Armenia

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Հայաստանի Հանրապետություն
Hayastani Hanrapetutyun
Flag of Armenia.svg Coat of arms of Armenia.svg
Flago di Armenia Blazono di Armenia
Mapo di Armenia
Chefurbo: Yerevan
·Habitanti: 1,107,800 (2007)
Precipua urbo: Yerevan
Oficala linguo: Armeniana
Guvernerio: Republiko
·Prezidisto: Serzh Sargsyan
·Chefa ministro: Tigran Sargsyan
Surfaco: (142ma granda)
·Totala: 29,800 km²
·% aquo: 4,71
Habitanti: (133ma granda)
·Totala: 3,231,900 (oficala numero)[1] (2008)
·Lojanto-denseso: 101 hab./km²
Nacionala himno: Mer Hayrenik
Pekunio: Dram
Reto-kodo: .am
Precipua religio: kristanismo

Armenia esas lando en Azia inter Iran, Turkia, Azerbaijan e Georgia.

Bazala fakti pri Armenia.

Historio[redaktar | edit source]

Cirkum 600 aK la Rejio di Armenia o Granda Armenia esis establisita, e duris kom nedependanta rejio til 387. La regiono sufris invado di Asiriani, Greki, Romani, Bizantiani, Arabiani, Mongoliani, Persiani, Otomani e Rusi.

Kristanismo arivis en la regiono cirkum yaro 40. Rejulo Tiridates 3ma facis ol l'oficala religio di rejio.

Vardan Mamikonian

Ye 26 di mayo 451, en la Armeniana regiono Vaspurakan, eventis la batalio di Avarayr, inter la armeo di Armenia komandata da Vardan Mamikonian, e la Sasanida imperio di Persia. Armenia, qua esis dependanto di la Sasanida imperio, divenabis Kristana rejio en la yaro 301. Rejulo Yazdegerd 2ma di Armenia, por fortigar relati kun Persia, deziris ke Armenia adherez a la Nestoriana eklezio di Persia, prefere kam la westala eklezio. Plura Armeniana nobeli, duktata da Vardan, rebeleskis. En la batalio, 66 000 rebeli konfrontis 260 000 Persiani; la Persiani esis vinkoza, e Vardan ocidesis kun plura de ilua oficisti. Tamen en la yaro 484, Peroz 1ma di Persia donis religiala libereso a Kristana Armeniani.

Dum la 16ma yarcento, l'Otoman imperio e Safavida dinastio di Persia dividis la regiono. Pose, dum la 19ma yarcento, Rusiana Imperio anexis l'esto di Armenia.

Pos la fino di Rusiana Imperio, Armenia divenis nedependanta lando por kurta periodo, de 28 di mayo 1918 til 29 di novembro 1920, kande Sovietia invadis ol. La lando deklaris nova nedependeso, lore de Sovietia, ye 21 di septembro 1991, oficale agnoskata ye 25 di decembro 1991. L'unesma prezidisto pos nedependeso esis Levon Ter-Petrossian.

Politiko[redaktar | edit source]

Armenia esas parlamentala republiko. La chefo di stato esas la prezidisto, elektita da populo por 5 yari.

La Naciona Asemblajo (Azgayin Zhoghov) havas un chambro, kun 131 membri.

Geografio[redaktar | edit source]

Topografio di Armenia.

Granda parto di lando esas kovrata da monti. La maxim alta esas Monto Aragats kun 4090 metri di altitudo. Lua klimato esas kontinentala, kun sika e varma sumeri (temperaturi inter 22 °C e 36 °C) e kolda vintri kun abundanta nivo (averajala temperaturi de -10 °C til -5 °C).

Lago Sevan esas la precipua lago di lando.

Ekonomio[redaktar | edit source]

Videz anke: Ekonomio di Armenia.

Demografio[redaktar | edit source]

La maxim granda urbo esas Yerevan. Altra importanta urbi: Gyumri, e Vanadzor.

Kulturo[redaktar | edit source]

Referi[redaktar | edit source]

  1. National Statistical Service of the Republic of Armenia

Extera ligili[redaktar | edit source]

Commons
Commons havas kontenajo relatante a: