Irez a kontenajo

Vltava

De Wikipedio
La Vltava en Praha

La Vltava (germanaMoldau) esas la maxim longa fluvio en Chekia.

Ol fluas adsudeste alonge la Bohemiana Foresto, e lore adnorde trans Bohemia, tra Český KrumlovČeské Budějovice e Praha, e fine kunfluas kun la Elbe en Mělník.

Ol ofte referesas kom la "Nacionala rivero di Chekia".

On kredas ke la Cheka nomo Vltava e la germana nomo Moldau devenas del anciena germanala vorti wilt ahwa ("sovaja aquo"; komparez Latina aqua).  En Annales Fuldenses (872) ol nomesas Fuldaha; de 1113 ol atestesas kom Wultha.  En Chronica Boemorum (1125) ol atestesas unesmafoye en sua Bohemiana formo kom Wlitaua.

La fluvio Vltava esas 430 kilometri longa e drenas areo de c. 28.090 km2, plu kam duimo de Bohemia e cirkume triimo de la tota teritorio di Chekia.  Dum ke ol fluas tra Praha, ol subfluas 18 ponti (inkl. la famoza Ponto Karolus) e kovras 31 kilometri en la urbo.  Aquo de la rivero uzesis por drinko til 1912, kande la Aquo-Turmo Vinohrady cesis pumpo-operaci.  Ol esas, tamen, la fonto di drink-aquo kaze di falii/repari di la aquo-provizo de la fonti Želivka e Kárané.

Plura digi konstruktesis an ol dum la 1950a yari.  La Orlík-Digo suportas la maxim granda rezervuyo an la Vltava segun volumino, e la Lipno-Digo en la Bohemiana Foresto (Cheka: Šumava) retenas la maxim granda rezervuyo segun areo.  Norde de Praha la Štěchovice-Rezervuyo konstruktesis sur la situo di Svatojánské proudy.  La fluvio anke havas multa sluzi qui helpas moderar olua fluo de 1172 metri alta ye lua fonto proxim la frontiero kun Germania, a 155 metri ye la ekflueyo en Mělník.

La alteso-difero de fonto ad ekflueyo esas c. 1016 metri e la maxim granda rivereto ye la fonto nomesas Černý Potok (o Teplá Vltava).  La Vltava ipsa komencas ye kunflueyo di du rivereti, la Varma Vltava (Teplá Vltava), qua esas plu longa, e la Kolda Vltava (Studená Vltava), kun fonto en Bavaria.  Alonge sua voyo, Vltava recevas multa enfluanta rivereti, le maxim granda esas Otava e Berounka de sinstre, e Lužnice e Sázava de dextre.  Olua segmento cirkum Český Krumlov (de Vyšší Brod a Boršov nad Vltavou) esas tre populara destino por aquo-turismo.

En kulturo e cienco

[redaktar | redaktar fonto]

Un ek la maxim bone konocata verki di klasika muziko da Cheka kompozisto esas Vltava da Bedřich Smetana.  Ol esas de la Romantika epoko di klasika muziko ed esas muzikala reprezento di la voyo dil fluvio tra Bohemia.

Minora planeto 2123 Vltava deskovrita en 1973 dal Sovieta astronomo Nikolai Stepanovich Chernykh nomizesis pro la fluvio.