Ekonomio di Kosta Rika
| Ekonomio di Kosta Rika | ||
|---|---|---|
| Pekunio | Colón | |
| Internaciona organizuri | MOK, OKED, CAFTA-DR | |
| Statistiki [1] | ||
| Totala nacionala produkturo (TNP) | US$ 134 238 milioni (2023) | |
| Rango TNP | 89ma[2] maxim granda | |
| Kresko di TNP | 5,11% (2023) | |
| TNP po persono | US$ 26 300,00 (2023) | |
| TNP segun sektoro | agrokultivo 3,8%, industrio 20,5%, servadi 68% (2023) | |
| Inflaciono | -0,4% (2024) | |
| Habitantaro sub la povreso-lineo | 25,2% (2022) | |
| Laboro-povo | 2 357 000 (2024) | |
| Laboro-povo segun okupo | agrokultivo 14%, industrio 22%, servadi 64% | |
| Chomeso | 7,8% (2024) | |
| Komercala parteneri [1] | ||
| Exportaci (US$) | 33 683 milioni (2023) | |
| Precipua parteneri | Usa 40%, Nederlando 6%, Popul-Republiko Chinia 5%, Guatemala 4%, Belgia 3% (2023) | |
| Importaci (US$) | 28 413 milioni (2023) | |
| Precipua parteneri | Usa 38%, Popul-Republiko Chinia 15%, Mexikia 6%, Brazilia 3%, Guatemala 3% (2023) | |
| Publika financi [1] | ||
| Extera debo | 15 574 milioni (2023) | |
| Revenuo totala (US$) | 20 224 milioni (2022) | |
| Spenso totala (US$) | 19 799 milioni (2022) | |
| Noto: Ecepte kande kontree mencionata, valori en ca tabelo esas en Usana dolari | ||
L'ekonomio di Kosta Rika esabas stabila, kun duriganta kresko di TNP e moderema inflaciono, tamen kun alta chomeso (11,49% en 2019). Lua TNP deskreskis 1,3% en 2009 konseque de internaciona krizo, ma pos 2010 ol mantenis forta e stabila kresko dum kelka yari e kreskis plua kam 4% omnayare, exemple en 2016, kande ol kreskis 4,3%. La lando sucesabis kontrolar desforestizo, e povreso diminutabis, til ke lua ekonomio subisis l'efekti dil epidemio di KOVID-19.
Exterlanda kolokanti atraktesis pro sua politikala stabileso, pro la bona eduko de lua habitantaro, e pro facilesi de lua zoni di libera komerco. Pos la signato di Konkordo pri Libera Komerco di Central Amerika e Dominikana Republiko (abreviuro Angle: CAFTA-DR) en 2009, kreskis la kolokado en importanta sektori del ekonomio, inkluzite asekuro e telekomuniko. Nun, la bazo dil ekonomio esas komerco kun altra landi.
Kosta Rika dependas multe del exportaco di agrokultivala ed industriala produkturi. La lando produktas ed exportacas precipue kafeo, banano, sukro, ananaso, vesti, stofi, ed elektronikal e medikal equipuri. Lua precipua ekonomiala partenero esas Usa. Lua naturala peizaji e biodiverseso atraktas turisti ed anke extera koloko por turistala sektoro.
Dum recenta yari, exportaco divenis diversigita pro la kresko di sektori di alta teknologio. Tamen kelka problemi persistas, exemple alta nivelo di burokratismo, desfacilesi por efikigar kontrati, febla protekto por kolokadi e, plu recente, la kresko di fiskala deficito, la kreskanta debo publika, e la basa nivelo di revenuo dil habitantaro. Dum 20 yari, la procento di habitanti sub la povreso-lineo kreskis de 20% til 25%. Kontraste kun altra Central-Amerikana landi, Kosta Rika ne dependas multe de pekunio sendita da lua civitani qui vivas exterlande, qua reprezentas nur 0,7% de sua TNP. Vicee, ol dependas de direta kolokado dal exterlandani (qua reprezentas 4% de la TNP).
Ecepte mikra jaceyi di karbono, Kosta Rika ne deskovris importanta jaceyi di fosila fueli. Tamen, sua montoza reliefo posibligis la konstrukto di diversa hidroelektrala energiferii, qui furnisas omna energio quan la lando bezonas, ecepte fuelo de rafinita petrolo.
Referi
[redaktar | redaktar fonto]- 1 2 3 Kosta Rika - The World Factbook - Publikigita da CIA. URL vidita ye 28ma di junio 2025.
- ↑ https://www.cia.gov/the-world-factbook/field/real-gdp-purchasing-power-parity/country-comparison