Beijing

De Wikipedio
Salti al navigilo Irez a serchilo
Beijing
Beijing montage 1.png
Kelk imaji pri Beijing.
Lando: Flag of the People's Republic of China.svg PR Chinia
Informo:
Latitudo: 39°55' N
Longitudo: 116°23' E
Altitudo: 43,5 m
Surfaco: 16.411 km²
Habitanti: 21 542 000[1] (2018)
Denseso di habitantaro: 1.300 hab./km²
Horala zono: UTC+8
Urbestro: Chen Jining
Mapo:
Mapo di Beijing

Beijing esas la chef-urbo di la Popul Republiko Chinia. Segun statistiki de 2018, ol havis 21 542 000 habitanti.[1] Lua tota surfaco esas 16.411 km². Lua nomo devenas del Chiniana vorti bei e kin signifikante 'norda chef-urbo'.

En Beijing jacas la maxim granda apertata urbala placo de la mondo: Tianmen-placo, kun 440 000 m². L'urbo havas 91 universitati, e multa ek li jacas inter la maxim bona de la lando.

En 2008 eventis l'Olimpiala Ludi en l'urbo.

Historio[redaktar | redaktar fonto]

Beijing fondesis plu kam 3000 yari ante nun sur la situo del olima Chiniana chef-urbo Ch'i.

Ye la 1ma di junio 1215 la Mongoli prenis la urbo Zhongdu (nuntempa Beijing) pos longa asiejo. Milito inter la Mongoli di Chingiz-kano e la dinastio Jin de norda Chinia komencis en 1211. Dum du yari l'armeo di Chingiz ne minacesis grave. Tamen il amasigis sua trupi, ed en 1213 la teritorio di le Jin exter la Granda Muro di Chinia vinkesis. Tri armei, komandata da familiani di Chingiz, sucesis penetrar la muro ye diversa loki. Pos la preno di Zhongdu, imperiestro Xuanzong di le Jin diplasis sua rezideyo sude a Kaifeng, qua divenis ilua nova chef-urbo. La avanco di la Mongoli duris, ed en 1234 la dinastio Jin exingesis.

Ye la 23ma di januaro 1368 Zhu Yuanzhang kronizesis kom l'unema imperiestro de la dinastio Ming. Zhu Yuanzhang vinkis Mongoli e, en 1403, ilu transferis la chef-urbo dil rejio de Nanking a Beijing. La konstrukto di la nova imperiala palaco, l'"urbo interdiktata", komencis en 1406 e finis en 1420.

Geografio[redaktar | redaktar fonto]

Edifici en Beijing kovrata per poluto.

La reliefo di Beijing esas plana, e l'urbo jacas an la norda extremajo di la Granda Planajo di Chinia. La mezavalora altitudo di lua urbala areo varias de 40 til 60 metri. Lua maxim alta punto, monto Dongling, jacas 2 303 metri super la marala nivelo. La maxim multa riveri qui fluas tra l'urbo, inkluzite Chaobai, Yongding e Juma, debushas an la fluvio Hai.

La klimato dil urbo esas humida kontinentala (Dwa segun la klimatala klasifikuro da Köppen), kun influi de la monsono e de l'anticiklono Siberiana. La mezavalora temperaturo en julio (somero) esas 26,7°C, kontre ke la mezavalora temperaturo en januaro (vintro) esas -3,1°C.

La mezavalora yarala pluvo-quanto esas 571,8 mm, e la maxim pluvoza monato esas julio, kun mezavalore 185,2 mm. De novembro til marto pluvas min kam 10 mm omna monati.

De 2000 til 2009 l'urbala areo di Beijing quaropleskis, e to afektis la klimato del urbo, inkluzite la humideso dil aero e la koncentro di atmosferala poluto.

Referi[redaktar | redaktar fonto]

  1. 1,0 1,1 Beijing Municipal Bureau of Statistics and NBS Survey Office in Beijing (Angla). Beijing Municipal Bureau of Statistics.