Vito

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Vito
Close up grapes.jpg
{{{Expliko_di_foto}}}
Konservo-stando
[[Arkivo:{{{Konservo_stando}}}|200px]]
Ciencala klasifikuro di speci
Rejio: [[{{{Rejio}}}]]
Bifurkeyo: Plantae
Klado: {{{Klado}}}
Klaso: Magnoliopsida
Subklaso: {{{Subklaso}}}
Rango: Rhamnales
Subrango: {{{Subrango}}}
Familio: Vitaceae
Subfamilio: {{{Subfamilio}}}
Tribuo: {{{Tribuo}}}
({{{Tribuo_da}}}, [[{{{Tribuo_yaro}}}]])
Genero: Vitis
({{{Genero_da}}}, [[{{{Genero_yaro}}}]])
Speco: {{{Speco}}}
({{{Speco_da}}}, [[{{{Speco_yaro}}}]])
Binomiala nomo
{{{Binomiala_nomo}}}
({{{Nomo_da}}}, [[{{{Nomo_yaro}}}]])
[[Arkivo:{{{Mapo}}}|200px]]
{{{Expliko_di_mapo}}}

Vito esas sarmentoza arboreto di Vitaci, ante nomita Ampelidaci larja kultivo per su frukti en grapi, la vit-bero, do onu tiras vino. Olu existas nekontebla varii kultive nomita vit-speci : cabernet, chardonnay, merlot, pinot, sauvignon, etc. La vit-kulturo okupas cirkume 8 milioni hektari en la mondo e produktas proxim 300 milioni hektolitri di vino. Aljeria dum Franca koloniigo produktis bona ed alkoholoza vini, ma pos mohameda influo maxim reduktabas produktado.

Klasika klaseso : Vitis vinifera L.

To esas kultiva speco de nememorebla en Europa, en weste di Azia (Mez-Oriento), Kaukazo et norde di Afrika, ma ke onu povas truvar en esto subspontana, note en sude di Francia. Olu esis introduktar en omna kontinenti, e vit-kulturo havas prenar di la importo en Kalifornia, Chili, Australia, Sudafrika e Chinia.

Sulo vit-plantacita nomas su viteyo.

deskripto[redaktar | redakti fonton]

Vito esas sarmentoza arboreto qua ligas su ad suporti per di helici. La stipiti, talita en kulturo, povas atingar en naturo di tre longesi klimanta en la arbori. La folii kon palma nervaturo komportas kin precipua lobi plu o min distranchita, ed esas formale di kordio en la bazo. La flori esas tre mikra, verdatra e grupita en kompoza grapi. La matura frukti esas beri ye variana formo e koloro. Oli esas blanka, flavatra, violea o nigra, e preske sempre nigra ye sovaja esto. Fina deskripto di form-variani di folii e di frukti esas necese per identigar la vit-speci. Ta esas la objekto di la ampelografio.

Kulturo[redaktar | redakti fonton]

Multopleso[redaktar | redakti fonton]

  • semi
  • stekado
  • markotado

Planto[redaktar | redakti fonton]

Planto facas su ye novembro.

Grefado[redaktar | redakti fonton]

Metodii[redaktar | redakti fonton]

Port-greftajo[redaktar | redakti fonton]

Sulo-laboro[redaktar | redakti fonton]

Sterkizo[redaktar | redakti fonton]

Organika materio[redaktar | redakti fonton]

L'organika materio ne esas direkte nutrivo per la planto. Olu aportas a sulo di nekare-ebla per sua fertileso.Olu devas esar celas en la prima cm di tero, por dekompozar su sempre koram poka oxo. Olu povas esar animala od (e precipue) vejetala origino. L'animala materio esas plu pri konsiderar kom dungo aportita principue nitro. La vejetala materio devas provenar di vejeti « matura » (Olu dicas lignita) e fermentebla (la folii di platano o la palio di rizo, per exemplo, ne facas por bona raporti, nam tre poka fermentebla).
La bezoni di restituco kalkulas en funciono di sulotipo e di klimato. Onu donas kom mez-valoro, per mantenado, la equivalanto de 5 til 15 tuni per yaro e per hektaro di sterko.

Enemiki[redaktar | redakti fonton]

Klimata ataki[redaktar | redakti fonton]

  • kombustajo di yuno
  • sekajo
  • fulmino
  • frosto
    • protekto nam sulo-kovrilo e granda ventili por movar plu varma aero de 30 m vers baso.
  • grelo

Ne parazita morbi[redaktar | redakti fonton]

Manko di boro

Viruso-morbi[redaktar | redakti fonton]

Commons
Wikimedia Commons havas kontenajo relatante a: Vito

kriptogama morbi[redaktar | redakti fonton]

Animala paraziti[redaktar | redakti fonton]

Akaro[redaktar | redakti fonton]

Insekto[redaktar | redakti fonton]

Nematodo[redaktar | redakti fonton]