Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Gramatikala revizo bezonata
Eklezio di Iesu Kristo dil Lasta-Diala Santi
The Hill Cumorah by C.C.A. Christensen.jpeg

Pikturo pri Joseph Smith recevinta la Planki de Oro per l'Anjelo Moroni
Fondinto Joseph Smith, Jr.
Maxima deo Deo la Patro ed Iesu Kristo
Líder Thomas S. Monson, profeto e prezidanto
Tipo Kristanismo
Nomo e nombro di sequanti Lasta-Diala Santi o mormoni, 14,508,509 (mayo 2009)
Kanonala Skribaji Biblo, Libro di Mormon, Doktrino e Konvencioni

Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi, konocata anke kom Mormono Eklezio o LDS Eklezio (en angla Latter-Day Saints), esas kristala eklezio fondita en Palmyra, New York, Usa, da Joseph Smith ye 6ma di aprilo 1830.

Ica eklezio karakterizisas per su defendo di la tradicia familio e su guidanti afirma ke la membri ke esas mariajinta en templo havas la taso maxim desalta di divorcii dil lando. La guindati ne ricevas rekompenso pro lua servicii e la eklezia diras esar transversa, co esas, ke ne distingas nek etnii, nek social-klasi nek profecioni; episkopo povas esar exekutivo di firmo o agrokultivisto. Hodie ol havas 14 milioni da membri in omna tero, kun kongregacioni e templi en la mondo.

Ultre le Biblo, l'Eklezio subtenas kam parto de lua kanono di skribaji altra tri libri: la Libro di Mormon, Doktrino e Konvencioni e la Perlo di Granda Preco, qui esas la doktrinala korpo di l'Eklezio e esas konsiderita da la Lasta-Dia Santi di origino e inspiro divina.

La kanonala skribaji di l'Eklezio di Iesu Kristo dil Lasta-Dia Santi ed anke ula docaji di ulu, esas skopo de multa kritiki da evangelikii e katoliki qui dicas ke li foriris dil tradicionala kristanismo. L'Eklezio mem dicis ke ol existas diferi inter lua kristanismo e ta praktikata da altri e pro to, lua baptismo ne esas agnoskita da li. El anke ricevas kritiki da multa historisti qui dicas que mormonismo docas distorda versio dil historio di Amerika.

Nomo[redaktar | edit source]

L'eklezio unesme esis klamita Eklezio di Kristo, sua membri videbas en ol l'Eklezio restablita de Iesu Kristo. Ye 1830 ol esis klamita Eklezio di Lasta-Dia Santi, "santi" signifikanda "dicipuli" e "Lasta-Dia" por distingar de ta establita da Kristo ye l'unesma tempi. Fine, ye 1830 Joseph Smith donis ol sua aktuala nomo: Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi. Nomizo di membri di l'Eklezio esas "Lasta-Dia Santi", di qua abreviuro en la angla esas LDS (Latter-day Saints).

La surnomo "mormon" tolerata da membri di l'Eklezio originis de la nomo de historiala personajo dil Libro di Mormon. En ta libro, Mormon esas profeto, militaristo e gardisto de l'anali di popoli ke iris a Ameriko ye 311 d.K.

Ol esas anke la brancho maxim granda dil movado di Lasta-Dia Santi ed ol esis guidita da Brigham Young til Utah. Ol anke kreesis altra korenti inter le sequanti de Smith, kam exemple, la Kongregaciono di Kristo, kon lua propra sequanti e prezidanti. Anke sprikesis ula branchi radikala e konsiderata apostata, inter li ta poligami, quankam nula di ta grupi nek lia doktrina esas parto dil Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi.

Historio[redaktar | edit source]

Exquisite-kfind.png Videz anke: Historio di Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi.

La historio di Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi esas dividita en tri periodi:

  • la frua historio dum la vivo de Joseph Smith qua estas komuna por omna movadi di Lasta-Dia santi,
  • "pionir-epoko" sub la chefeso di Brigham Young
  • moderna epoko komencante en 1890a kande Utah atingis stateso.

Komenci[redaktar | edit source]

Exquisite-kfind.png Videz anke: Unesma Viziono.
Yen mea Filio amataro: Askoltez tu a Il!

La komenco di l'Eklezio di Iesu Kristo dil Lasta-Dia Santi venas de viziono da Joseph Smith, qua kande evis 14 yari e dum vivabis en Palmyra (New York, Usa), on apararis Deo a il, la Patro e sua Filio Iesu Kristo. Pri ol il dicis :

Cquote1.png Me vidis kolumno de lumo, plu brilanta kam la suno, direkte super mea kapo; e ica lumo gradoze decensis til restar super me. (...) Kande la lumo restis super me, me vidis en la airo supre me a du personi, di qua brilego e glorio ne permisas ula deskripto. Un di ili parolis kun me, vokanto me per mea nomo, e dicis, signalanto a il altre: Yen mea Filio amataro: Askoltez tu ad Il! Cquote2.png

Iesu Kristo mandis il ke ne devas unionar su a ula eklezio, nam omna esis en eroro.

Publikante la Libro di Mormon, Joseph Smith komencis difuzar la nova religio e ol esis kreinta l'Eklezio di Iesu Kristo dil Lasta-Dia Santi. Olua atituto, diferanta de la de altera eklezii e nam il intencis establi Nova Jerusalemo en Nordamerika, nomata Ciono, faris ke ol esis repulsita e persukutita. Pro to, ye 1831, Joseph Smith fugis a Kirtland, Ohio (la orientala limo di Jerusalemo) e komencis establisar centrala loki en Kantono Jackson (Missouri), ube il planis poste movar l'eklezia sideyo. Tamen, en 1833, habitanti di Missouri brutale repulsis la Santuli ek Kantono Jackson, e l'eklezio esis nekapabla tra milicia expedicio reakiri la tero. Tamen, l'eklezio prosperis en Kirtland kande Smith publikigis nova revelacii e l'eklezio konstruis la templo di Kirtland quale la loko di to quonli rigardis quale nova Penteskosto. La Kirtlanda epoko finigis ye 1838, pos kande financa skandalo sukusis l'eklezio ed okazis amasa surpasado dil movado. Smith regrupigis kun la restanta eklezio en Far West, Missouri, sed tensesi balde eskaladis per akra konflikti kun desnova habitanti di Missouri. L'ekleziani kredas ke la ribelo estigis, char la reganto di Missouri ordonis ke la Santuli esu "exterminata o forigita dil Stato". Ye 1839, la Santuli transformis marshala regiono sur la bordi dil rivero Mississipi en Nauvoo (Illinois), qua divenis la nova chefsideyo di l'eklezio.

Pionir-epoko[redaktar | edit source]

Exquisite-kfind.png Videz anke: Mormona pioniri.

Depos la morto de Joseph Smith, Brigham Young, kam la nova prezidanto di l'Eklezio, direktis la Santi weste, ube li fondis Salt Lake City, l'aktuala chef-urbo di Utah.

Ye 1831 Joseph Smith diris recevar la doktrino dil plurala matrimonio per divina revelo, qua estis facita publika ye 1852. Kun Wilford Woodruff kam prezidanto di l'Eklezio, ol esis deklarita "Manifesto" inkluzite en Doktrino e Konvencioni kam Oficala Declaro, en qua esis anoncita la fino de la praktico de poligamio.

Diriginta da Brigham Young, departis la mormoni a la mexikiana teritorio di Kalifornia ube kolonigis teritorio di granda salizita lago ye 24 di junio 1847 ube fondigis Salt Lake City, por lo qua kreis armeala kompanio nomita Mormona bataliono ke enkorpigis en Iowa a la milito di Usa e ke partoprenis en la milita kampanio tra Nova-Mexikia e Kalifornia dum Mexikia-Usana milito. Brigham Young nomesis guverniero di teritorio di qua du yari ante esis kaptita de Mexikio per Traktado di Guadalupe-Hidalgo.

20ma yarcento[redaktar | edit source]

Depos l'anexiono de Utah a Usa ye 1896, l'Eklezio komencis expansar a vicina stati e depos a omna nacio. Aktuale ol esas la quaresma eklezio en la mondo. En mid-yarcento komencis olua expansio tra Sud-Amerika ed Europa e, aktuale facas prozelitismo en Afrika, Asia ed Orienta Europa.

Aktuale, mormoni havas granda ekonomika e politika influo en Utah ube havas televidi, radii, jurnali, revui ed altri komuniko-medii. En Provo existas skolo de lingui por preparar la yuna misiisti por povar konversi pluse 10 lingui.

Statuo di Moroni.

Simboli[redaktar | edit source]

Kristana kruco ne esas uzita kam simbolo, mormoni preferas l'ideo di kristo rezurektita e vivanta, ta qua, segun lua kredo, esas sua aktuala realeso. En kirki ne trovesas kruco, statui od ikoni di kelka sorto. La maxim uzita simbolo esas l'anjelo Moroni, proklamanta l'eterna evangelio ad habitanto di Tero (rf. Apokalipso 14:6). Statuo reprezentanta l'anjelo suflar en trumpeto ornas la flecho di multi templi di Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi.

