Aeroportuo

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Avioni en termino di l'aeroportuo di Singapur.

Aeroportuo od aerodromo esas loko ube avioni, helikopteri od aeronavi departas e/o tervenas. Aeroportuo havas adminime un voyo preparita por departo o terveno di aeroplani ed ordinare inkluzas edifici, exemple turmi, por kontrolo dil aerala trafiko, hangari e termini por embarko e/o desembarko di voyajanti. Militala aeroportuo esas nomata anke aerala bazo.

La vorto aerodromo esas ordinare uzata por nomar simpla aeroportui, sen multa substrukturi por voyajanti. Omna aeroportui esas aerodromi, ma ne omna aerodromi esas aeroportui. Ordinare, por esar konsiderata aeroportuo e recevar ofta komercala flugi, aerodromo mustas satisfacar obligi e normi pri sekureso kontrolata da lokala od internaciona autoritati.

Aeroportuo povas recevar kargajo, voyajeri od ambi. Ordinare ol komunikas a vicina urbo od urbi per chosei, fervoyi od urbala fervoyi. La maxim granda aeroportui povas recevar mili de personi singladie. Segun raporto da CIA, en 2009 existis cirkume 44,000 aeroportui od aerodromi "videbla de l'aero" en la tota mondo, inter qui 15,095 situita Usa.

Substrukturo[redaktar | edit source]

L'aeroportuo di Frankfurt.

Mikra aeroportui - la maxim multa aeroportui en la mondo - ordinare havas un voyo por departo o terveno longa de 1,000 metri (cirkume 3,300 futi) o mine. La voyi en granda aeroportui ordinare esas longa de 2,000 metri (6,600 futi) o plue.

La maxim multa aeroportui ne havas anke turmo por kontrolar l'aerala trafiko, ma la granda aeroportui havas ol. La kontrolisti uzas radaro por lokizar la situeso dil avioni e komunikas kun l'avioni e kun la krui sur sulo per radio, por organizar la terveni e la departi.

Precipua aeroportui (segun nombro di voyajanti - 2012[1])[redaktar | edit source]

Nomo Urbo Lando Voyajanti
Internaciona Aeroportuo Hartsfield-Jackson Atlanta, Georgia Flag of the United States.svg Usa 80,275,856
Aeroportuo di Beijing Chaoyang, Beijing Flag of the People's Republic of China.svg PR Chinia 68,846,257
Aeroportuo Heathrow London Flag of the United Kingdom.svg Unionita Rejio 59,024,547
Aeroportuo O'Hare Chicago, Illinois Flag of the United States.svg Usa 56,912,506
Internaciona Aeroportuo di Tokyo Ōta, Tokyo Flag of Japan.svg Japonia 56,099,457
Internaciona Aeroportuo Los Angeles Los Angeles, Kalifornia Flag of the United States.svg Usa 53,468,686
Paris-Charles-de-Gaulle Paris Flag of France.svg Francia 52,398,920

Kelka remarkinda aeroportui[redaktar | edit source]

L'aeroportuo Charles de Gaulle imauguresis ye la 8ma di marto 1974. La konstruktado di la aeroportuo, ye 25 km nord-este de Paris, komencis en 1966. Termino 1, qua existas de la inauguro, havas ronda edifico ek dek etaji, kun sep satelitala strukturi komunikanta a la centrala strukturo per sub-tera pedovoyi; la arkitekto esis Paul Andreu. Nuntempe existas tri termini. Ol esas la maxim granda aeroportuo en Francia. En 2012 ol esis la sepesma aeroportuo en la mondo, segun aeroplano-trafiko e nombro de voyajanti.

L' aeroportuo John F. Kennedy, qua antee havis la nomo aeroportuo Idlewild ed esis konocata kom "Internaciona Aeroportuo di New York", inauguresis en 1943. Ol konstruktesis por helpar l'aeroportuo La Guardia, inaugurita en 1939 ma lore ja plena. Nune plu kam 70 aerolinei funcionas ibe. Ol havas 6 termini e 151 pordi. Du anciena termini (la 6ma e la 3ma) demolisesis.

Satelitala fotografuro pri l'aeroportuo di Kansai.

L'Internaciona aeroportuo di Kansai en Japonia konstruktesis sur artificala insulo ed inauguresis ye la 4ma di septembro 1994. La konstrukturo komencis en 1987, por helpar l'aeroportuo di Osaka, lore ja plena. Ol recevas interna ed anke internaciona flugi. Nune ol havas du termini, e la triesma esas konstruktata. Du espreso-linei servas l'aeroportuo. L'artificala insulo esas longa de 4 km e larja de 2.5 km. ponto longa de 3 km ligas l'artificala insulo a Honshu.

Aeroportuo Paro en Bhutan.

L'aeroportuo Paro, un de la quar aeroportui en Bhutan e l'unika internaciona en la lando, judikesas kom un de la maxim danjeroza por departo o terveno. Ol situesas ye 2,235 metri super la mar-nivelo, meze dil montaro Himalaya, e nur 8 pilotisti judikesas kom sat kapabla por tervenar ibe.[2]

L'aeroportuo Juancho E. Yrausquin en Saba havas la maxim kurta voyo por departo e terveno por uzo komercala en la mondo: ol esas longa de nur 396 metri. La voyo esas uzebla nur da avioni propulsita per helico, ma ne da turboreaktor-avioni.

Referi[redaktar | edit source]