2022

De Wikipedio
Historio > yarcento
Yarcenti:
20ma21ma22ma
Yardeki:

2000a2010a2020a2030a2040a
2050a2060a2070a2080a2090a
2100a


Yari:

20012002200320042005
20062007200820092010
20112012201320142015
20162017201820192020
20212022202320242025
20262027202820292030
20312032203320342035
20362037203820392040
20412042204320442045
20462047204820492050
20512052205320542055
20562057205820592060
20612062206320642065
20662067206820692070
20712072207320742075
20762077207820792080
20812082208320842085
20862087208820892090
20912092209320942095
20962097209820992100

La yaro 2022 (MMXXII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye saturdio segun Gregoriala kalendario. Ol esas la 22ma yaro de la triesma yarmilo, la 22ma yaro de la 21ma yarcento, e la 3ma yaro de la yari 2020a.

Dum ca yaro, l'impakto dil epidemio di KOVID-19 en mondal ekonomio durigis, tamen la vacinizo expansis en tota mondo, e restrikti pri movado diminutis, ed internaciona frontieri riapertesis. Altra signifikiva evento esis l'invado di Ukraina da Rusia, la maxim granda militala konflikto en Europa depos la 2ma mondomilito. Ca konflikto efektigis la diplaso di 14,9 milion Ukrainani, di qui 8 milioni interne la lando, e 6,9 milion vers altra landi.

En 2022 mortis chefi di stato e di guvernerio mondale eminenta, inkluzite Shinzo Abe, Mihail Gorbachyov e rejino Elizabeth la 2ma dil Unionita Rejio, ca lasta regnis dum plu kam 70 yari.

Klimato ed ambiento*[redaktar | redaktar fonto]

La klimatal eventi en Sud-Amerika relatas atmosferala fenomeni baptata El-Ninyo e lua opozo La-Ninya, qui modifikas la temperaturi oceanala e, konseque, la pluvo-rejimo en tota kontinento.[1] Dum recenta yari, on observas ambe l'intensigo di violento di pluvegi dum kurta periodi, e l'augmento di durado e l'intensigo di sikesi en diversa regioni. Kelka regioni an la baseno di fluvio Plata ja konsideresas "arida" pro la chanjo klimatala.[1]

Dum l'unesma trimestro di 2022, la maxim forta sikeso depos 1944 en Arjentinia afektis la nord-esto di la lando e destruktis plantacerii di mateo en la provinco Corrientes. La temperaturi atingis 44°C o mem 45°C en kelka loki.[2] La sikeso en februaro ank afekits la produktado di soyo en Paraguay, la 4ma maxim granda produktero di soyo de la mondo.[3]

En Brazilia, somerala pluvegi en la stato Sao Paulo afektis 27 municipi en januaro, produktis 24 morti e 1546 familii perdis partale o totale lia domi.[4] Ye la 15ma di februaro, 6-hora pluvego falis sur Petrópolis, stato Rio de Janeiro, Brazilia, e produktis adminime 78 morti e 269 ter-glitadi.[5] De mayo til julio, komencinta ye la 22ma di mayo (autuno en sudala misfero), eventis pluvegi che stati Pernambuco ed Alagoas, en Brazilia. En Pernambuco, li produktis 128 morti ed efektigis serioza domaji en 14 urbi, qui deklaris "urjanteso-stando".[6][7] La statistiko por Alagoas esis 56 urbi en "urjanteso-stando", 6 morti, 1 desaparinto, e 66 plusa homi perdis komplete o mustis abandonar lia domi.[8] En centro-westala e sud-estala stati di Brazilia, la sikeso dum vintrala monati (junio e julio) esis plu granda en 2022 kam olta di e 2020 e 2021, minacanta fonti qui provizas aqui a granda urbi, nome Sao Paulo.

En septembro, grandega nubo di fumo formacesis pro l'augmento di kriminoza brulado di la foresto Amazoniana. Venti che alta atmosfero dissemis la fumo-nubo sur granda parto di Sud-Amerika, ed atingis la nordala, centrala e sud-westala regioni di Brazilia, la nordo dil stato Paraná, ed anke Bolivia.[9] Segun specalisti, la proximigo di prezidantal elekti en oktobro 2022 stimulis farmisti ed invaderi di tereni brular forestal arei che Amazonia en agosto e septembro.[10] Forestala brulado augmentis dum la guvernerio di Jair Bolsonaro, qua diminutabis la budjeto di IBAMA, publika federal institucuro kreita por protektar l'ambiento.[11]

Australia ank afektesis nenormala temperaturi. Che urbo Onslow, ye la 13ma di januaro, enrejistresis la maxim varma temperaturo de la historio di la lando: 50,7 °C.[12] La nordo e la sud-esto di la lando ed anke Tasmania subisis forta sikeso dum l'unesma trimestro dil yaro, kontre ke Nova Sud Wals frapesis da serioza inundadi dum la sam epoko.[13]

Che nordala misfero la varmeso e sikeso dum somero afektis forte la tri maxim granda ekonomii de la planeto:Popul-Republiko Chinia, Usa, ed Europana Uniono. La sikeso diminutis la quanto di aquo disponebla por diversa ekonomial agadi, por fluviala transporto, por produktado di elektro e por homala konsumo.[14]

Somera varmego en Europa produktabis, til la 19ma di julio 2022, adminime 3 600 morti, temperaturala rekordi en multa landi, e grandega incendii.[15] Ye la 19ma di julio en Skotia, la temperaturi atingas 35°C, rekordo en la historio di la regiono. En London, la temperaturi atingas 40°C ye la sama dio, e multa incendii eventas. Ye la 12ma di agosto, Britaniana guvernerio deklaris sikeso-stando en 8 regioni di la lando. Ca deklaro posibligas dekretar porcionigo di aquo.[16] La longa periodo di sikeso komencinta la yaro 2000 e la klimatala chanjo anticipis la fairego-sezono en sudal Europa, kompare 2020 e 2021.

La maxim sika somero en Azia dum la lasta 60 yari efektigis diminuto di la larjeso di fluvio Yangce til min kam la duimo, e minacis la produktado di elektro e la rekolti en Popul-Republiko Chinia.[17] Altralatere, severa inundadi eventis dum januaro en Indonezia e Malaizia, ed agosto en Pakistan. Ca lasta afektis 33 milion personi, o 15% de la habitantaro di la lando,[18] e de la duimo di junio til la 28ma di agosto 2022, plu kam 1000 personi mortabis pro inundadi.[19]

En Afrika, de la 22ma di februaro til la 16ma di marto 2022, pluvegi frapis urbo Bukavu, Demokratial Republiko Kongo, e produktis 16 morti. Altralatere, este de la kontinento, la regiono nomizita korno di Afrika (Etiopia, Eritrea, Somalia, Kenia) subisis la maxim forta sikeso de lua historio en 70 yari, nome de marto til mayo. La sikesi en la regiono pluforeskis depos la yaro 2020. Cirkume 7 milion bovi mortis en la regiono. To diminutis la produktado di lakto por pueri ed augmentis la desnutrado. Cirkume 18,6 milion individui, di qui cirkume 7,1 milion pueri, subisas severa desnutrado.[20]

En Usa, che stato Kalifornia - qua havas Mediteranea klimato e subisas sikeso dum somera monati - til la 13ma di julio 2022 enrejistresis 4 026 incendii. En Mexikia, la forta sikeso minacis la furniso di aquo en multa urbi.[21] Altralatere, en diversa stati este de Rokoza Monti - parti de Missouri ed Illinois, Kentucky, parti de Virginia e Westal Virginia e la valo di Las Vegas - violentoza tempesti, komencinta ye la 24ma di julio, efektigis granda destruktado. Til la 31ma di julio, l'inundadi en Kentucky produktabis 26 morti[22] ed adminime 37 plusa homi desaparinta.

Eventi[redaktar | redaktar fonto]

Naski[redaktar | redaktar fonto]

Morti[redaktar | redaktar fonto]

Nobel-premiiziti[redaktar | redaktar fonto]

Referi[redaktar | redaktar fonto]

  1. 1,0 1,1 Una mirada a la sequía en América del Sur - Publikigita da UICN. Dato di publikigo: 17ma di junio 2022. Idiomo: Hispana.
  2. El reto de la sequía en Argentina | Desastre en las plantaciones de yerba mate - Publikigita da Euronews. Dato di publikigo: 22ma di marto 2022. Idiomo: Hispana.
  3. La sequía deja a Paraguay sin soja: industrias tienen para procesar solo hasta junio - Publikigita da América Economía. Dato di publikigo: 16ma di februaro 2022. Idiomo: Hispana.
  4. Mortes pelas chuvas chegam a 24 em São Paulo - Publikigita da Folha de S.Paulo. Dato di publikigo: 31ma di januaro 2022. Idiomo: Portugalana.
  5. 5,0 5,1 Desastre provocado pelas fortes chuvas deixa 78 mortos em Petrópolis (RJ) - Publikigita da CNN Brasil. Idiomo: Portugalana.
  6. Enchentes em Pernambuco: entenda, veja detalhes da tragédia e como ajudar - Publikigita da Costa Norte. Dato di publikigo: 30ma di mayo 2022. Idiomo: Portugalana.
  7. Após resgate da última vítima de enchentes em Pernambuco, bombeiros e cães retornam a Fortaleza - Publikigita da Diário do Nordeste. Dato di publikigo: 5ma di junio 2022. Idiomo: Portugalana.
  8. Passa de 66 mil o número de desalojados e desabrigados por causa das chuvas em Alagoas - Publikigita da G1. Dato di publikigo: 5ma di julio 2022. Idiomo: Portugalana.
  9. Fumaça de queimadas na Amazônia chega a São Paulo, Paraná e Bolívia - Publikigita da G1. Dato di publikigo: 7ma di septembro 2022. 
  10. Amazônia tem dias seguidos com mais de 3.000 queimadas simultâneas - Publikigita da UOL. Dato di publikigo: 5ma di septembro 2022. 
  11. Bolsonaro corta R$ 8,6 mi de controle de incêndios florestais em Orçamento - Publikigita da Época Negócios. Dato di publikigo: 24ma di januaro 2022. Idiomo: Portugalana.
  12. 12,0 12,1 Australia matches its hottest day on record as Western Australia town hits 50.7C - Publikigita da The Guardian. Dato di publikigo: 13ma di januaro 2022. 
  13. Parts of Australia suffer drought and low rainfall as La Niña and climate change create weather extremes - Publikigita da The Guardian. Dato di publikigo: 10ma di marto 2022. Idiomo: Angla.
  14. Calor e seca fecham fábricas na Europa e na China - Publikigita da Climainfo. Dato di publikigo: 19ma di agosto 2022. Idiomo: Portugalana.
  15. Heatwave: Ferocious European heat heads north - Publikigita da BBC News. Dato di publikigo: 19ma di julio 2022. URL vidita ye 19ma di julio 2022. 
  16. Governo britânico declara seca em oito regiões de Inglaterra - Publikigita da Público. Dato di publikigo: 12ma di agosto 2022. Idiomo: Portugalana.
  17. China's Yangtze river shrinks as heatwave, drought threaten crops - Publikigita da REUTERS. Dato di publikigo: 15ma di agosto 2022. Idiomo: Angla.
  18. Pakistan floods: Appeals for aid as 119 more die in a day - Publikigita da BBC. Dato di publikigo: 28ma di agosto 2022. 
  19. Pakistan declares floods a ‘climate catastrophe’ as death toll tops 1,000 - Publikigita da The Guardian. Dato di publikigo: 28ma di agosto 2022. Idiomo: Angla.
  20. Horn of Africa Drought: Regional Humanitarian Overview & Call To Action - Publikigita da ReliefWeb. Dato di publikigo: 4ma di julio 2022. Idiomo: Angla.
  21. Extrema sequía en México: declaran emergencia y racionarán agua en varias ciudades - Publikigita da La República. Dato di publikigo: 13ma di agosto 2022. Idiomo: Hispana.