Misiono[redaktar | edit source]

La misiono di Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi esas invitar la personi a venar a Kristo e perfektigar en Il. Ica misiono havas tri fazi ke helpas la membri ed a qua ne esas membro, a progresar plus en la sua vivo e ol esas fundamento de la tradicioni di Eklezio:

  1. Proklamar l'Evangelio.
  2. Perfektigar a la santi.
  3. Redemtar a la mortinti.

Mormona teologio[redaktar | edit source]

Mormona teologio esas diferanta a la teologio de altra kristana eklezii.

Mormoni kredas en la pre-existo, en la tri gradi di glorio ed exalteso.

Li ne drinkas alkoholo, kafeo, teo e ne darfas fumar.

Deo[redaktar | edit source]

Exquisite-kfind.png Videz anke: Deo.

Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi docas ke Deo esas Eternala Patro dil homi, ke Iesu Kristo esas Filo di Deo e ke kun la Santa Spirito, li esas la Triuno.

  • Sua obro e glorio esas efektigar inmortaleso ed eternala vivo di homo.
  • Sua plu granda dono esas eternala vivo.
  • Sua glorio esas deskripta pro lumo e vero, komprenita kam inteligenteso.
  • Il esas la Kreanto de omna kozi e de omna vivanta ento.
  • Il delektas benedikanta a sua Populo.
  • Puri di kordio vidos il en sua Templo, kam esas profitigita en Biblio.
  • Il klamas personale a sua profeti.

Iesu Kristo[redaktar | edit source]

Exquisite-kfind.png Videz anke: Iesu Kristo.

Quale olua nomo diras, l'Eklezio rikonocas Iesu Kristo kam la Salvanta e Redemta dil homaro, ultre membro de la deajo, qua esis elektita depos la premortala vivo por realigar tali roli. L'Eklezio docas ke la Cielala Patro esas la Patro en la Spirito de Iesu Kristo tale kam de la homi, qua signifikas ke Kristo esas konsiderita la mayora fratulo de la humaneso.

Ordonanci[redaktar | edit source]

  • Bapto: Ol esas esencala por enirar en la reino di Deo.
  • Konfirmado: Pos la bapto, ica ceremonio grantas a la membri di l'Eklezio kun dono dil Santa Spirito.
  • Sacerdoteso: Ol esas du: sacerdoteso segun l'ordo di Melkisedek ed Aaronana Ordo.

Artikli di fido[redaktar | edit source]

  1. Ni kredas en Deo l'Eternula Patro, ed en su Filio Iesu Kristo, ed en la Santa Spirito.
  2. Ni kredas ke la homi esos punota per lor propra pekati e ne per la violaco de Adan.
  3. Ni kredas ke tra la expiaco de Kristo, la omna humana genero povas salvesar, per l'obedio al legi e ordenanci dil Evangelio.

Diferi kun altra kristana religii[redaktar | edit source]

Nam ol esas multa diferi inter la mormona doktrino e la altra branchi di kristaneso, multa protestanti e katoliki ne konsidera mormonismo kam kristana eklezio e anke konsidera ke lor doktrino pri deo esas politeisto. Mormoni konsideras al li kam henoteisti. Ula mormoni anke kredas ye la existo di alia dei o dea enti ke ne havas graveso ye la salveco dil homo. Ma en l'adoro, la mormoni kredas en un Deo, segun la deskripciono dil Libro di Mormon. L'altra kristana eklezii kredas ke Deo esas un ento (ousia) e samatempe tri perzonoi (hypostases).

Komparo kun altra mormonala eklezii[redaktar | edit source]

Gramatikala revizo bezonata

L'Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi kundividas komuna heredayi kun altra mikra mormonala eklezii qui esas kolektive nomita la Movado di Lasta-Dia Santi. La maxim granda di ta mikra grupi esas la Komunumo di Kristo (avan konocata kom la Reorganizata Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi), kun sideyo en Independence, Missuri, sequata di l'Eklezio di Iesu Kristo, kun sideyo en Monongahela, Pensilvania. Komune a omna mormonala memstara eklezii esas la kredado ye Joseph Smith kom profeto e fondinto di lia religio. Li anke aceptas la Libro di Mormon, e multe, ma ne omni, aceptas adminime ulu versiono di Doktrino e Kunvencioni. Tamen, li tendencas diskutar kun l'Eklezio rilate al doktrino ed ekleziala guidando.

La chefa branchi dil Mormona Eklezio rezultijis ek la krizo pro la sucedado pos la morto di Joseph Smith. Altra branchi povas esar konsiderata plu posa branchi di l'Eklezio, multi kom rezulto di deskonsenti cirkum la plurala mariajo. En la Mormona Eklezio, la praktiko ye plurala mariajo esis forlasita komence dil 20ma yarcento, ma ol duris inter la fundamentismala grupi, qui kredas ke la praktiko esas postulo por la exaltijo. La Mormona Eklezio, kontraste, kredas ke ununura cielala mariajo esas sufice por la exaltijo. Fundamentisti anke kredas ye kelk altra doktrini instruita e praktikita da Brigham Young en la 19ma yarcento, qui la Mormona Eklezio rezignis, deskonfesis, o prokrastigas. Ex., l'eklezio longe exkomuniis kelka membri kaptita praktikante poligamio.

