2021

De Wikipedio
Salti al navigilo Irez a serchilo
Historio > yarcento
Yarcenti:
20ma21ma22ma
Yardeki:

2000a2010a2020a2030a2040a
2050a2060a2070a2080a2090a
2100a


Yari:

20012002200320042005
20062007200820092010
20112012201320142015
20162017201820192020
20212022202320242025
20262027202820292030
20312032203320342035
20362037203820392040
20412042204320442045
20462047204820492050
20512052205320542055
20562057205820592060
20612062206320642065
20662067206820692070
20712072207320742075
20762077207820792080
20812082208320842085
20862087208820892090
20912092209320942095
20962097209820992100

2021 esas la 21ma yaro de la 3ma yarmilo e de la 21ma yarcento e la 2ma yaro de la yari 2020a. Segun Gregoriala kalendario, ca yaro komencis ye venerdio. Katolik-eklezio proklamis 2021 la yaro di Santa Iosefus.

Pro la pandemio di COVID-19, l'Olimpiala Ludi, qua eventus en Tokyo dum la yaro 2020, ajornesis por eventar de la 23ma di julio til la 8ma di agosto ca yaro.

La pandemio di COVID-19[redaktar | redaktar fonto]

Ye la 2ma di januaro, la mutaco VOC-202012/01 de la viruso COVID-19, deskovrita unesmafoye en l'Unionita Rejio, ja deskovrabis en 33 altra landi en tota mondo, inkluzite Pakistan, Sud-Korea, Suisia, Taiwan, Norvegia, Japonia, India, Kanada, Dania, Francia, Germania, Islando e Popul-Republiko Chinia.[1] Ca mutaco esas plu kontagioza kam l'originala viruso, tamen on deskovris ke la vacini qui komencis uzesar dum la fino di 2020 ank esas efikiva kontre ol. Usa, Israel, Popul-Republiko Chinia ed altra landi komencabis vacinizar lia habitanti en decembro 2020. Ye la 12ma di februaro 2021, entote 216 170 000 homi, o 0,94% de tota habitantaro mondala, ja vacinizabis per 10 diferanta vacini. Tamen, la procento di vacinizo varias segun la quanto di habitanti di singla lando, exemple l'Unionita Araba Emirii vacinizabis 50,9% ek lua habitantaro, Israel vacinizabis 42,55%, e Bolivia, Equador, Egiptia ed altri vacinizabis min kam 0,01% ek lua habitanti til la 12ma di februaro.

Ye la 17ma di aprilo, la morto-statistiko pro COVID-19 superiras 3 milion personi en tota mondo.[2] Ye la 29ma di aprilo, la quanto di personi kontaminita dal koronaviruso superiris 150 milioni en tota mondo.[3]

Klimatala extremi[redaktar | redaktar fonto]

Ye la 14ma di julio komencis serio di violentoza inundadi en Europa, nome en Germania, Luxemburgia, Belgia, Nederlando ed anke Suisia, pos rekordo di pluvego. Adminime 70 personi mortis, di qui 58 en Germania. Ye la 15ma di julio, 200 mil habitanti di Liège mustis evakuesar, nam existis risko pri rupto di digo che rivero Maas.[4] Proxim Limburg, Maas atingis lua maxim alta nivelo en plu kam 100 yari.

Ye la 21ma di julio en Popul-Republiko Chinia eventis la maxim intensa pluvegi en 60-yara historio. Segun la nacionala meteorologiala servado Chiniana, che urbo Zhengzhou falis 617,7 milimetri di pluvo en 24 hori. La pluvegi efektigis inundadi qui produktis adminime 12 morti en la urbo, ed en la provinco Henan plu kam 10 mil personi mustis evakuesar de lia domi.[5] Ank existas risko pri rupto dil aquofalo Yihetan, ye la sama regiono.[5] Che stato Maharashtra, en India, la pluvegi komencis ye la 22ma di julio, e divenis la maxim intensa pluvego en 40 yari.[6] Til la 28ma di julio li produktis 251 morti e cirkume 100 plusa homi desaparinta.

