Batalio di Waterloo

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Commons-emblem-trademark-issue.svg
Ica artiklo bezonas revizo gramatikala. – Ka vu povas helpar ni revizar ica artiklo?
Andrieux - La bataille de Waterloo.jpg

La Batalio di Waterloo desvolvesas ye la 18ma di junio 1815. Finas per la decidema vinko per du armei : ta di federiti kompozita precipue di Britaniani e Nederlandi, komandita da duko de Wellington, e ta di Prusiani, komandita da marshalo Blücher ; omna du opozita a Franc armeo nominita di Nordo duktita dal imperiestro Napoléon la 1ma. Waterloo markizita la fino di periodo konocita kom 100 dii.

La batali-agro esis en nuna Belgia, circkume 12 km SSE de Bruxel, e 2 km del urbo Waterloo. La situo es nuna dominacita da granda ter-amaso, Butte du Lion.

Preludo[redaktar | redaktar fonto]

Mapo di Waterloo kampanio

Ye la 13ma di marto 1815, sis dii ante ke Napoleon atingita Paris, la povi a Kongreso di Wien deklaris ke lu esas proskribito. Quar dii pose, Unionita Rejio, Rusia, Austria e Prusia mobilizita armei pro vinkar Napoleon. Napoleon savis ke lua armeo havis min soldati kam la federiti, e kande ilu faliis despersuadar un o plua membri de la Sepesma Koalisuro pri l'atako kontre Francia, lua unika chanco esus se ilu atakus ante la mobilizado di la Koalisuro.[1] Se ilu povus destruktar l'existanta forci sude de Bruxel ante ke li recevus rinforci, esus posibla retropulsar la Britaniani a la maro ed ekpulsar la Prusiani de la milito.

La komencala aranji di Wellington es intencata kontre-agar la minaco di Napoleon encirkligar les armei di Koalisuro per movanta tra Mons ad la sud-westa di Bruxel. Ta havus ruptar komuniki kun lua bazo en Ostend, ma proximar lua armeo di ta di Blücher. Napoleon manipulita la timo di Wellington per perdar lua provizo-kateno de kanalo portui kun nevera informo. Il separas lua armeo kun sinistra alo komandita da Michel Ney, la rekto alo komandita da Emmanuel Grouchy, e rezerv-armeo, komandita ipsa (quankam omna tri elementi restas sat cirkum per suportar l'una l'altra). Transiranta la frontiero apud Charleroi ante l'auroro ye 15 di junio, la Franciani quik glutas avanposteni di Koalisuro, sekuranta la prefera mez poziciono inter amba enemika armei.

Napoleon decidas atakar unesma la Prusiana kande Ney kaptas la krucovoyo en Quatre Bras dum la batalio di Ligny. Napoleon ganas ma ne destruktas ta trupi ke retretis omni vers Waterloo.

La batali-agro[redaktar | redaktar fonto]

La poziciono en Waterloo es forta uno. Konsistar longa kresto kuranta est-westa, perpendikla ad, e bisekita da, la precipua voyo vers Bruxel. Alonge la someto di kresto es kava voyo ube Wellington instalas dop lineo di infantrio. Precipua trupi ecepte l'artilrio e skarmuchanti es en la reversa pento, disimulita di Franciani, min en la sinistra alo per lasar spaco kande arivas la Prusiani.

Avan es tri forta farmo-domi (Hougoumont, La Haye Sainte e Papelotte) barikadizita e defenzita.

Pluvis tota nokto; la tereno es dilutita. La lokizo dil artilrio en la fango, es desfacila. La debuto di atako esis plutardigita. Pose, l'efiko di pafi es diminutita (la kuglegi penetris en la sulo vice risaltar per rikochi). L'avancado dil infantrio e kavalrio ne esis facila.


Ica seciono esas vakua, nesuficante detaloza o nekompleta. Vua helpo esas bonvenanta!

Referi[redaktar | redaktar fonto]

  1. Chandler, David (1966) - The Campaigns of Napoleon - . New York: Macmillan.