Ekonomio di Bielorusia
| Ekonomio di Bielorusia | ||
|---|---|---|
| Pekunio | Rublo Bielorusa | |
| Internaciona organizuri | KNS, EAEU, CISFTA | |
| Statistiki [1] | ||
| Totala nacionala produkturo (TNP) | US$ 254 407 milioni (2023) | |
| Rango TNP | 69ma[2] maxim granda | |
| Kresko di TNP | 3,89% (2023) | |
| TNP po persono | US$ 27 700,00 (2023) | |
| TNP segun sektoro | agrokultivo 7,3%, industrio 32,5%, servadi 47,8% (2023) | |
| Inflaciono | 5,8% (2024) | |
| Habitantaro sub la povreso-lineo | 3,9% (2022) | |
| Laboro-povo | 4 811 000 (2024) | |
| Laboro-povo segun okupo | agrokultivo 9,7%, industrio 23,4%, servadi 66,8% | |
| Chomeso | 3,4% (2024) | |
| Komercala parteneri [1] | ||
| Exportaci (US$) | 49 386 milioni (2024) | |
| Precipua parteneri | Popul-Republiko Chinia 34%, Kazakstan 10%, Uzbekistan 7%, Polonia 6%, Brazilia 5% (2023) | |
| Importaci (US$) | 50 679 milioni (2024) | |
| Precipua parteneri | Popul-Republiko Chinia 33%, Polonia 16%, Germania 11%, Lituania 10%, Turkia 9% (2023) | |
| Publika financi [1] | ||
| Extera debo | 18,01 miliardi (2023) | |
| Revenuo totala (US$) | 20 609 milioni (2022) | |
| Spenso totala (US$) | 24 856 milioni (2022) | |
| Noto: Ecepte kande kontree mencionata, valori en ca tabelo esas en Usana dolari | ||
_09.jpg)
Kom parto di Soviet-Uniono, Bielorusia havis importanta industriala bazo. Pos la nedependo, ol mantenis ca industriala bazo - qua esis obsoleta, poke efikema pri konsumo di energio, dependanta de energio furnisita da Rusia e de aceso a Rusa merkato. L'ekonomio diminutis multe pos la krulo di Soviet-Uniono, ma komencis kreskar en 2000 pro l'augmento di preci di petrolo. Pos 2005, la guvernerio rinacionaligis multa privata entraprezi. En 2006, la komerco kun Rusia diminutis, tamen komerco kun Europana Uniono kreskis. Pro deskonsenti pri preci por petrolo furnisita, en 2010 Rusia suspensis l'exportaci di petrolo a Bielorusia ecepte por interna konsumo di la lando, til ke la du landi establisis konkordo pri preci. Depos 2012 l'ekonomio duris stagnata, e diminutis per 3,9% en 2015 e per 2,6% en 2016. En 2021 l'ekonomio kreskis per 2.44%; en 2022 ol diminutis per 2.44%, ed en 2023 ol kreskis per 3.89%[1].
En 2018, la lando rangizesis en 53ma plaso inter 189 landi, pri indexo pri homala developeso, pro sua efikiva saneso-sistemo, basa procento di infantala mortado (2,9 po 1000 por pueri evanta min kam 5 yari, kontre 6,6 po 1000 en Rusia e 3,7 po 1000 en Unionita Rejio), ed anke pro la granda quanto di individui qui savas skribar e lektar (plua kam 99%), e procento di mediki (40,7 po 10 mil habitanti, kontre 26,7 po 10 mil en Rumania, 32 po 10 mil en Finlando, e 41,9 po 10 mil en Suedia). Do, lua Gini-indexo esas un ek la maxim basa de Europa.
Bielorusia havas jaceyi di petrolo en la baseno di Pripyat. Ol exportacas cirkume 50% de lua totala produktado. Pri naturala gaso, la lando importacas 99% de la quanto konsumata de Rusia. La lando havas bona sistemo di gasodukti por transportar ol. Ank existas importanta jaceyi di skist-argilo kalkulita en 8,8 miliard tuni. La lando ne havas multa minerala resursi, ecepte poka jaceyi di fero e neferoza minerali, dolomito, potaso, fosfati e rokoza salo.
Nun, cirkume 80% del industrii kontrolesas dal stato. L'industrio di kamioni e traktori esas un ek la maxim importanta de la lando. Aluminio e senmakula stalo produktesas precipue por domestika merkato di Rusia e Serbia.
La lando anke havas importanta agrokultivo ed edukado di bestii. La precipua produkturi animala esas karni de porki, bovi e hani. La lando havas cirkume 1,5 milion bovini, tamen la produktado di lakto esas relate basa, min kam 3 mil kilogrami po bovino po yaro. La precipua produkturi kultivita esas hordeo, sekalo, aveno, frumento, potato, lino, kolzo, e betravo.
Ye la 1ma di januaro 2010 Rusia, Kazakstan e Bielorusia lansis dogan-uniono, ma komercala e doganala reguli duras negociesar.
Referi
[redaktar | redaktar fonto]- 1 2 3 4 Belarus - The World Factbook - Publikigita da CIA. URL vidita ye 23ma di junio 2025.
- ↑ https://www.cia.gov/the-world-factbook/field/real-gdp-purchasing-power-parity/country-comparison