Maldivi

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމުހޫރިއްޔާ
Divehi Rājje ge Jumhuriyyā
Flag of Maldives.svg Coat of arms of Maldives.svg
Flago di Maldivi Blazono di Maldivi
Mapo di Maldivi
Chefurbo: Male
·Habitanti: 120,000 (2009)[1]
Precipua urbo: Male
Oficala linguo: Divehi
Guvernerio: Republiko
·Prezidanto: Abdulla Yameen Abdul Gayoom
Surfaco: (206ma granda)
·Totala: 298 km²
·% aquo: neglijebla
Habitanti: (176ma granda)
·Totala: 394,999[1] (2011)
·Lojanto-denseso: 1036,9 hab./km²
Nacionala himno: Qaumii salaam
Pekunio: Rupio di Maldivi
Reto-kodo: .mv
Precipua religio: islamo, 99,2%

Maldivi esas lando formata da 26 atoli kun 1192 mikra insuli, sudo di Lakshadweep insuli, qua jacas cirkum 700 km sud-westo de Sri Lanka.

Bazala fakti pri Maldivi.

Historio[redaktar | edit source]

Exquisite-kfind.png Videz anke: Historio di Maldivi.

L'unesma habitanti konocata di Maldivi esis Dravidiana populi[2] de Kerala qui establisis su en l'insuli de cirkum 300 aK til la yaro 300. Budismo divenis la precipua religio dil insuli til la 12ma yarcento kande islamo introduktesis en la regiono.

En 1558 Portugalani establisis mikra garnizono en l'insuli e guvernis ol de Goa, ma 15 yari pos, Muhammad Thakurufaanu Al-Azam ekpulsis Portugalani. Dum mez-16ma yarcento, Nederlandani remplasis Portugalani kam komercala povo en la regiono. Ye 1796 Britaniani ekpulsis Nederlandani de vicina Ceylon ed inkluzis Maldivi en lua areo di influo.

Quankam Maldivi sejornis nedependanta sultanio de 1153 til 1968, ye 1887 Britaniani transformis ol oficale en protektorato. En 1953 okuris atempto por transformar l'insuli en republiko, kun Muhammad Amin Didi kom prezidanto, ma sultanio esis riestablisita. Ye 1959 habitanti di tri atoli rebelionis e formis Unionita Republiko di Suvadiva Insuli, ma la revolto faliis en 1963. En 25 di julio 1965 Maldivi divenis nedependanta de Unionita Rejio. Ye la 11ma di decembro 1968 sultanio esis abolisita e Maldivi divenis republiko, kun Ibrahim Nasir kom prezidanto. En 1978 Maumoon Abdul Gayoom remplasis Nazir en povo kom elektita prezidanto, e guvernis lando dum 30 yari. En 2008 okuris elekto e Mohamed Nasheed, opozanta a Gayoom, vinkis e divenis prezidanto. En 2013 nove okuris elekti por prezidanto, e Abdulla Yameen Abdul Gayoom, fratulo di Maumoon Abdul Gayoom, vinkis.

Politiko[redaktar | edit source]

Maldivi esas prezidantala republiko. La prezidanto esas chefo di stato e chefo di guvernerio. Segun la konstituco aprobita en 2008 il elektesas dal populo por 5-yara periodo. Abdulla Yameen Abdul Gayoom guvernas depos 2013.

La legifala povo kompozesas da asemblajo (Majlis) kun unika chambro e 77 membri.

Segun Maldivana konstituco, legifala povo esas nedependanta, e judiciisti mustas obedar nur la konstituco e la komuna legi. Kande konstituco o komuna legi silencas pri un temo, judiciisti mustas usar Shari'ah, islama lego.

Geografio[redaktar | edit source]

Mapo di Maldivi.

Maldivi konsistas ek 200 basa insuli ed atoli. Atoli di Maldivi de nordo a sudo esas sequanta: Haa Alifu, Haa Dhaalu, Shaviyani, Noonu, Raa, Lhaviyani, Baa, Ari, Male, Faafu, Vaavu, Dhaalu, Meenu, Thaa, Laamu, Gaafu Dhaalu, Gnaviyani, Seenu.

Lua klimato esas tropikala. Averajal yarala temperaturo esas 24ºC. Malgre l'insuli havas poka sovaja vivo, l'oceano proxim l'insuli havas plu kam 2,000 speci di fishi, ed abundanta rekursi, kom atuno.

Maldivi povas desaparar kun elevo di mar-nivelo kauzata da globala rivarmesko. Lua maxim alta punto jacas 2,3 metri sur la mar-nivelo.

Ekonomio[redaktar | edit source]

Exquisite-kfind.png Videz anke: Ekonomio di Maldivi.

La precipua exportacajo di lando esas fishi e fisho-produkti. Nune turismo responsas por 28% di KLP. Agrokultivo havas ekonomial importo, por la manko di kultivebla tereni. Lua monetaro esas la rupio di Maldivi.

Demografio[redaktar | edit source]

Male, chefurbo di Maldivi.

De la totala habitantaro, cirkum 40% vivas en urbi, 1/3 di tota habitanti vivas en Male. Populo esas rezulto di mixuro di sud-Indiani, Ceylonani ed Arabi. En 2008 cirkum 70,000 exterlanda laboristi vivis en lando.

Plu kam 99% de la habitantaro esas islamani. Islamo adoptesis dum la 12ma yarcento. Divehi, Indo-Europana linguo skribata kun Thaana skripto, esas l'ofical idiomo di lando, ma Angliana esas larje uzata en komerco.

Kulturo[redaktar | edit source]

Maldivi havas kulturala influi de Sri Lanka e de sudo di India. Lua linguo, dhiveli, partoprenas ad Indo-Europana linguaro.

Referi[redaktar | edit source]

  1. 1.0 1.1 CIA The World Factbook - Maldives. Informo rekuperita ye 0 di decembro 2011
  2. http://www.maldivesinfo.gov.mv/home/files/news.php?id_news=1096