Karolus la Granda

De Wikipedio
(Ridirektita de Karl la Granda)
Irez ad: pilotado, serchez
Karolus la Granda
Charlemagne.jpg
Statuo en Frankfurt
Imperiestro di Santa Romana Imperio
Periodo di guvernerio:
Precedanto:
Sucedanto:
{{{Politikala_titulo2}}}
Guvernisteso: {{{Guvernisteso2}}}
Precedanto: {{{Precedanto2}}}
Sucedanto: {{{Sucedanto2}}}
{{{Politikala_titulo3}}}
Guvernisteso: {{{Guvernisteso3}}}
Precedanto: {{{Precedanto3}}}
Sucedanto: {{{Sucedanto3}}}
{{{Politikala_titulo4}}}
Guvernisteso: {{{Guvernisteso4}}}
Precedanto: {{{Precedanto4}}}
Sucedanto: {{{Sucedanto4}}}
{{{Politikala_titulo5}}}
Guvernisteso: {{{Guvernisteso5}}}
Precedanto: {{{Precedanto5}}}
Sucedanto: {{{Sucedanto5}}}
{{{Politikala_titulo6}}}
Guvernisteso: {{{Guvernisteso6}}}
Precedanto: {{{Precedanto6}}}
Sucedanto: {{{Sucedanto6}}}
{{{Politikala_titulo7}}}
Guvernisteso: {{{Guvernisteso7}}}
Precedanto: {{{Precedanto7}}}
Sucedanto: {{{Sucedanto7}}}
Personal informi
Naskodato: 2 di aprilo 748, 741, 746, 6 di aprilo 742
Naskoloko: Liège (nuna Belgia)
Mortodato: 28 di januaro 814
Mortoloko: Aachen (nune en Germania)
Spozo:
Profesiono: {{{Profesiono}}}
Politikala partiso: {{{Partiso}}}

Karolus la Granda (/ˈʃɑrlɨmeɪn/; ye la 2ma di aprilo 742 til la 28ma di januaro 814) esis rejulo di Franki depos 768, rejulo di Italia depos 774, l'unesma Santa Romana imperiestro, ed l'unesma imperiestro depos la krulo di Westala Romana Imperio, tri yarcenti ante.

L'evoza filiulo di Pipin la Mikra e Bertradi de Laon, Karolus la Granda divenis rejulo en 768, pos la morto di sua patro. Komence, il esis koregnanto kun lua frato Karloman 1ma. Karloman subita morto en 771 sub ne-explikita cirkonstanci lasis Karolus kom la nekontestita guvernero di Franka rejolando. Tra militala konquesti, ilu submisis Saxoni e Bavariani e pulsis lua frontiero en Hispania. Ilu expansis sua rejolando til divenar imperio qua enkorpigis granda parto di westal e central Europa. Karolus kontinuis la politiko di sua patro pri papeso e divenis protekero di la papi, eskartis Lombardi de povo en Italia, e duktis inkurso en mohamedana Hispania. Il anke militis kontre la populi este de lua imperio, e koaktis li adoptar kristanismo alonge la voyo, specale la Saxoni, qui tandem submisesis a lua regulo pos longa milito. Karolus atingis la kulminopunto di sua povo en 800, kande ilu kronizesis "imperiestro" dal papo Leo la 3ma ye la dio di Kristnasko.

Surnomizita "la Patro di Europa" (pater Europae), l'imperio di Karolus unionita maxim di westala Europa depos romana imperio. Lua regulo stimulis Karolingiana renesanco, rinovigo di arto, religio e kulturo per katolika eklezio. Tra lua exterlanda konquesti ed interna reformi, Karolus kurajigis la formacado di komuna Europana identeso. Ambe Franci e Germani konsideris lia rejii decendanti del imperio di Karolus. Karolus mortis en 814, pos regnar kom imperiestro dum justa pluse dek e tri yari.

Lua korpo esis depozita en lua imperiestrala chef-urbo di Aachen en nuna Germania. Lua filiulo Louis la Pia heredis la krono dil imperio.