Kanonala Skribaji[redaktar | edit source]

La quar kanonala skribaji di l'eklezio.

Joseph Smith docis, e depos lore la kreenco esas mantenita, ke la kanonala skribaji ne esis klozita e ke Deo sequis rivelanta divina kozi a la homo. L'Eklezio aceptas altra sakra libri ultre Biblo.

La kanonala skribaji dil Eklezio di Iesu Kristo dil Lasta-Dia Santi esas:

Biblo[redaktar | edit source]

Exquisite-kfind.png Videz anke: Biblo.

Biblo esas la santa libro di Kristanismo. Ol kontenas l’ anciena e la nova Testamento. L'anciena Testamento esas la santa libro en Judaismo. La Biblo kontenas anke apokrifala texti.

Libro di Mormon[redaktar | edit source]

Exquisite-kfind.png Videz anke: Libro di Mormon.

Libro di Mormon esas verko (inter quar sakra libri) de Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi, Kongregaciono di Kristo ed altra branchi dil Movado di Lasta-Dia Santi (aktuale konocita kam mormonismo. La libro dicas esar traduko de la skribaji de santa homi de l'antiqua Amerika skribita simile a la Biblo.

Doktrino e Konvencioni[redaktar | edit source]

Hispaniana versiono dil Libro di Mormon.
Exquisite-kfind.png Videz anke: Doktrino e Konvencioni.

Doktrino e Konvencioni esas kanonala skribajo de Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi, verkita da Joseph Smith, Jr. ke kontenas multa informo pri l'organizado e guvernio di Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi e alia informi.

Perlo di Granda Preco[redaktar | edit source]

Exquisite-kfind.png Videz anke: Perlo di Granda Preco.

Perlo di Granda Preco esas kolektajo de skribaji ke esas kanonala por Lasta-Dia Santi formita de:

  • Libro di Moseo.
  • Libro di Abrahamo.
  • Joseph Smith - Mateo.
  • Joseph Smith - Historio.

Organizo di l'Eklezio[redaktar | edit source]

Nomo e legala instanci[redaktar | edit source]

Gramatikala revizo bezonata

La mormona eklezio instruas ke ol esas durigo di l'Eklezio di Kristo establita en 1830 fare da Joseph Smith. Ta originala eklezio suferis plura nomchanji dum la 1830 yari, qua nomigis "L'Eklezio di Kristo, l'Eklezio di Dio"., e lore en 1834, la nomo esis oficiale chanjita a "Eklezio di Lasta-Dia Santi". En aprilo 1838, la nomo esis oficiale chanjita a L'Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi. Pos kande Smith mortis, Brigham Young e la maxim granda parto dil sequantaro di Smith integrijis en la Mormona Eklezio en 1851 per la lejo dil Stato Deseret[1] sub la nomo Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi.

En 1887, la Mormona Eklezio esis segunlege disigita en Usa fare dal lejo Edmunds-Tucker pro la praktiko di poligamio. La Lejo Edmunds-Tucker esis nuligita en 1978. L'eklezio daure funkciis sub lua formala nomo, Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi. Tradicionala nefrmala nomi esas Mormona Eklezio, Santi di Lasta-Dia Dii o mormoni. L'esprimo Mormona Eklezio esas ofte uzata[2], ma l'eklezio komencis desinstigar lua uzo en la 20ma yarcento, quankam por ol ne esis problemo l'uzado dil vorto "mormono". L'eklezio petas ke l'oficiala nomo estu uzata sempre kande ebla o, eventuale, deslongigar a "L'Eklezio" o "L'Eklezio di Iesu Kristo"[3].

L'Eklezio organizis plura impost-esceptita entrepreni por kunlabori kun la translokigo de mono e kapitalo. Ta inkluzivas la Korporacion dil Prezidanta Episkopo di l'Eklezio di Iesu di Lasta-Dia Santi, organizita en 1916 sub la leji dil stato Utah por akirar, havar e vendar nemoveblajo. En 1923, l'eklezio la Korporacio dil Prezidanto dil Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi en Utah por ricevar ed administrar moni e donaci. En 1997, la eklezio integrigis Intellectual Reserve, Inc. qua okupijas pri omni kopirajti di l'eklezio, varmaki,ed altra intelektala propaji. L'eklezio anke havas plura ne-impost-escepta entrepreni. La Mormona Eklezio anke havas organizi qui pagas imposti, quale Bonneville International e Deseret News.

