Filipini
De Wikipedio
|
|||
| Oficala lingui | Filipino, Angliana | ||
| Chefurbo lojanti (yaro) |
Manila 1 581 082 (2000) |
||
 |
|||
| Guvernerio | Republiko | ||
| Prezidisto | Gloria Macapagal-Arroyo | ||
| Surfaco | 300 000 Km² | ||
| Lojanti Lojanto-denseso |
86 973 000 (2006) 290 loj./km² |
||
| Pekunio | Peso di Filipini | ||
| Nacionala himno | Lupang Hinirang | ||
| Religio precipua | Kristanismo 89,7% (katoliki: 82,4%) | ||
Filipini esas archipelago en Azia formata da pluse 7 000 insuli.
Bazala fakti pri Filipini.
Indexo |
[redaktar] Historio
Fernão de Magalhães deskovris l'insuli ye 1521. Hispaniani komencis koloniigo ye 1565 e fondis Manila ye 1571, qua divenis chefurbo di teritorio. Hispaniani introduktis latinal alfabeto, Gregoriana kalendario e skribita yuri, ed anke la kultivesi di maizo, ananaso e chokolado de Latinal Amerika[1]
Ye 1898 depos Hispana-Usana milito, Filipini divenis Usana protektorato. Emilio Aguinaldo deklaris nedependeso ye 12 di junio 1898 ma esis vinkita da Usani.
Dum Duesma Mondo-milito, insuli esas okupita da Japoniani, depos 1941 til 1945. Kande Japoniani perdis milito, Usa reokupis ol.
Filipini divenis nedependanta de Usa ye 4 di julio 1946. Manuel Roxas esis lua unesma prezidisto. Quankam, lando sufris kun politikala nestabileso kun ataki de komunista grupi en rurala regioni. Prezidisto Ramón Magsaysay atemptis un rikonciliado.
Ye 1965 Ferdinand Marcos asumis povo unesma foyo. Kande il esis impedita di serchar lua 3ma foyo kom prezidisto, il deklaris militala legaro ye 21 di septembro 1972 e asumis kom diktatoro. Il guvernis kun lua spozino Imelda Marcos. Ye 1986 okuris la Revoluciono di la Populala Povo, e Marcos aceptis disputar elekteso kontre Corazón Aquino, qua vinkis. Pos la vinko di Aquino, Marcos e lua spozino abandonis Filipini por livar en Havayi[2].
[redaktar] Politiko
Filipini esas republiko. Segun 1987 konstituco, la prezidisto esas elektita da populo por 6-yar-periodo. Ne existas chefa ministro.
Ico esas la subdividuro di Filipina en Administrala regioni:
| Regiono | Titulo |
|---|---|
| Regiono di Nord-westala Luzon | Regiono I |
| Regiono di Cagayan Valley | Regiono II |
| Regiono di Central Luzon | Regiono III |
| Regiono CALABARZON¹ ² | Regiono IV-A |
| Regiono MIMAROPA¹ ² ³ | Regiono IV-B |
| Regiono di Bicol | Regiono V |
| Regiono di Westa Visayas³ | Regiono VI |
| Regiono di Centrala Visayas | Regiono VII |
| Regiono di Visayas Esto | Regiono VIII |
| Regiono di Zamboanga Peninsulo | Regiono IX |
| Regiono di Nordala Mindanao | Regiono X |
| Regiono di Davao | Regiono XI |
| Regiono SOCCSKSARGEN¹ | Regiono XII |
| Regiono di Caraga | Regiono XIII |
| Autonoma Regiono en islama Mindanao | ARMM |
| Cordillera Administrala Regiono | CAR |
| Regiono di Nacionala Chefurbo | NCR |
[redaktar] Geografio
De la 7 107 insuli di Filipini, la maxim granda esas Luzon (109 165 km²), e Mindanao (97 530 km²). La maxim alta monto esas Monto Apo, kun 2954 metri di altitudo, en Mindanao.
Tropikala klimato predominacas en lando. Averajala temperaturo esas 26,5ºC.
[redaktar] Ekonomio
Videz: Ekonomio di Filipini.
[redaktar] Demografio
La maxim granda urbo di lando esas Quezon City. Altra importanta urbi esas la chefurbo Manila, e Davao City.
Preske 80% di la populo profesas katolikismo, 10% esas protestanta, 5% islamo e 5% altra.
