Usa
De Wikipedio
|
|||
| Oficala linguo | Ne havis. Angliana esas la precipua, kun Hispana importanta en suda. | ||
| Chefurbo lojanti (yaro) |
Washington DC 572 059 (2000) |
||
| Maxim granda urbo lojanti (yaro) |
Nova-York 8 008 278 (urbo - 2000) 17 846 000 (metropola areo 2000) |
||
| Altra urbi | Los Angeles, Chicago, Houston | ||
 |
|||
| Guvernerio | Republiko | ||
| Prezidisto | Barack Obama | ||
| Surfaco | 9 417 251 Km² | ||
| Lojanti Lojanto-denseso |
303 229 000 (2008) 31/km² |
||
| Pekunio | Dolaro di Usa | ||
| Nacionala himno | The Star-Spangled Banner | ||
| Religio precipua | kristanismo (84,7%) | ||
Unionita Stati di Amerika, abreviata Usa, jacas en norda-Amerika. Lua vicina landi esas:
En esto jacas Atlantiko ed en westo jacas Pacifiko. Alaska, qua esas usana stato, jacas nord-westo di Kanada. Havayi, jacas en meza norda Pacifiko.
Bazala fakti pri Usa.
Indexo |
[redaktar] Historio
Videz anke: prezidisto di Usa.
L'unesma Europana qua arivis en Usana kontinentala teritorio esis Juan Ponce de León, qua desembarkis en Florida ye 2 di aprilo 1513. L'unesma Britaniani arivis en nuna stato di Virginia ye 1607.
Britaniani fondis 13 kolonii en esto di nuna Usa. Cirkum 1634 preske 10.000 puritani livis en la regiono konocata kom New England ("Nova Anglia"), formita da nuna stati di Maine, Nova Hampshire, Vermont, Massachusetts, Rhode Island, e Connecticut. Ye 1614 Nederlandani fondis Niew Amsterdam en nuna insulo di Manhattan, New York. Nederlandana kolonio esis okupita da Britaniani ye 1674.
Tota la Britaniana kolonii havis lokala guvernerii kun elekti, ke kreis en lokala populi un sentimento di auto-guverno. Cirkum 1770, la populo di kolonii esis preske 1/3 di totala populo di Anglia, ma la kolonii ne havis reprezento en Britaniana parlamento.
Tensioni inter Britaniana guvernio e la kolonii kresis dum 18ma yar-cento. Ye 1775 komencis Usa nedependanto milito: la kolonii revoltis kontre Britaniana dominio ed imposti. Ye 4 di julio 1776, la 13 kolonii deklaris nedependeso de Unionita Rejio e formis Unionita Stati di Amerika. La nova lando spricis kom republiko. George Washington divenis lua unesma prezidisto. Britaniana rekonocis Usana nedependeso ye 1783.
Ye 1861 komencis la Usana interna milito inter 13 sudala stati qua mantenis sklaveso kontre nordala omne abolisismani e kin frontala sklavisto stati. Milito lastis kun vinko di abolisismani ye 1865.
[redaktar] Politiko
USA esas republiko. Lua nuna prezidisto esas Barack Obama. La Parlamento havas 2 chambri: Koncilaro (Chamber of Deputies) e Senato (2 deputati per stato mem la maxim mikra od importanta).
Du maxim granda partisi (demokrati kun simbolo asno e republikani kun simbolo elefanto) kontrolas la politiko.
[redaktar] Geografio
USA esas la 3ma lando en totala populo-quanto, e la 3ma en totala en totala surfaco. Ol konsistas ek 50 stati. Lua chefurbo esas Washington, DC.
[redaktar] Ekonomio
Videz anke: Ekonomio di Usa.
Usana ekonomio esas la maxim granda di mondo. Usana kuntara landala produkto ye 2007 esis quaze 14 bilioni di dolari.
[redaktar] Demografio
[redaktar] Kulturo
[redaktar] Cetera aferi