Altralatere, che biomo* Pantanal, en Brazilia, segun previdado da meteorologiisti, la sikeso dum la vintro di 2021 (junio til septembro) esos plu intensa kam en 2020, lor la maxim intensa sikeso en 47-yara historio. On kredas ke fairi povos produktar plua destrukturo kam l'antea yaro.[7]

Alta temperaturi en julio ed agosto efektigis granda incendii en sudal Europa, nome en Portugal, Hispania, Norda Macedonia e Grekia, ed ank en Turkia.[8] Segun Turka guvernerio, l'incendii en forestala proxim Mediteraneo esas la maxim mala de la historio di la lando.[9] En Grekia, la regioni maxim afektata esas Atika, *Olimpia, Mesenia, e l'insulo Euboea, ube fairego minacas lokala monakeyo.[10]

Eventi[redaktar | redaktar fonto]

Januaro til marto[redaktar | redaktar fonto]

Aprilo til junio[redaktar | redaktar fonto]

Julio til septembro[redaktar | redaktar fonto]

Naski[redaktar | redaktar fonto]

Morti[redaktar | redaktar fonto]

Nobel-premiiziti[redaktar | redaktar fonto]

Referi[redaktar | redaktar fonto]

  1. More contagious COVID-19 strain identified in 3 states and 33 countries: What to know (Angla). USA Today. URL vidita ye la 2ma di januaro 2021.
  2. (17ma di aprilo 2021) Covid-19 deaths pass three million worldwide. BBC News.
  3. (30ma di aprilo 2021) Worldwide COVID-19 cases pass 150 million (Angla). Medical Press.
  4. Eddy, Melissa (15 July 2021) - Floods in Germany and Other Parts of Western Europe Leave at Least 40 Dead - . Floods in Germany and Other Parts of Western Europe Leave at Least 40 Dead (en Angla). The New York Times
  5. 5,0 5,1 Maior chuva em 60 anos prende passageiros em metrô e mata 12, na China. UOL. URL vidita ye la 21ma di julio 2021.
  6. Gupta, Saurabh (23ma di julio 2021). 40-Year Record For Maharashtra Rain, At Least 36 Dead. NDTV. URL vidita ye la 28ma di julio 2021.
  7. PANTANAL VIVE NOVA SECA, CHAMAS JÁ CONSOMEM O BIOMA E QUEIMADAS PODERÃO SUPERAR AS DE 2020 (Portugalana). Dinâmicas Sul-Sur. URL vidita ye la 21ma di julio 2021.
  8. AFP (5ma di agosto 2021). Incêndios ameaçam termelétrica na Turquia e assolam a Grécia. UOL.
  9. (4ma di agosto 2021) Turkish wildfires are worst ever, Erdogan says, as power plant breached. Reuters. URL vidita ye la 5ma di agosto 2021.
  10. (5ma di agosto 2021) Greece fires: 150 houses destroyed by wildfires as monks refuse to leave stricken island (Angla).
  11. (6ma di julio 2018) Summary of the key decisions and declarations of the 31st African Union Summit. African Union. URL vidita ye la 17ma di septembro 2019.
  12. (4ma di januaro 2021) UK judge blocks Julian Assange extradition (Angla). DW.
  13. (6ma di januaro 2021) Democratas vencem na Geórgia e serão maioria no Senado dos EUA (Portugalana). UOL.
  14. (6ma di januaro 2021) Congresso é invadido por ato pró-Trump em sessão que confirmaria Biden. UOL.
  15. (9ma di januaro 2021) Sriwijaya Air Boeing 737 passenger plane feared to have crashed in Indonesia (Angla). BBC.
  16. Europa Press (10ma di januaro 2021). Fuerte tormenta invernal dejó al menos 8 muertos y 240 heridos en Japón (Angla). EL NACIONAL.
  17. (11ma di januaro 2021) Los demócratas lanzan otro ‘impeachment’ contra Trump por incitar a la insurrección (Hispana). La Vanguardia.
  18. (7ma di februaro 2021) Comparing death tolls from COVID-19 to past wars is fraught (Angla). Grand Forks Herald.
  19. Military takes control of Myanmar; Suu Kyi reported detained. ABC. URL vidita ye la 1ma di februaro 2021.
  20. (7ma di februaro 2021) Rompimento de geleira no Himalaia deixa mortos na Índia (Portugalana). UOL.
  21. (9 February 2021) - Emirates Mars Mission: Hope spacecraft enters orbit - Emirates Mars Mission: Hope spacecraft enters orbit. BBC News
  22. (18ma di februaro 2021) ‘Perseverance’, maior missão a Marte da história, pousa no planeta vermelho e marca sucesso da NASA (Portugalana). El País.