Geografiala distribuado e membreso[redaktar | edit source]

Gramatikala revizo bezonata

La mormona kongregacii o komunumi esas organizita geogragie. Membri lutime partoprenas l'aktivaji segun l'asignita geografiala areo. Tamen, kelka geografiala arei anke disponigas aparta komunumi por unuopa plenkreskuli o por parolanti di altra lingui. Por dimancha diservi, l'ekleziani grupijas en plu granda (200 a 400 homi) kumunumi konocata kam salona sekcio, o pli desgranda komunumi konocata kam branchi. Quankam la konstruajo foje povas esar nomata kapelo., la chambro uzata quale kapelo por religiala servi esas fakte nur unu komponento di omna kunvenejo, de qua l'eklezio disponigas virtuala vidaji di tiapala exempli ed anke enreta kunvenej-lokigado por ke la vizitanti trovez la loki e kunventempi de lua komunumi omnaloke en la mondo. Regionala eklezia organizi pli granda kam ununurala komunumi inkludas staki, misii, distrikti, arei e regioni.

Pastrala hierarkio[redaktar | edit source]

Thomas S. Monson, prezidanto di l'Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi de 2008.

L'Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi esas organizita segun hierarkia pastrala strukturo administrita da viri. Lasta-Dia santi kredas ke Iesu guidas l'eklezio tra revelaciono ed elektis ununura viro, nomata "la profeto" o Prezidento di l'Eklezio, quale lua reprezentanto sur la tero. La nuna prezidanto esas Thomas S. Monson. Il e du konsilisti (qui kutime esas nomata apostoli) formas l'Unesma Prezidentaro, la prezidala korpo di l'eklezio. 12 altra apostoli formas la Quorumo dil Dek e Du Apostoli. Kande prezidanto mortas, lua posteulo esas kutime la maxim altranga membro ek la Quorumo dil Dek e Du Apostoli, qua lore rekonstruas nova Unuesma Prezidantaro[4]. Ta viruli, e l'altra masklala membri di l'ekleziala guidado (inkluzive di l'unesma du Quorumo di Sepdek e la Prezidanta Episkopo esas nomita generala autoritati. Li guidas l'eklezia administrado e prizorgas la klopodi di regionala guidanti ye lokala nivelo. Generala autoritati e misioprezidanti laboras plentempe e kutime ricevas stipendii ek ekleziala financi o investi[5].

Sur la lokala nivelo, l'ekleziala giuidanto esas okazigita di laiki partempe voluntulas se spendio. Quale omna membri, oni petas al li donacar dekonayi de lia enspezo a l'Eklezio. Escepto al ta regulo eas aplikata por la mormona misiisti qua laboras lokaskale ed oni pagas a li bazala vivelspezi ek la fondayo qua ricevas kontribui da lia lokala komunumi. Tamen la esonta misiisti esas instigata por mempagado di lia misia kosti al ta fondayo sempre kande eblas. Membri voluntulas por la purigado e tenigado di l'instalayi dil lokala preyejo.

Interno dil Centro di konferenci ube l'eklezio okazigas la duoyarala e yarala Generala Konferenco.

Omna digna maskli esas generale konsiderata por la pastriyo e lia esas ordinita pastri jam 12-jaraya. L'Ordinado okazas dum ceremonio kande mani esas metita sur la kapo di ordinito. La pastreso esas dividida en l'Aaraona pastreso por yuna viruli de pli ol 12 yari e la Melkizedeka pastreso por pli ol 18-yaruli.

Iesu Kristo
Generala autoritati
Profeti,
Divinanti e
Revelisti
'Unesma Presidanteso :
Il Prezidanto di l'Eklezio
helpita da unesma e duesma konsilantaro
Quorumo di la Dekduo Apostoli :
La prezidanto dil Quorumo dil Dudek Apostoli, kun altra undek Apostoli
Quorumo dil Sepadek :
La Prezidanteso dil Quorumo dil Sepadek
(havas sep prezidanti)
e diversa Quorumi, singlu kun dozeno di membri nomesita "Sepadeka"
(Sepadeka general autoritati en l'unesma du quorumi e Sepadeka di areo en la restajo di quorumi)"
Unesma Quorumo di la Sepadek Duesma Unesma Quorumo di la Sepadek
Episkopo Prezidanto di l'Eklezio:
L'Episkopo Prezidanto helpita da unesma e duesma Konsilanto
Lokala Autoritati
Triesma, Quaresma, Kinesma, Sixesma, Sepesma e Okesma Quorumi dil "Sepadek di areo"
Prezidantesi di l'Areo :
Ica formesas da Sepadek e, extraordinare, povos prezidantesar da l'Apostoli
Prezidantesi di Templi Prezidantesi dil Misioni
Episkopi dil Quarteri
o PRezidantesi di Brancho
Quorumo dil Olda Quorumo dil Alta Sacerdoti Patriarko
o
Evangeliisto
Quorumo dil diakoni Quorumo dil Maestri Quorumo dil Sacerdoti

Profeti o Prezidanti dil Eklezio[redaktar | edit source]

Exquisite-kfind.png Videz anke: Listo di Prezidanti dil Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi.
Joseph Smith, Jr., unesma prezidanto di l'Eklezio.

