Vito

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Kultiva vito
Vitis vinifera
Klasika klaseso
Regno Plantae
Klaso: Magnoliopsida
Ordeno: Rhamnales
Familio: Vitaceae
Genero: Vitis
Refero
Tela Botanica 72795

Vito esas sarmentoza arboreto di Vitaci, ante nomita Ampelidaci larja kultivo per su frukti en grapi, la vit-bero, do onu tiras vino. Olu existas nekontebla varii kultive nomita vit-speci : cabernet, chardonnay, merlot, pinot, sauvignon, etc. La vit-kulturo okupas cirkume 8 milioni hektari en mondo e produktas proxim 300 milioni hektolitri di vino. Aljeria dum Franciana koloniizo produktis bona ed alkoholozeso vini ma pos mohameda influo maxim reduktabas produktado.

Klasika klaseso : Vitis vinifera L.

To esas kultiva speco de nememorebla en Europa, en weste di Azia (Mez-Oriento), Kaukazo et norde di Afrika, ma ke onu povas truvar en esto subspontana, note en sude di Francia. Olu esis introduktar en omna kontinenti, e vit-kulturo havas prenar di la importo en Kalifornia, Chili, Australia, Sud-Afrika e Chinia.

Sulo vit-plantacita nomas su viteyo.

deskripto[redaktar | edit source]

Vito esas sarmentoza arboreto qua ligas su ad suporti per di helici. La stipiti, talita en kulturo, povas atingar en naturo di tre longesi klimanta en la arbori. La folii kon palma nervaturo komportas kin precipua lobi plu o min distranchita, ed esas formale di kordio en la bazo. La flori esas tre mikra, verdatra e grupita en kompoza grapi. La matura frukti esas beri ye variana formo e koloro. Oli esas blanka, flavatra, violea o nigra, e preske sempre nigra ye sovaja esto. Fina deskripto di form-variani di folii e di frukti esas necese per identigar la vit-speci. Ta esas la objekto di la ampelografio.

Kulturo[redaktar | edit source]

Multopleso[redaktar | edit source]

  • semi
  • stekado
  • markotado

Planto[redaktar | edit source]

Planto facas su ye novembro.

Grefado[redaktar | edit source]

Metodii[redaktar | edit source]

Port-greftajo[redaktar | edit source]

Sulo-laboro[redaktar | edit source]

Sterkizo[redaktar | edit source]

Organika materio[redaktar | edit source]

L'organika materio ne esas direkte nutrivo per la planto. Olu aportas a sulo di nekare-ebla per sua fertileso.Olu devas esar celas en la prima cm di tero, por dekompozar su sempre koram poka oxo. Olu povas esar animala od (e precipue) vejetala origino. L'animala materio esas plu pri konsiderar kom dungo aportita principue nitro. La vejetala materio devas provenar di vejeti « matura » (Olu dicas lignita) e fermentebla (la folii di platano o la palio di rizo, per exemplo, ne facas por bona raporti, nam tre poka fermentebla).
La bezoni di restituco kalkulas en funciono di sulotipo e di klimato. Onu donas kom mez-valoro, per mantenado, la equivalanto de 5 til 15 tuni per yaro e per hektaro di sterko.

Enemiki[redaktar | edit source]

Klimata ataki[redaktar | edit source]

  • kombustajo di yuno
  • sekajo
  • fulmino
  • frosto
    • protekto nam sulo-kovrilo e granda ventili por movar plu varma aero de 30 m vers baso.
  • grelo

Ne parazita morbi[redaktar | edit source]

Manko di boro

Viruso-morbi[redaktar | edit source]

kriptogama morbi[redaktar | edit source]

Animala paraziti[redaktar | edit source]

Akaro[redaktar | edit source]

Insekto[redaktar | edit source]

Nematodo[redaktar | edit source]