en su sama esas ne-verifikebla en la kampeyo filozofiala. Tale, autori tam reprezentativa kom Rudolf Carnap proponabas nova senci dil tradicionala principo di verifiko neopozitivista.