Historio di Filipini

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez

Fernão de Magalhães deskovris l'insuli ye 1521. Hispaniani komencis koloniigo ye 1565 e fondis Manila ye 1571, qua divenis chefurbo di teritorio. Hispaniani introduktis latinal alfabeto, Gregoriana kalendario e skribita yuri, ed anke la kultivesi di maizo, ananaso e chokolado de Latinal Amerika[1]

Dum la 1800a yari, Filipina portui esis apertita a mondala komerco, e chanji okuris en Filipina societo. Multa Hispaniani naskinta en Filipini (criollos) e ti kun mixurita acendenti (mestizos) divenis richa. La enfluo di Hispana e Latina kolonieri sekularigis kirki e apertis por li guvernala ofici tradicionale okupita da Hispani naskinta en Iberia peninsulo (peninsulares). La idei di revoluciono anke expansis tra la insuli. Ye 1872 okuris mutino di kreoli en Cavite El Viejo, prekursoro di Filipina revoluciono[2].

Ye 1898 depos Hispana-Usana milito, Filipini divenis Usana protektorato. Emilio Aguinaldo deklaris nedependeso ye 12 di junio 1898 ma esis vinkita da Usa.

Dum Duesma mondomilito, insuli esas okupita da Japoniani, depos 1941 til 1945. Kande Japoniani perdis milito, Usa riokupis ol.

Filipini divenis nedependanta de Usa ye 4 di julio 1946. Manuel Roxas esis lua unesma prezidisto. Quankam, lando sufris kun politikala nestabileso kun ataki de komunista grupi en rurala regioni. Prezidisto Ramón Magsaysay atemptis un rikonciliado.

Ye 1965 Ferdinand Marcos asumis povo unesma foyo. Kande il esis impedita di serchar lua 3ma foyo kom prezidisto, il deklaris militala legaro ye 21 di septembro 1972 e asumis kom diktatoro. Il guvernis kun lua spozino Imelda Marcos. Ye 1986 okuris la Revoluciono di la Populala Povo, e Marcos aceptis disputar elekteso kontre Corazón Aquino, qua vinkis. Pos la vinko di Aquino, Marcos e lua spozino abandonis Filipini por livar en Havayi[3].

Referi[redaktar | edit source]

  1. [Recopilación de las Leyes de Indias. Titulo Quince. De las Audiencias y Chancillerias Reales de las Indias (1680).
  2. Agoncillo, Teodoro A. (1990). History of the Filipino People (8th ed.). Garotech Publishing
  3. Aquino, Corazon. Corazon Aquino Speaks to Fulbrighters Washington, D.C. (1996-10-11). Retrieved on 15 di aprilo 2008