L'oficiala titulo di moderna profeti esas Prezidanto dil Eklezio.

  1. Joseph Smith (1830 til 1844)
  2. Brigham Young (1847 til 1877)
  3. John Taylor (1880 til 1887)
  4. Wilford Woodruff (1889 til 1898)
  5. Lorenzo Snow (1898 til 1901)
  6. Joseph F. Smith (1901 til 1918)
  7. Heber J. Grant (1918 til 1945)
  8. George Albert Smith (1945 til 1951)
  9. David O. McKay (1951 til 1970)
  10. Joseph Fielding Smith (1970 til 1072)
  11. Harold B. Lee (1972 til 1973)
  12. Spencer W. Kimball (1973 til 1985)
  13. Ezra Taft Benson (1985 til 1994)
  14. Howard W. Hunter (1994 til 1995)
  15. Gordon B. Hinckley (1995 til 2008)
  16. Thomas S. Monson (2008 til nun )

Se mortus l'aktuala Prezidanto dil Eklezio, l'apostolo maxima olda di Quorumo di Dek e Du Apostoli esus la sequanta prezidanto.

Ekonomio[redaktar | edit source]

L'Administra Centro di l'Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi en Salt Lake City.

L'eklezio ne publikihas deklari relata al lua financi ek 1959, ma ye 1997, la revuo Time nomis el unu el la maxim richa eklezii dil mondo segun monpotenco[6]. En frontpaja artikolo di junio 2011 la magazino Newsweek asertis ke la Mormona Eklezio similas a la usona korporacio General Electric, kun tutmondj ambicii e neta valoro ye 30 miliardi da usona dolari[7][8][9].

Lua profitcela, neprofitcela ed edukala organizi esas reviziita fare de sendependa kontada firmao: Deloitte & Touche. Krome, l'eklezio kalkulas ye sendependa organizo qua disponigas lua atestado dum omnayara generala konferenco ke la kontribuayi esas uzata segun l'eklezia politiko[10]. L'eklezio signifan quanto da mono el la dismo (dek procento de la enspezo de membro) e la fast-ofero (mono antefixita por helpar individui). Segun l'eklezio, la dismo e la fastofero esas dedichita por ekleziala celi e ne esas uzata en profitcela proyekti.

L'eklezio anke investis en profitcela komerco e posedaj-proyekti quale exemple Bonneville International, Deseret Book Company, e *ranchi en Utah, Florida, Nebraska, Kanada ed altra loki. Tamen, ta *ranchiesas dividita inter profitcela e neprofitcela.

Diciplino e atitudi[redaktar | edit source]

La mormoni revendikas al li kam kristani, e sequanti dil docajo di Iesu Kristo. La doktrino preskriptas helpar al altri, esar honesta, servicala e digna di konfido. Li insistas ye la mariajo e la familio (en lua tradicio, la mariajo dauras eterne, anke post la morto e li devas mariajar virga e fidela al spozo).

Chastesa lego[redaktar | edit source]

La eklezio anke apogas la chasteso inter lua membri. Ekde la yuneso, lu docas al membri esor chasti e puri. Li sole povas havar sexuala relacioni en la mariajo e li devas konservar la integreso dil familio. LA transgredo di ca ordono povas havar kam rezulto l'expulsiono di l'Eklezio.

Interna konflikti e milito[redaktar | edit source]

L'Eklezio esas kristana organizado ke proklamas la paco, e nulatempe ek la katedro di kirko proklamis irar al milito. Ula demandas quo okazas kam ol esas milito, e l'Eklezio inkulkas rispekto al autoritato legale selektita e la loyaleso al lando ube la kredanto loyas. Nula membro unigos a movadi kun idei dessimila al Evanjelio di Kristo o kontre la konstitucionaleso dil lando sequante la frazo:

Cquote1.png Donu al Cezaro quo esas da Cezaro ed a Deo lo ke esas da Deo. Cquote2.png

Atitudi[redaktar | edit source]

Gramatikala revizo bezonata
Paro pos mariajo che la Templo Mormona di Manti, Utah.

