Stato sociala

De Wikipedio
Jump to navigation Jump to search

La stato sociala esas guvernala sistemo, qua livras servici sociala ed asekuri sociala a habitanti por garantiar sociala sekureso. Stato sociala anke uzesas por singla stato, qua furnisas ica avantaji a sua habitanti. Skopi por stato socialo povas esar chanco-egaleso, rezultegaleso, moral obligeso a provizar minima nivelo a la povri, egala distributo di richeso o kultivado di plu human ekonomio. La sistemo povas envolvar edukado, sanesala sistemo, pensiono, provizado di habiteyi od altra lojado e provizuri a la povri e la desemployati.

Krear sociala stato esis un del originala skopi dil Marxismo, e kreo e protektado dil stato sociala esas ankore importanta por socialdemokrati ed altra socialisti. Anke multa Kristandemokrati e liberali suportas stati social. La preciza sistemo di stato social ofte diferas segun preferi ideologial e la dominant ideologio en lando. Sociologi ofte klasifikas sociala stati kom socialdemokrata, Kristandemokrata o konservista, o liberala, ma tala klasifikuri ultempe esas kelke simplema. Existas granda diferi inter stati sociali segun direta o nedireta provizado da guverniero ed influo di firmi o sindikati. La kontinentala Nord-Europana landi e Francia havas la maxim granda stati sociala en la mondo, ed altra landi en Europa anke havas granda stati social. La Usana stato sociala anke esas relative granda kompare al Usana grosa produkturo, ma to esas precipue pro olua alta, desefikiva ed ofte privata spensado por saneso.