Monako (lando)

Principauté de Monaco Flago di Monako Blazono di Monako Chefurbo: Monako Oficala linguo: Franciana Guvernerio: Monarkio ·Princo: Albert 2ma ·Chefa ministro: Jean-Paul Proust Surfaco: (232ma granda) ·Totala: 1,95 km² ·% aquo: neglijebla Lojanti: (205ma granda) ·Totala: 32,965 (2009) ·Lojanto-denseso: 16,818 loj./km² Nacionala himno: Hymne Monégasque Pekunio: Euro Reto-kodo: .mc Precipua religio: katolikismo (majoritato)

Monako esas mikra stato kun 1,95 km² en sudo di Europa apud la marbordo di Mediteraneo. Lua unika vicina lando esas Francia en nordo ed en westo.

Historio

Videz anke: Historio di Monako.

Lando esas probable fondita dal Feniciani. La nomo devenas del Greka vorto monoikos, signfikante 'singla domo' od anke 'monako' (religioza). Sur la roko di Monaco situesis templo al deo Herkulo inter 7ma–6ma yarcenti aK.

Monako esis ri-fondita ye 1215, kom kolonio di Republiko di Genova. Ye 1297 la familio Grimaldi asumis la kontrolo di Monako, e de 1419 til nun ol konservis povo en la teritorio.

Til 1910 lando esis absoluta monarkio. Ta yaro okuris revoluciono qua forcis l'adopto di un konstituco. Ye 1918 lando signatis pakto kun Francia pri protekto di lua teritorio. Ye 1943 Italiani invadis Monako, ma kun krulo di fashista rejimo, nacisti invadis lando, til libereso di Francia.

Ye 1962 nova konstituco abolisis mortopuniso. Ye 1993 Monako divenis membrostato di Unionita Nacioni ed, ye 2002, ol adoptis l'Euro kom pekunio.

Politiko

Monako esas parlamentala monarkio. La chefo di stato esas la princo, nune Albert 2ma. La chefo di guvernerio esas la chefa ministro, nune Jean-Paul Proust.

Lua parlamento havas 1 chambro kun 24 membri, elektata da populo por 5 yari.

Geografio

Mapo di Monako.

Monako esas la duesma min granda stato di mondo (Vatikano esas la min granda). Ol jacas 18 km esto di Nice, Francia. Lua litoro havas 4,1 km di extenso, e lua frontiero kun Francia havas 4,4 km. La maxim alta monto di Monako havas 163 metri di altitudo, situata 43°43′58″N 7°24′45″E en la sud-westala frontiero kun Francia. Lando ne havas naturala rekursi.

Lua klimato esas la sama di suda Francia: Mediteraneala, qua havas vintri kun moderema temperaturi ed intensa pluvi, e someri varma e sika. Generale, la temperaturi ne falas infre 20 °C o superigas 30 °C dum somero. Nivo en vintro esas extreme rara, e povas okurar du o tri foyi en dek yari.

Ekonomio

Videz anke: Ekonomio di Monako.