Simone Veil

De Wikipedio
Salti al navigilo Irez a serchilo
Simone Veil en 1984.

Simone Veil [simɔn vɛj], naskinta Jacob ye la 13ma di julio 1927 en Nice e mortinta ye la 30ma di junio 2017 en Paris (evante 89 yari), esis Franca judiciisto e politikisto.

El naskis en juda familio veninta de esta Francia. Evante 16 yari, el deportesis aden la koncentrerio di Auschwitz pro holokausto: caloke mortis lua patro, matro e fratulo. El savesis kun sua fratini Madeleine e Denise. Elu spozeskis kun Antoine Veil ye 1946, studiis yuroscienco e divenis judiciisto.

Ye 1974 el nominesis kom ministro pri saneso da la prezidanto Valéry Giscard d'Estaing. El adoptigis la lego qua despunisas la abortado: ca legon onu ofte nomas "lego Veil". Depose el regardesas kom defensanto di mulieri kontre diskriminaco en Francia.

De 1979 til 1982 el esis la unesma prezidero dil Europana Parlamento qua elektesis unesmafoye segun la universala votoyuro. Elu multe laboris favore la rikoncilio inter Francia e Germania ed anke la konstrukto di Europan Uniono.

De 1993 til 1995 el esis statoministro pri sociala aferi, saneso ed urbo en la ministraro di Édouard Balladur. De 1998 til 2007 el esis membro di la Konstitucala Konsilio. Ye 2008 el elektesis kom membro di la Franca Akademio.

Prezidento Emmanuel Macron decidis enirigar Simone Veil kun lua spozulo en la Parisana Panteono ye la 1ma di julio 2018.