Vito

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Commons-emblem-trademark-issue.svg
Ica artiklo bezonas revizo gramatikala. – Ka vu povas helpar ni revizar ica artiklo?
Vito
Close up grapes.jpg
{{{Expliko_di_foto}}}
Konservo-stando
[[Arkivo:{{{Konservo_stando}}}|200px]]
Ciencala klasifikuro di speci
Rejio: [[{{{Rejio}}}]]
Bifurkeyo: Plantae
Klado: {{{Klado}}}
Klaso: Magnoliopsida
Subklaso: {{{Subklaso}}}
Rango: Rhamnales
Subrango: {{{Subrango}}}
Familio: Vitaceae
Subfamilio: {{{Subfamilio}}}
Tribuo: {{{Tribuo}}}
({{{Tribuo_da}}}, [[{{{Tribuo_yaro}}}]])
Genero: Vitis
({{{Genero_da}}}, [[{{{Genero_yaro}}}]])
Speco: {{{Speco}}}
({{{Speco_da}}}, [[{{{Speco_yaro}}}]])
Binomiala nomo
{{{Binomiala_nomo}}}
({{{Nomo_da}}}, [[{{{Nomo_yaro}}}]])
[[Arkivo:{{{Mapo}}}|200px]]
{{{Expliko_di_mapo}}}

Vito esas sarmentoza arboreto di Vitaci, ante nomizita Ampelidaci larja kultivo per su frukti en grapi, la vit-bero, do onu tiras vino. Olu existas nekontebla varii kultive nomizita vit-speci : cabernet, chardonnay, merlot, pinot, sauvignon, etc. La vit-kulturo okupas cirkume 8 milioni hektari en la mondo e produktas proxim 300 milioni hektolitri di vino. Aljeria dum Franca koloniigo produktis bona ed alkoholoza vini, ma pos mohameda influo maxim reduktabas produktado.

Klasika klaseso : Vitis vinifera L.

To esas kultiva speco de nememorebla en Europa, en weste di Azia (Mez-Oriento), Kaukazo et norde di Afrika, ma ke onu povas trovar en esto subspontana, note en sude di Francia. Olu esis introduktar en omna kontinenti, e vit-kulturo havas prenar di la importo en Kalifornia, Chili, Australia, Sudafrika e Chinia.

Sulo vit-plantacita nomas su viteyo.

deskripto[redaktar | redaktar fonto]

Vito esas sarmentoza arboreto qua ligas su ad suporti per di helici. La stipiti, talita en kulturo, povas atingar en naturo di tre longesi klimanta en la arbori. La folii kon palma nervaturo komportas kin precipua lobi plu o min distranchita, ed esas formale di kordio en la bazo. La flori esas tre mikra, verdatra e grupita en kompoza grapi. La matura frukti esas beri ye variana formo e koloro. Oli esas blanka, flavatra, violea o nigra, e preske sempre nigra ye sovaja esto. Fina deskripto di form-variani di folii e di frukti esas necese per identifikar la vit-speci. Ta esas la objekto di la ampelografio.

Kulturo[redaktar | redaktar fonto]

Multopleso[redaktar | redaktar fonto]

  • semi
  • stekado
  • markotado

Planto[redaktar | redaktar fonto]

Planto facas su yed iterembro.

Grefado[redaktar | redaktar fonto]

Metodii[redaktar | redaktar fonto]

Port-greftajo[redaktar | redaktar fonto]

Sulo-laboro[redaktar | redaktar fonto]

Sterkizo[redaktar | redaktar fonto]

Organika materio[redaktar | redaktar fonto]

L'organika materio ne esas direte nutrivo per la planto. Olu aportas a sulo di nekare-ebla per sua fertileso.Olu devas esar celas en la prima cm di tero, por dekompozar su sempre koram poka oxo. Olu povas esar animala od (e precipue) vejetala origino. L'animala materio esas plu pri konsiderar kom dungo aportita precipue nitro. La vejetala materio devas provenar di vejeti « matura » (Olu dicas lignita) e fermentebla (la folii di platano o la palio di rizo, exemple, ne facas por bona raporti, nam tre poka fermentebla).
La bezoni di restituco kalkulas en funciono di sulotipo e di klimato. Onu donas kom mez-valoro, per mantenado, la equivalanto de 5 til 15 tuni per yaro e per hektaro di sterko.

Enemiki[redaktar | redaktar fonto]

Ica seciono esas vakua, nesuficante detaloza o nekompleta. Vua helpo esas bonvenanta!

Klimata ataki[redaktar | redaktar fonto]

  • kombustajo di yuno
  • sekajo
  • fulmino
  • frosto
    • protekto nam sulo-kovrilo e granda ventili por movar plu varma aero de 30 m vers baso.
  • grelo

Ne parazita morbi[redaktar | redaktar fonto]

Manko di boro

Viruso-morbi[redaktar | redaktar fonto]

Commons
Wikimedia Commons havas kontenajo relatante a: Vito

kriptogama morbi[redaktar | redaktar fonto]

Animala paraziti[redaktar | redaktar fonto]

Akaro[redaktar | redaktar fonto]

Insekto[redaktar | redaktar fonto]

Nematodo[redaktar | redaktar fonto]