Vintro-milito

De Wikipedio
Irez a navigado Irez a serchilo
Vintro-milito
A Finnish Maxim M-32 machine gun nest during the Winter War.jpg
Finlandana soldati kun mitralioso Maxim M-32.
Konflikto:
Dato: 30ma di novembro 1939 til la 13ma di marto 1940
Loko: frontiero inter Finlando e Sovietia
Rezulto: vinko Sovietiana
Militanti
Flag of the Soviet Union.svg Sovietia Flag of Finland.svg Finlando
Volontarii Suediana
Volontarii Hungara
Komanderi
Iosif Stalin
Kirill Meretskov
Kliment Voroshilov
Semyon Timoshenko
Aleksandr Vasilevsky
Leonid Govorov
Aleksandr Novikov
Kyösti Kallio
Risto Ryti
Carl Gustaf Emil Mannerheim
Trupi/equipuri
425 640 til 760 578 soldati de Reda Armeo
2514 til 6541 tanki
3880 avioni
337 mil til 346 500 soldati
8260 volontarii Sueda
32 tanki
114 avioni
534 kanoni
29 navi e bateli
Perdaji
126 875 til 166 244 mortinti, di qui 71 214 dum kombati
138 mil vunditi
5572 militala kaptiti
492 tanki
261 til 315 avioni
48 243 mortinti
43 557 vunditi
1100 militala kaptiti
20 til 30 tanki
62 avioni
{{{perdaji}}}

Tale nomizita vintro-milito (Finlandane: talvisota; Ruse: Зимняя война; Suede: vinterkriget) komencis kande Sovietia atakis Finlando ye la 30ma di novembro 1939, tri monati pos komencar la Duesma mondomilito. Konseque, Sovietia ekpulsesis de la Ligo di la nacioni ye la 14ma di decembro sam yaro, akuzita pri komencar atako-milito.[1]

Europa en novembro 1939:

██ Neutra landi

██ Germania e teritorii anexita

██ Sovietia e teritorii anexita

██ Neutra landi kun militala bazi nelegale okupita da Sovietia en septembro ed oktobro 1939

La konflito komencis pos ke Sovietiani probis sensucese recevar Finlandana teritorii, demandante, inter altri, la cedo di diversa frontierala teritorii di Finlando kambie teritorii en altra loki, mencioninta motivi di sekureso, nome grantar la defenso di Leningrad, urbo distanta nur 32 kilometri de Finlandana frontiero. Finlando negis cedar, pro to Sovietia invadis la lando. Multa historiisti afirmas ke l'intenco Sovietiana fakte esis konquestar tota Finlando, e krear marioneto-rejimo segun sekreta protokoli del pakto Ribbentrop-Molotov.[2][3] [4] [5] [6] Ja altra fonti ne kredas ke l'intenco Sovietiana esis konquestar Finlando komplete.[7] Finlando repulsis Sovietian ataki dum plu kam 2 monati, ed efektigis granda perdaji en l'invadera trupi, qui luktis sub temperaturi qui atingis -43 °C. Erste pos riorganizar sua armeo e modifikar sua taktiki, Sovietiani armeo sucesis avancar e vinkar Finlandani.

La milito finis en marto 1940, pos ke paco-pakto signatesis en Moskva. Finlando cedis 11% de lua teritorio, qua lor reprezentis 30% de lua ekonomio a Sovietia. La perdaji Sovietiana esis granda, e lua reputeso internaciona domajesis. Sovietia recevis plu multa tereni kam lua demandi ante la milito, inkluzite vasta arei vicina a lago Ladoga, ed en la nordo di Finlando. Altralatere, Finlando konservis sua suvereneso e plubonigis lua internaciona reputeso. La febla kombato-kapaceso di Reda Armeo stimulis Adolf Hitler pensar ke ula atako kontre Sovietia esus sucesosa, samatempe kam la prestijo di Sovietian armeo en l'Ocidento diminutis.

Pos 15-monata provizora paco, en junio 1941 Naziista Germania komencis tale nomizita Operaco Barbarossa, e samatempe komencis tale nomizita Prolongo-milito inter Finlando e Sovietia.

Referi[redaktar | redaktar fonto]

  1. ru:Исключение СССР из Лиги Наций- Artículo Expulsión de Sovietia de la Sociedad de Naciones de la Wikipedia en idioma ruso
  2. Manninen, Ohto:Miten Suomi valloitetaan: Puna-armeijan operaatiosuunnitelmat 1939-1944. Publikigita da Edita. Publikigita ye 2008. Idiomo: Finlandana., pp. 37, 42, 43, 46, 49
  3. Rentola, Kimmo:Motstrøms: Olav Riste og norsk internasjonal historieskrivning. Publikigita da Cappelen Akademisk Forlag. Publikigita ye 2003. Pagino/pagini: 188–217 Idiomo: Norvegiana.
  4. Finnország függetlenségi harca 1917-1945, Magyar önkéntesek Finnországban Publikigita da Wysocki Légió Hagyományőrző Egyesületnek. Publikigita ye 2003. Pagino/pagini: 3 Idiomo: Hungara.
  5. Autoro: Michael H. Clemmesen e Marcus Faulkner. Northern European Overture to War, 1939-1941: From Memel to Barbarossa. Publikigita da Brill. Publikigita ye 2013. Pagino/pagini: 76
  6. Autoro: Thomas W. Zeiler e Daniel M. DuBois. A Companion to World War II. Publikigita da Wiley-Blackwell. Publikigita ye 2012.
  7. Autoro: Chubaryan, A.. Stalin and the Soviet-Finnish War, 1939-1940. Publikigita da Kulkov, E.; Rzheshevskii, O.; Shukman, H.. Publikigita ye 2002.