Aquofalo

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez

Aquofalo esas loko ube l'aquo di ula fluvio rapide falas de altajo kande ol fluas tra abrupta regiono o klifo.

Formaco[redaktar | edit source]

Aquofalo Havasu, proxim Supai, Arizona, Usa.
Formaco di un aquofalo.

Aquofalo ordinare originas kande un fluvio esas yuna. En ta epoko, la kanalo dil fluvio esas streta e profunda. Kande la fluvio fluas tra espruva rokoza tereno, l'erodo eventas lente, dum ke advale l'erodo eventas plu rapide. Kande fluvio augmentas lua rapideso an la bordo di aquofalo, ol tiras materiali de la fluvio-lito. La vortici kreita per petulemesi, ed anke l'areni e roki transportata per la fluvio augmentas l'erodo. L'aquofalo skultas la fluvio-lito profunde e retroiras admonte.

On povas grupigar aquofali segun la mezavalora volumino di aquo prezenta en aquofalo (qua dependas de l'altajo dil aquofalo e de la mezavalora ekfluo), segun logaritmala skalo. Aquofali de klaso 10 inkluzas Paulo Afonso (en la fluvio São Francisco, Brazilia), Niagara (inter Usa e Kanada) e l'aquofalo Khone (an la fluvio Mekong, Laos).

Tipi[redaktar | edit source]

  • Bloko: aquo decensas de un relative larja fluvio o rivero.
  • Kaskado: aquo decensas un serio di skali en roko
  • Katarakto: povoza aquofalo, exemple: katarakti de Iguazu, Aquofalo Viktoria