Montréal

De Wikipedio
(Ridirektita de Montreal)
Salti al navigilo Irez a serchilo
Montréal
Montreal Montage 2020.jpg
Kelk imaji pri Motréal.
Flag of Montreal.svg Armoiries de Montréal.svg
Standardo Blazono
Lando: Flag of Canada.svg Kanada
Regiono: Flag of Quebec.svg Quebec
Informo:
Latitudo: 45°30'17" N
Longitudo: 73°33'25" W
Surfaco: 431,5 km²
Habitanti: 1 704 694 (2016)
Denseso di habitantaro: 3889,8 hab./km²
Horala zono: UTC-5
(UTC-4 dum la somero)
Urbestro: Valérie Plante
Mapo:
Mapo di Montréal
Oficala retosituo:
ville.montreal.qc.ca
Montreal, kun l'Olimpiala stadio.

Montréal esas la duesma maxim populoza urbo di Kanada, ed anke la duesma maxim granda Franca-lingual urbo del mondo, dop Paris en Francia. Ol esas la maxim populoza urbo di la provinco Quebec. Segun statistiki dil yaro 2016 ol havis 1 704 694 habitanti. La tota surfaco dil urbo esas 431,5 km². Lua metropolala regiono havis 4 098 247 habitanti ye la sama yaro.

Montréal nomizesis segun "Monto Royal", kolino kun tri kulmino-punti an la centro dil urbo. Ol havas kontinentala klimato kun quar sezoni, kun varma someri e kolda e nivoza vintri.

Historiale, ol esas l'ekonomiala chef-urbo di Kanada. Lua vivo-kusto esas minima, ma la kulturo esas abundanta. Ol gastigas quar importanta universitati Kanadana: l'universitato McGill e l'universitato Concordia (Angle parolanta), e l´Université de Montréal e l´Université du Québec à Montréal (France parolanta).

L'urbo gastigis l'Universal Expozo dil yaro 1967, e la Somerala Olimpiala Ludi di 1976. De 1978 til nun, ol anke gastigas un ek la konkursi dil Internaciona Championkonkurso Formulo 1, pri automobilismo.

Historio[redaktar | redaktar fonto]

Jacques Cartier che Hochelaga.

Arkeologiala restaji montras ke indijeni habitis l'insulo Montréal cirkume 4.000 yari ante nun. Cirkume la yaro 1000 li komencis kultivar maizo. Pos poka yarcenti li komencis konstruktar fortifikita vilaji. L'indijeni Iroquois de la fluvio Saint Lawrence, etnio diferanta del Iroquois de Haudenosaunee qui habitis la nuna New York, kreis la vilajo Hochelaga proxim la bazo dil Monto Royal du yarcenti ante l'arivo dil Franci.

En 1760, Britaniani kaptis Montréal, e kontrolis ol definitive pos 1763, pos paco-pakto kun Franci. En 1776, l'urbo kaptesis da la Dek e tri kolonii, dum la milito pri Usana nedependo. Benjamin Franklin ed altra Usani probis sensucese obtenar suporto de Franca-Kanadani por la nedependo Usana. Ye junio sam yaro, Usani retretis.

Dum la komenco dil 19ma yarcento, kande Skota enmigranti komencis arivar, Montréal havis cirkume 9 mil habitanti. Malgre esinta poka personi, en 1825 li konstruktis la kanalo Lachine, quo permisis la navigado di granda bateli en la fluvio St. Lawrence, e transformis la urbo en importanta portuala centro.

Geografio[redaktar | redaktar fonto]

Satelital imajo pri Montréal.

La reliefo di Montréal esas ordinare plana, kun la montareto Lawrenciana sude. La mezavalora altitudo dil urbo esas 57 metri, e lua maxim basa punto, 23 metri super la marala nivelo, jacas apud la fluvio Saint Lawrence, an la punto ube la rivero Ottawa debushas an ol. L'urbo okupas 74 insuleti an la fluvio.

La klimato dil urbo esas humida kontinentala (Dfa segun la klimatala klasifikuro da Köppen). La mezavalora temperaturo en januaro (vintro) esas -9,7°C, kontre ke la mezavalora temperaturo en julio (somero) esas 21,2°C.

La pluvo-quanto esas bone distributata dum la tota yaro. La mezavalora yarala pluvo-quanto esas 784,9 mm, e la maxim pluvoza monato esas agosto, kun mezavalore 94,1 mm.

Panoramo pri Montréal.
Panoramo pri Montréal.
Commons
Commons havas kontenajo relatante a: