Grande Armée

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez

Grande Armée (Larja o Multa Armeo) esas la nomo en Franca linguo por la nacional armeo di Francia lor la kampanii di napoleonala militi, dum la komenco di la 19ma yarcento.

Commons-emblem-trademark-issue.svg
Ica artiklo bezonas revizo gramatikala. – Ka vu povas helpar ni revizar ica artiklo?

Napoléon la 1ma donis ca nomo a l'armeo formacita da 200.000 homi destinita per invado di Britania de agosto 1803 til agosto 1805. Kolektar trupi a Boulogne en proxim franca litoro ma esis marcho hastoza tra Rhine a Sud-Germania kande Napoléon remarkis ke Prusian ed Austrian armei preparas su per invadar Francia.

Grande Armée origine konsistis ek sis korpi sub komando di Napoléon-marshali. Tale Napoléon-povo extensesis tra Europa, l’armeo augmentis da numbri. Ul atingis sua maxima staturo di 600.000 homi ye 1812 lor debuto di invado di Rusia kontre 6ma federuro. Lore l’armeo konsistas ek:

Kun l’exceptajo di poloniala ed austriala korpi, omna kontengenti esis komandita per franca generali.

Forci di Grande Armée[redaktar | edit source]

kavalrio[redaktar | edit source]

En Napoleonal armeo, to es quar separa kavalrio-tipi:

  • kurasieri: To es grava kavalrio, equipita preke kom kavalieri kun plastrono e kasko en kupro e stalo. Pro ke la pezo, amba soldato e kavalo divas esar forta, e povas konsequente placar multe da shoko dop la charjo.
  • Dragoni: To es precipua susteno, uzita amba en batalio ed exploranto. Por ke sua multa funcionala, ul esis armizar ne sole kun tradicionala sabri, ma anke pistoli e karabini, permizinta li kombatar kom infantrio.
  • Husari: To es ambe okuli e oreli di armeo. Taktikale, ol uzesis ambe por explorar e skreno per gardar sua komandi informacita pri la movi dil enemiki, tale impedinta la mem informo a l’adverso.
  • Lancieri: Multi es Poloni. To es ecelanta kontre infantrio en quadrato - ube sua lanci es plu longa que infanteri-bayoneti - ed anke chasar retrita enemiki.

infantrio[redaktar | edit source]

  • Linea Infantrio: la bloko di armeo esis facar di ordinala linea infantrio. Infanteria regimenti esis konocita kom demi-brigades e esis komposas di tri o quar batalioni.
  • Lejera infantrio: La voltigeur kompanii komencas esar ad-juntita en franca linea regimenti ye 1801. La voltigeurs esis ofte ajila kombati do laboro pri avancar di atako e probas da desordinar enemika formacioni o kanon-esquadi. Pos, separa lejera infanteria regimenti formacesis.

artilrio[redaktar | edit source]

Kun uno havus expektar kom l’imperisto esis ex-oficiar di artilrio plubonigar da Gribauval, to esas centro. Franca kanoni havis latuno tubi, e sua afusto, rotoroti e harnesaro esis piktita oliva-verda.

Imperiala Gardo[redaktar | edit source]

Imperiala Gardo di Francia esis l'elita militala forco di sua epoko. To esis, sume, armea unajo kon amba infantrio e kavalrio divizioni. Napoléon Bonaparte volas li kom exemplo per l’armeo da sequar ed anke forco ke havis kombatar kun il tale multi kampanii ed esis tre loyala pri il. Quankam l'infantrio esis skarse komisita, gard-kavalrio esis ofte lansita en batalio kom decidiganta frapo.

Esis tri secioni:

  • Olda gardo: to esis la maxim efektiva di Napoleon-armeo. Olda Gardo es kompozita di longa servinta veteri (3-5 kampanii).
  • Meza gardo.
  • Yuna gardo : veteri kun min un kampanio e plu bona oficisti.

injeniori[redaktar | edit source]

Tale la batalio-glorio igis a kavalrio ed infantrio, la ponto-konstrukteri dil armeo di Napoléon Bonaparte - la pontonniers - esis necesega di militar-mashino. Lia principua kontributo esis helpir l'imperiestro diplasar sua forci super obstakli per exemplo ta aquo da konstruktar flotaca ponti. La habliura di sua pontonniers permisis Bonaparte prenar latera pozicioni da tra riveri ube l'enemiki min expektita e, in la kazo di granda retreto ek Moskva, qua salvis l'armeo de la kompleta destrukto sur la rivero Berezina.