Historio di Uzbekistan

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez

Homi ja habitis la regiono di nuna Uzbekistan cirkum 2000 aK. Kaukaziana populi, qua probable originis de nordo o westo e parolis prototokariana lingui habitis la regiono di Tarin. Mil yari pose nomadi de la nuna Iran establisis irigaco-sistemi apud fluvii, e fondis l'urbi di Bukhoro (Bukhara) e Samarqand. Ta urbi richeskis pro divenir importanta komercala nuklei en Silko-voyo inter Chinia ed Europa.

Mapo di Greka-Baktriana rejio.

Alexandros la Magna konquestis Sogdiana e Baktria en la yaro 327 aK. Il mariajis su kun Roxana, filiino di lokala Baktriana chefo. Alexandros ne sucesis konquestar la tota regiono, tamen un Greka-Baktriana rejio esis establisita cirkum la yaro 250 aK e duris til 125 aK.

Islamo arivis dum 7ma yarcento. En 8ma yarcento Arabi konquestis la regiono ed en 9ma yarcento Transoxania divenis parto di Samanida stato. Dum 13ma yarcento Mongola hordi komandita da Chingiz-kano okupis la regiono. la Mongoli iniciis genocido qua preske exterminis la Persa (Skita) populi di la regiono. Lokala kulturo e heredaji esis remplasita da Mongola-Turka kulturo. Pos la morto di Chingiz-kano, lua duesma filiulo Chagatai Khan asumis la dominaco di la regiono.

En la yaro 1876 Rusiana Imperio okupis la regiono. Cirkum 1912 preske 210,316 Rusi vivis en Uzbekistan[1]. Pos la Rusiana revoluciono, malgre kelka rezisti kontre bolsheviki, Uzbekistan divenis la Socialista Sovieta Republiko di Uzbekistan ye 1924.

Uzbekistan deklaris sua nedependeso de Sovietia ye 31 di agosto 1991, kun Islom Karimov kom prezidisto. Ye 1992 lando adoptis konstituco, ma proskriptis opozanta partiso Birkik. Un referendo ye 1995 plulongigis fino di guvernisteso di Karimov de 1997 til 2000. Ye 2000 ed ye 2007 Karimov esis rielektita, ma elekti sufris akuzo di fraudi.

Referi[redaktar | edit source]

  1. The modern diaspora: Russian minorities in the former Soviet republics Vladimir Shlapentokh, Munir Sendich,Emil Payin (1994). p.108