  23. (26ma di februaro 2021) Biden: Strikes in Syria sent warning to Iran to ‘be careful’. Associated Press.
  24. Korban tewas siklon tropis Seroja jadi 167 orang (Indoneziana). Anadolu Agency. URL vidita ye la 4ma di aprilo 2021.
  25. Bahtiyar Abdülkerimov (5ma di mayo 2021). Death toll rises to 55 from Kyrgyz-Tajik border clashes. www.aa.com.tr. URL vidita ye la May 9ma di mayo 2021.
  26. (8ma di mayo 2021) Bombing Outside Afghan School Kills at Least 50, With Girls as Targets (Angla). The New York Times. URL vidita ye la 9ma di mayo 2021.
  27. (24ma di junio 2021) Surfside Condo Collapse: At Least 1 Dead, 99 Unaccounted For; 55 Units Involved In Catastrophe (Angla). 4 CBS Miami. URL vidita ye la 7ma di julio 2021.
  28. IstoÉ (7ma di julio 2021). Número de mortos em desabamento de prédio na Flórida chega a 46 ({[pt).}}
  29. (29ma di junio 2021) World passes three billion vaccine mark in race to contain Covid. France 24.
  30. 30,0 30,1 AFP (7ma di julio 2021). Assassinos do presidente haitiano eram mercenários 'profissionais', afirma embaixador nos EUA (Portugalana). UOL.
  31. (21ma di julio 2021) IOC elects Brisbane 2032 as Olympic and Paralympic host - Olympic News (Angla). International Olympic Committee.
  32. (29ma di julio 2021) Alaskan coast 8.2 magnitude earthquake was the strongest one in decades, official says (Angla). CNN. URL vidita ye la 30ma di julio 2021.
  33. Turkey wildfires: Eight dead as blazes sweep through tourist resorts
  34. (14ma di agosto 2021) Novo tremor atinge o Haiti após terremoto que deixou centenas de mortos (Portugalana). Folha de S.Paulo.
  35. (16ma di agosto 2021) Haïti déplore un bilan dramatique de 1.300 morts après un puissant séisme (Franca). 24 Matins.
  36. Ex-Malian PM Modibo Keïta dies at 78
  37. From University of Michigan: John D. MacArthur Professor Emeritus Martinus Veltman (1931-2021)
  38. Kreps, Daniel (23ma di januaro 2021) - Larry King Dead at 87 - . Larry King Dead at 87 (en Angla). Rolling Stone
  39. Benner, Susanne, Ph.D. (29ma di januaro 2021). Max Planck Institute for Chemistry mourns the loss of Nobel Laureate Paul Crutzen. idw-online.de.
  40. Christopher Plummer, Legendary ‘Sound of Music’ Star, Dies at 91
  41. Shteamer, Hank (11ma di februaro 2021) - Chick Corea, Jazz Pianist Who Expanded the Possibilities of the Genre, Dead at 79 - . Chick Corea, Jazz Pianist Who Expanded the Possibilities of the Genre, Dead at 79 (en Angla). Rolling Stone
  42. (16ma di februaro 2021) - Gustavo Noboa Bejarano, expresidente de Ecuador, falleció a los 83 años - Gustavo Noboa Bejarano, expresidente de Ecuador, falleció a los 83 años (en Hispana).
  43. Nobel-Winning Scientist Isamu Akasaki Dies at 92
  44. The Zeus Of Economics Has Died.
  45. Former PM, prominent Turkish politician Akbulut passes away at age of 86
  46. Décès de l'ancien premier ministre camerounais Simon Achidi Achu. VOA.
  47. Former PM Lee Han-dong dies at 87
  48. (21 May 2021) Скончался выдающийся художник, мэтр изобразительного искусства Таир Салахов. Trend.Az.
  49. Poul Schluter, Danish Premier Who Introduced Krone Peg, Dies
  50. (3ma di junio 2021) MAURITIUS FORMER PRIME MINISTER SIR ANEROOD JUGNAUTH DIES AGED 91 (Angla). Africa Global Village.
  51. Former president Mamnoon Hussain passes away in Karachi.
  52. (19ma di julio 2021) Fallece expresidente salvadoreño Arturo Armando Molina, a los 93 años (Hispana).
  53. Nobel laureate Steven Weinberg passes away
  54. (25ma di julio 2021) Morreu o capitão de Abril Otelo Saraiva de Carvalho (Portugalana).
  55. Помер колишній прем’єр-міністр України Євген Марчук Ukrainana
  56. Second PM of Antigua and Barbuda, Sir Lester Bird dies at 83 (Angla)
  57. Carlos Correia: Morreu o ex-PM guineense e dirigente do PAIGC Portugalana
  58. Bayern Munich & Germany legend Gerd Muller dies aged 75