Baskiana nacionalismo

De Wikipedio
Salti al navigilo Irez a serchilo
Ica seciono od artiklo havas un o plura problemi:
- erori pri sintaxo o gramatiko
- konfuza texto o mala tradukuro
- manko di importanta informi pri la temo
- violaco di autoroyuro.

Ol mustos revizesar komplete.
Manifesto di Baskiana nacionalisti en Montevideo, Uruguay.

Baskiana nacionalismo nun esas un ek la maxim importanta politikala temi di Baskia e di Hispania.

Antecedenti[redaktar | redaktar fonto]

Romani trovis populo surnomizita ouaskones dal historiisto Strabon, en amba flanki de Pirinei. Ca populi judikesas kom l'ancestri di la moderna Baskiani.

Romani ne okupis la montoza regioni di Baskia. Konseque Baskiana linguo duris existar, malgre l'influo Romana.

Kontinentala Baskiani divenis politikale autonoma en duklando Vasconia kadre di Karolida Imperio, en 7ma yarcento. Anke l'invado di Mohamedani en 711 ne multe efikis trans la vali di Ebro.

Du yarcenti pose la rejio di Pamplono (pose Rejio di Navara) esis lia unesma nedependa stao. En la 11ma yarcento oni kreis limi inter Navara e Kastilia, ma cirkume 1200 Alava, Gipuzkoa e Bizkaia lasis Navara ed ealigis a la Kastiliana monarkio.

Dum la komenco di 16ma yarcento, la titulo "rejo di Navara" transferesis a la reji di Kastilia. La diversa landi di Hispaniana reji havis propra rejmanieri e forumi, Baskiani akiris li per la "specala statuti di Baskiana regioni". La Baskiana nacionalisti invokas til hodie ta statuti.

Tamen, la reji emis centrismo e dum yarcenti klopodis unionigar la landaro segun la modelo di Kastilia.

Baskia landi restis exter la komuna administraciono til triesma karlisma milito, dum qua la Baskiana kamparani favoris la disvenkanta kronkandidato. Konseque, en 1876 lejo abolis la forui (hispane "fueros"), tradicia leji e yuri, metante la Baskiana landi en la Hispaniana doganteritorio, devigante pago di imposti al Hispaniana registaro e militservo.