Multa doktrini e praktiki di Mormona Eklezio esas unika ene di kristanismo. La mormona kosmologio e savplano inkluzivas la doktrini pri anteexistado, tri gradi di gorio, ed exaltijo. Segun ta doktrini omna homala spirito esas spirita infano da Dio e homi povas atingar l'exaltatijo. Atingar ta sama statuso kam Iesu anke esas konocata kam "kunheredanto kun Kristo". La doktrino pri l'exaltijo inkluzivas la reunigado dil mortanta familio pos la resurekto e la kapablo havar spiritala infani en la posmorto. Por akirar ta diesa stato, l'eklezio instruas ke oni devas havar fido a Iesu, plenumar la ordoni e partoprenar ceremoniala pakti.

La mormona stampoceremonio montras singulara vido pri familio. Segun la mormona teologio, viruli e virini povas estar stampita unu la alia tale ke lia mariajo dauros en la posmortala vivo. Infani anke povas esar stampita a lia biologala o adoptita gepatri por formar eternala familia ligili. La maxim signifa instrui povas esar prezentita per anstatauante nome de ta qua mortis (ex. bapto por la montinti). L'eklezio instruas ke omno havos l'ebleso audar e akeptar al desprobar l'Evanjelio di Iesu Kristo e l'avantaji di lua sakramenti, en ta vivo od en la venonta.

La mormona fideli observas sanokodo nomita la Vorto de sajeso en qua li ne konsumas alkoholayi, kafo, teo, e tabako. La Vorto de sajeso anke instigas a l'uzado di sanaspekta herbi e frukti ene dil sezono, moderigas konsumon de viando, e grani. Lua moralkodo inkluzivas leji pri chasteso qua malpermesas sexala rilati exter la aliseksema mariajo.

La kredanti donas 10-procenta dekonayo surbaze da lia omnayara enspezo. Li anke volontule servas en lua lokala prejeyo.

La mormoni anke prenas unu nokto semane, tipe lundo, por familiala doma renkontijo, ube li kunvenas kune quale familio por studar evanjeliala principi e partoprenar dessama agadi.

Kulturo[redaktar | edit source]

Por l' Eklezio, la familio esas tre grava institucio. Ol kurajas la matrimonio (nomita eterna matrimonio).

Koro de la Mormona Tabernakulo[redaktar | edit source]

La Koro de la Mormona Tabernakulo, fondita en 1847, es de la plus konata kori en tota mondo. Ol esas kompozigita de 360 perzoni ed ol esas akompanita per organo di 623 tubi.

Tipa kunveneyo di l'eklezio
Emma Smith, muliero di Joseph Smith esis l'Unesma prezidantino dil Helpa Societo en 1842

Pro la diferecni dil vivstilo antauxenigita dil mormona doktrino e historio, diferenta kulturo kreskis cirkum la membri di l'eklezio. La membraro di l'eklezio atingas la omna mondo, e li sequas praktiki kam exemple la cepto dil Vorto di Sajeso, sankodo simila a la 11a chapitro di Levidi[11], en la Biblio, dispermensante la konsumo de tabako, alkoholo, kafo e teo, ed altra kutimiga sustanci[12]. Kam rezulto dil Vorto di Sajeso, la kulturo en arei dil mondo kun alta koncentrijo di mormoni videbleskas[13][14].

Renkonti ed altra programi esas aranjita regule e faraigas parto di mormona kulturo.

Domo e familio[redaktar | edit source]

En 1995, l'eklezia Prezidantaro eldonis "La Familio: Proklamo al mondo", qua substrekas la graveso dil familio. La Prezidantaro proklamis ke "mariajo inter virulo e virino esas ordonita da Dio e ke la familio esas centrayo en la plano dil Kreinto por la eternala destino de Lua infani". La dokumento plue klarigas ke "sexo esas esenca karakterizayo d lindiniduala antemorta, morta ed eterna identeso e celo", ke la patrulo e patrino havas dessama roli en la kreskigado di infani, e ke suxesa mariaji e familii, fondita sur l'instrui di Iesu Kristo povas daurar eterne[15]. Ta dokumento esas vaste citita dal mormoni kam deklaro di principi.

Quar foyi yare, la plenkreska virini (membri dil Helpsocieto di l'eklezio) generale kunvenas por ricevar aldona instrui pri la familio e la domo. Le renkontigo povas konsistar ek servoprojekto, prelegaro, o diversa klasi.

Post interviuado a mili di yunuli en omna Usa, evangeliala statistikisto Christian Smith skribis, « ... en generala kompari inter grava usonala religia tradidioni uzante gamo da sociologiala inicianti ek religiala vigleso e elstareso... esas la mormona dekagxuloj qui sociologie rezultas la maxim bona"[16].