  22. Sobe para 26 o número de mortos em inundações no Kentucky (EUA) - Publikigita da UOL. Dato di publikigo: 31ma di julio 2022. 
  23. ‘No one can win a nuclear war’: Superpowers release rare joint statement - Publikigita da The Sydney Morning Herald. Dato di publikigo: 4ma di januaro 2022. URL vidita ye 4ma di januaro 2022. 
  24. Kazakh protesters torch public buildings; emergency declared, Cabinet resigns - Publikigita da Reuters. Dato di publikigo: 5ma di januaro 2022. Idiomo: Angla.
  25. Global Coronavirus Cases Top 300 Million - Publikigita da The New York Times. Dato di publikigo: 7ma di januaro 2022. Idiomo: Angla.
  26. Al menos 8 muertos y dos desaparecidos tras la caída de una porción de montaña rocosa contra varios barcos en Brasilpublikigita ye=8ma di januaro 2022 - Publikigita da CNN en Español. 
  27. University of Maryland School of Medicine Faculty Sciencists and Clinicians Perform Historic First Successful Transplant of Porcine Heart into Adult Human with End-Stage Heart Disease - Publikigita da University of Maryland Medical Center. Dato di publikigo: 10 January 2022. URL vidita ye 11ma di januaro 2022. 
  28. Man gets genetically-modified pig heart in world-first transplant - Publikigita da BBC News. Dato di publikigo: 10ma di januaro 2022. 
  29. Após tsunami em Tonga, EUA, Japão, Chile e Equador ficam em alerta - Publikigita da UOL. Dato di publikigo: 15ma di januaro 2022. Idiomo: Portugalana.
  30. Mutinous soldiers announce overthrow of Burkina Faso president - Publikigita da The Washington Post. Dato di publikigo: 24ma di januaro 2022. Idiomo: Angla.
  31. Petrópolis. Mais de 100 mortos e número de desaparecidos ainda por apurar. Situação "quase de guerra" - Publikigita da Diário de Notícias. Idiomo: Portugalana.
  32. Putin inicia guerra contra a Ucrânia; Kiev e Otan falam em invasão total - Publikigita da UOL. Dato di publikigo: 24ma di februaro 2022. Idiomo: Portugalana.
  33. Los rusos sitian la central nuclear de Zaporiyia - Publikigita da El Mundo. Dato di publikigo: 2ma di marto 2022. Idiomo: Hispana.
  34. Global Covid-19 deaths surpass 6 million - Publikigita da cnn.com. Dato di publikigo: 7ma di marto 2022. 
  35. Children under rubble, says Zelensky, as Russia bombs hospital - Publikigita da bbc.co.uk. Dato di publikigo: 9ma di marto 2022. Idiomo: Angla.
  36. Endurance: Shackleton's lost ship is found in Antarctic - Publikigita da BBC News. Dato di publikigo: 9 March 2022. URL vidita ye 9ma di marto 2022. Idiomo: Angla.
  37. Avião com 132 pessoas a bordo cai na China; veja vídeo - Publikigita da G1. Dato di publikigo: 21ma di marto 2022. 
  38. 19 crianças e professora são assassinadas a tiros em escola nos EUA - Publikigita da G1. URL vidita ye 26ma di mayo 2022. Idiomo: Portugalana.
  39. Police arrest 2 after building fire kills 27 in New Delhi - Publikigita da The Independent. Dato di publikigo: 14ma di mayo 2022. Idiomo: Angla.
  40. News agency: 1,000 dead, 1,500 injured in Afghan quake - Publikigita da The Washington Post. Dato di publikigo: 22ma di junio 2022. Idiomo: Angla.
  41. Ação na Vila Cruzeiro é a 2ª mais letal da história do Rio - Publikigita da DW. Dato di publikigo: 27ma di mayo 2022. Idiomo: Portugalana.
  42. Boris Johnson to resign as Conservative leader - Publikigita da BBC. Dato di publikigo: 7ma di julio 2022. 
  43. Volcanic eruption in Japan forces evacuations in 2 towns - Publikigita da Phys.org. Dato di publikigo: 25ma di julio 2022. 
  44. Kenya election result: William Ruto wins presidential poll - Publikigita da BBC. Dato di publikigo: 15ma di agosto 2022. URL vidita ye 17ma di septembro 2022. Idiomo: Angla.
  45. Ataque a Cristina Kirchner: quién es el detenido que apuntó con un arma a la vicepresidenta - Publikigita da Clarín. Dato di publikigo: 1ma di septembro 2022. Idiomo: Hispana.
  46. Attacks on Armenia represent dangerous escalation - Publikigita da The Jerusalem Post. Dato di publikigo: 13ma di septembro 2022. URL vidita ye 14ma di septembro 2022. Idiomo: Angla.
  47. Furacão Fiona atinge Bermudas; Canadá se prepara para grande impacto - Publikigita da UOL. Dato di publikigo: 23ma di septembro 2022. Idiomo: Portugalana.
  48. 'Total devastation' as Port aux Basques declares state of emergency due to post-tropical storm Fiona - Publikigita da CBC News. Dato di publikigo: 24ma di septembro 2022. Idiomo: Angla.
  49. Joe Biden le advirtió a Vladimir Putin que no use armas nucleares en Ucrania: “Se convertiría en el mayor paria que el mundo ha visto nunca” - Publikigita da InfoBAE. Dato di publikigo: 17ma di septembro 2022. Idiomo: Hispana.
  50. Typhoon Noru smashes into the Philippines, killing 5 and leaving villages in tatters - Publikigita da CNN. Dato di publikigo: 26ma di septembro 2022. Idiomo: Angla.
  51. Typhoon Noru: Evacuations in Philippines as explosive super typhoon nears - Autoro: BBC. Publikigita da Yahoo! News. Dato di publikigo: 25ma di septembro 2022. Idiomo: Angla.
  52. Moscow's proxies in occupied Ukraine regions report big votes to join Russia - Publikigita da Reuters. Dato di publikigo: 28ma di septembro 2022. 
  53. Putin Frames Illegal Annexation as Part of Existential Battle with West - Publikigita da The New York Times. Dato di publikigo: 30ma di septembro 2022. 
  54. At least 182 killed in stampede after soccer game in Indonesia, team says - Publikigita da Washington Post. URL vidita ye 2ma di oktobro 2022. Idiomo: Angla.
  55. Shablono:Extera ligiloero-de-mortos-apos-chuva-na-venezuela-vai-a-36/
  56. Crimean bridge fire: Blaze erupts on only bridge linking peninsula to Russia Publikigita da BBC News. Publikigita ye 8ma di oktobro 2022. Idiomo: Angla.
  57. Liz Truss resigns - and will become shortest-serving prime minister in British history - Publikigita da Sky News. URL vidita ye 20ma di oktobro 2022. Idiomo: Angla.
  58. Acompanhe a chegada da missão Artemis 1 à Lua ao vivo - Publikigita da Olhar Digital. Idiomo: Portugalana.
  59. Vai a 252 o nº de mortos após terremoto na Indonésia - Publikigita da G1. Dato di publikigo: 22ma di novembro 2022. Idiomo: Portugalana.
  60. PR: Deslizamento na BR-376 tem ao menos 30 desaparecidos, estimam bombeiros - Publikigita da UOL. Dato di publikigo: 30ma di novembro 2022. Idiomo: Angla.
  61. Message of Condolence from H.E Hon. Uhuru Kenyatta following the death of former Head of Public Service Dr Richard Leakey
  62. Georgian Three-Time Olympic Champion Viktor Saneyev Passes Away Publikigita da Georgian Journal. Publikigita ye 3ma di januaro 2022. Idiomo: Angla.
  63. Mircea Stoenescu Publikigita da Romanian Journal. Publikigita ye 5ma di januaro 2022. Idiomo: Rumana.
  64. Sir Sidney Poitier dead: Oscar-winning Hollywood star tragically dies as tributes pour in
