Pretoria

De Wikipedio
Salti al navigilo Irez a serchilo
Pretoria
Tshwane
Montage of Pretoria.jpg
Kelk imaji pri Pretoria.
Flag of Pretoria, South Africa.svg Pretoria coa.jpg
Standardo Blazono
Lando: Flag of South Africa.svg Sudafrika
Informo:
Latitudo: 25°43'S
Longitudo: 28°17'E
Altitudo: 1370 m
Surfaco: 687,54 km²
Habitanti: 2 472 612 (2018)
Denseso di habitantaro: 3600 hab./km²
Horala zono: UTC+2
Mapo:
Mapo di Pretoria
Oficala retosituo:
http://www.tshwane.gov.za
Verda areo an la centro di Pretoria.

Pretoria (Tshwane) esas un ek la tri chef-urbi di Sudafrika, esanta la sideyo dil exekutiva povo (Kab-urbo esas la legifala chef-urbo, e Bloemfontein la judiciala). Segun statistiki de 2018, ol havis 2 472 612 habitanti. Lua tota surfaco esas 1644 km².

Pretoria havas tri universitati e la Konsilistaro por Ciencala ed Industriala Inquesto (Angle: Council for Scientific and Industrial Research, CSIR), la maxim prestijoza organizuro pri ciencala inquesto di Sudafrika.

Existas propozaji pri rinomizar ol Tshwane, tamen la propozaji produktis kelka kontroversi.

Historio[redaktar | redaktar fonto]

L'urbo fondesis en 1855 da Martinus Pretorius, e nomizesis pro lua patro Andries Pretorius (1799-1853), Buro-duktero. Andries selektis loko apud la rivero Apies por esar chef-urbo di Sud-Afrikana republiko (Nederlandane Zuid Afrikaansche Republiek). Andries Pretorius divenis nacionala heroo por la buri, pro vinkir Dingane, chefo dil populo zuluo, e pro negociar la konvenciono di Sand River en 1852, per qua Britaniani agnoskis la nedependo di Transvaal. Pretoria divenis chef-urbo di Sud-Afrikana republiko ye la 1ma di mayo 1860.

Dum l'unesma milito Bura-Angla, l'urbo asiejesis dal republikani en decembro 1880 ed en marto 1881. La paco-pakto signatesis ye la 3ma di agosto 1881. Segun ol, Britaniani grantis propra guverno a la Buri.

Geografio[redaktar | redaktar fonto]

La montaro Magaliesberg cirkondas Pretoria.

La reliefo di Pretoria esas plana, situata en valo cirkondata da kolini e monti del montaro Magaliesberg. Ol distas 50 km norde de Johannesburg. La rivero Apies fluas desude adnorde e debushas an la fluvio Pienaars.

La klimato dil urbo esas subtropikala humida (Cwa segun la klimatala klasifikuro da Köppen). La mezavalora temperaturo en januaro (somero) esas 22.6°C, kontre ke la mezavalora temperaturo en junio (vintro) esas 11,5°C. Kande ne existas nubi en la cielo, la temperaturi povas falar til 2°C e mem -5°C. Altralatere, dum neordinara kaloroondo en novembro 2011, la temperaturi atingis 39°C, nekomuna dum la printempo.

Pluvi falas precipue dum la somero. La mezavalora yarala pluvo-quanto esas 673 mm, e la maxim pluvoza monato esas januaro, kun mezavalore 135 mm. La sika sezono iras de mayo til agosto.