Humanitara servi[redaktar | edit source]

L'Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi esas vaste konocata pro lua tutmonda humanitara servi. L'amplexa socihelpa sistemo di l'eklezio, la Mormona Filantropia Departemento, esas brancho dil Prezidenta Episkopeyo. Iniciatita dum la Granda Depresio, ol disponigas helpo por la senhavuli, financita per omnumonata donaci en la formo de dekonimposto di ekleziani. Ol kontribuas per donaci al la Mormona Eklezio generale ed altra rilatiginta bonfaradi, quale exemple, la Biblioteko de Historio di l'Eklezio, la Universitato Brigham Young e l'Ekleziala Eduka Sistemo, la Polinezia Kultura Centro, la Mormona Tabernakla Koro, e demarshi dedicita a disponigado di financi por mormona misiisti e templo-konstruado[17].

Financi[redaktar | edit source]

La precipua revenui di LDS venas de dismo e donacaji (di fasto) di sua membri. Tota financala operaci esas verifikata da kontoro di experta kontadisti (nun Deloitte Touche). LDS havas interna servico qua kontrolas ke omna pekunio esas uzita segun la reguli e certifikas lu a omna semestrala generala konfero. LDS publikas lu nur en landi ube esas obliganta kam Unionita Rejio (Usa til 1959). LDS certifikas ke lua financala situeso esas simila a altra religiala organizuri sen skopo profitoza. Ol garantias anke se recevas pluse donacaji ke havas spensi, metas ecesaji por konstitucar rezervajo previdante di futura yari, por periodi kande la charji esas plu granda ke donacaji.

Kritiki[redaktar | edit source]

Ica eklezio esis kritikita depos olua kreo en New York. On povas trovar kritiki a:

  • Joseph Smith.
  • La vero di l'ora plaki.
  • La Libro di Mormon: olua origino, la linguo, nomi, etc.
  • La plurala matrimonio.

Referi[redaktar | edit source]

  1. The initial incorporation by the non-existent State of Deseret (1851) Laws and Ordinances of the State of Deseret (Utah) Compilation 1851. was not legally valid, but was soon ratified by the Utah Territory in 1851 (1851) Acts Resolutions and Memorials Passed by the First Annual and Special Sessions of the Legislative Assembly of the Territory of Utah, 1851. and 1855. See Late Corporation of the Church of Jesus Christ of Latter-Day Saints v. Romney, 136 U.S. 44–45 (1890).
  2. The Associated Press continues to says that "Mormon Church" is a proper second reference in its Style Guide for journalists.
  3. (Angliane) titolo: Style Guide, eldoninto: Newsroom.lds.org, dato: 2009-03-24, retejo: http://www.lds.org/ldsnewsroom/v/index.jsp?vgnextoid=ca07ae4af9c7e010VgnVCM1000004e94610aRCRD%7C lasta aliro: marto 2009}}
  4. http://www.eluniversal.com.mx/notas/479529.html
  5. For a time, the church had a paid local clergy; however, that practice was discontinued in the early 1900s. See D. Michael Quinn (1997), Mormon Hierarchy: Extensions of Power, Salt Lake City: Signature Books, ch. 6.
  6. Biema, David Van. Kingdom Come. Time Magazine, Vol. 150 No. 5, August 4, 1997 (estimating the church's value at over $30 billion).
  7. Mormons Rock! by Walter Kirn, Newsweek magazine, June 5, 2011
  8. Belo Corp Form 8-K. Accessed May 16, 2007.
  9. "Financial Planning". finserve.byu.edu. Accessed May 16, 2007.
  10. Shablono:Citation
  11. (D&C 89)
  12. See Doctrine & Covenants, Section 89.
  13. Salt Lake Tribune Editorial, Liquor stores: Banning phone listings, stores won't stop abuse.
  14. Megan Johnson (December 15, 2008). America's 10 Fittest Cities—and 10 Least Fit, Too. URL vidita ye 14 October 2010.
  15. (1995). The Family: A Proclamation to the World. LDS Church.
  16. Soul Searching: The Religious and Spiritual Lives of American Teenagers, Authors: Christian Smith, Melinda Lundquist Denton, page 261 (Oxford Univ Pr. 2005)
  17. LDS Philanthropies: Helping Change and Save Lives. LDS Philanthropies.
Commons
Commons havas kontenajo relatante a:




Prezidanti dil Eklezio di Iesu Kristo di Lasta-Dia Santi
J. Smith (1830–1844) • Young (1847–1877) • Taylor (1880–1887) • Woodruff (1889–1898) • Snow (1898–1901) • J. F. Smith, Sr. (1901–1918) • Grant (1918–1945) • G. A. Smith (1945–1951) • McKay (1951–1970) • J. F. Smith, Jr. (1970–1972) • Lee (1972–1973) • Kimball (1973–1985) • Benson (1985–1994) • Hunter (1994–1995) • Hinckley (1995–2008) • Monson (2008– )