Quito

De Wikipedio
Salti al navigilo Irez a serchilo
Quito
Quito montage.png
Kelk imaji pri Quito.
Flag of Quito.svg Coat of Arms of Quito.svg
Standardo Blazono
Lando: Flag of Ecuador.svg Equador
Informo:
Fondita ye: 6ma di decembro 1534
Fondita da: Sebastián de Benalcázar
Latitudo: 00°15'S
Longitudo: 78°31'W
Altitudo: 2 850 m
Surfaco: 290 km²
Habitanti: 2 735 987 (2019)
Denseso di habitantaro: 9592 hab./km²
Horala zono: UTC-5
Urbestro: Mauricio Rodas Espinel
Mapo:
Mapo di Quito
Oficala retosituo:
www.quito.gob.ec

Quito esas chef-urbo e la maxim populoza urbo di Equador. Segun statistiki dil yaro 2019 ol havis 2 735 987 habitanti. Lua tota surfaco esas 290 km². Ol ank esas la maxim anciena nacionala chef-urbo di Sud-Amerika.[1]

Ol jacas an l'estala parto di Andi, proxim la volkano Pichincha. Quito esas la centro politikala, kulturala, ekonomiala e financala di Equador. La maxim multa transnaciona entraprezi qui havas aferi en Equador havas lua lokala sideyi en Quito.

L'urbo nomesis dal Hispana exploreri en 1533, pro la lokal indijena tribuo Quitu. Til 1830 la tota Equador nomesis Quito.

Historio[redaktar | redaktar fonto]

Arkeologiala restaji trovita proxim la monto Ilaló montras ke cirkume 1030 aK la regiono habitesis da nomada populi qui transvivis de chasado, peskado e kolektado di nutrivi. Tamen, la ciencisto Robert Bell trovis obsidiano, roko uzita por fabrikar objekti, evanta de plu kam 12 mil yari ante nun. Pro to, on kredas ke la regiono esas la maxim anciena loko habitata de Equador, malgre nula restajo homala tam anciena trovesis ibe.

Cirkume 900 aK, la civilizuro "cotocollao" establisis su inter la monti Casitagua e Pichincha. Ca civilizuro kultivis maizo, la herbo Chenopodium quinoa, lupino e kukurbito, chasis cervuli, kunikli, lamai e vikuni, e mantenis komerco kun tribui de la litoro. Cirkume 500 aK ca populo desaparis, pos serio di erupti dal volkano Pichincha.

En Rumipamba trovesis restaji di kolonieto e nekropolo, de 1500 aK til cirkume la yaro 900, un ek la poka restaji de la kulturo "Quitu". Segun jezuita sacerdoto Juan de Velasco, le "Quitu" kreis granda rejio qua existis ante l'arivo dil populo Inka. Tamen, historiisto Gonzales Suárez negis l'existo di ca rejio. Le Inka, komandita da Tupaq Inka Yupanki, konquestis la regiono dum la 15ma yarcento.

Geografio[redaktar | redaktar fonto]

Teleferiko di Quito.

La reliefo di Quito esas kolinoza, jacanta este del volkano Pichincha. Lua mezavalora altitudo esas 2.820 metri super la marala nivelo. Ol anke jacas an la baseno dil fluvio Guayllabamba. La maxim alta punto jacas metri super la marala nivelo.

La klimato dil urbo esas subtropikala kun influo dal altitudo (Cfb segun la klimatala klasifikuro da Köppen), malgre esar proxima dil Equatoro. La mezavalora yarala temperaturo esas 15,7°C, esanta preske konstanta dum la yaro. La mezavalora temperaturo dum la vesperi esas 21°C, e la mezavalora noktala temperaturo esas 9,8°C.

Existas nur du sezoni: sika e pluvoza. La mezavalora yarala pluvo-quanto esas 1098,2 mm, e la maxim pluvoza monato esas aprilo, kun mezavalore 171,2 mm. La sika sezono, surnomizita verano ("somero") iras de julio til septembro, dum ke la pluvoza sezono iras de oktobro til mayo.

Plaza San Francisco, Quito

Referi[redaktar | redaktar fonto]

  1. Germán Arteta Vargas para Diario el Universo (2006). Nombramiento de la ciudad como capital del país. URL vidita ye la 9ma di julio 2009.

Guápulo, Quito[redaktar | redaktar fonto]


Extera ligilo[redaktar | redaktar fonto]