  65. Peter Bogdanovich, Oscar-Nominated Director and Champion of Hollywood's Golden Age, Dies at 82 - Autoro: Gregg Kilday, Duane Byrge. Publikigita da The Hollywood Reporter. Dato di publikigo: 6ma di januaro 2022. URL vidita ye 6ma di januaro 2022. 
  66. Ex-Japan PM Kaifu dies at 91 -
  67. Muere Bob Saget, estrella de la famosa serie "Full House" - Publikigita da El Universal. Dato di publikigo: 9ma di januaro 2022. Idiomo: Hispana.
  68. Forfatter Øystein Lønn er død: - En litterær kjempe - Publikigita da vg.no. Dato di publikigo: 11ma di januaro 2021. Idiomo: Norvegiana.
  69. Former Nigerian leader Ernest Shonekan dies at 85 - Autoro: Jenny Ese Obukohwo. Publikigita da The Streetjournal. Dato di publikigo: 11ma di januaro 2022. Idiomo: Angla.
  70. Mali's ousted president Ibrahim Boubacar Keita dies, former minister says
  71. È morta Monica Vitti, talento smisurato del cinema italiano - Publikigita da la Repubblica. Dato di publikigo: 2ma di februaro 2022. URL vidita ye 7ma di februaro 2022. 
  72. Islamic State leader Abu Ibrahim al-Qurayshi killed in Syria, US says - Publikigita da Bbc.com. Dato di publikigo: 4ma di februaro 2022. URL vidita ye 7ma di februaro 2022. 
  73. Former president Christos Sartzetakis dead at 92 | eKathimerini.com - Publikigita da Ekathimerini.com. URL vidita ye 7ma di februaro 2022. 
  74. Luc Montagnier, codécouvreur du virus du sida et Prix Nobel de médecine en 2008, est mort - Idiomo: Franca.
  75. Former Prime Minister Right Honourable Sir Manuel Esquivel passes
  76. وفاة أبوزيد دوردة في القاهرة عن عمر ناهز 78 عاما - Publikigita da Alwasat News. URL vidita ye 28ma di februaro 2022. Idiomo: Araba.
  77. Former Pakistan president Rafiq Tarar passes away
  78. Zambia's former president Rupiah Banda dies aged 85 -
  79. Karl Offmann n’est plus. - Idiomo: Franca.
  80. William Hurt Dies: Oscar-Winning Actor Was 71 -
  81. Former president Shahabuddin passes away
  82. Escritora Lygia Fagundes Telles morre aos 98 anos em SP - Idiomo: Portugalana.
  83. Sidney Altman, pathbreaking scientist
  84. Ídolo colombiano Freddy Rincón morre aos 55 anos - Idiomo: Portugalana.
  85. Ex-President Mwai Kibaki dies, Uhuru announces - Publikigita da Pulselive Kenya. Dato di publikigo: 22ma di aprilo 2022. URL vidita ye 22ma di aprilo 2022. 
  86. Leonid Kravchuk Died. First President Of Ukraine Passed Away At Age Of 88 - Idiomo: Angla.
  87. UAE President Sheikh Khalifa bin Zayed has died at age 73 - Publikigita da CNBC. Dato di publikigo: 13ma di mayo 2022. URL vidita ye 13ma di mayo 2022. Idiomo: Angla.
  88. Ray Liotta Dies: 'Goodfellas' Star & 'Field Of Dreams' Actor Was 67 - Publikigita da Deadline. Dato di publikigo: 26ma di mayo 2022. URL vidita ye 26ma di mayo 2022. Idiomo: Angla.
  89. Former Albanian President, Bujar Nishani, passed away at 55
  90. Boris Pahor, Trieste-based Slovenian writer, dies
  91. Chemistry Nobel laureate Robert Curl dies at 88
  92. James Caan, ‘Godfather’ and ‘Thief’ Actor, Dies at 82
  93. In Memoriam: The Honorable Jacob Nena
  94. Former Prime Minister Shinzo Abe dies after being shot in Nara - Dato di publikigo: 8ma di julio 2022. 
  95. Angola's former president dos Santos dies at 79
  96. Fallece Luis Echeverría Álvarez, presidente de México de 1970 a 1976 Hispana
  97. Francisco Morales Bermúdez falleció a los 100 años - Publikigita da El Comercio. Dato di publikigo: 15ma di julio 2022. Idiomo: Hispana.
  98. David Trimble: Former Northern Ireland first minister and UUP leader dies
  99. Autoro: Rex Bookstore, Inc.. Philippine History Module-based Learning I' 2002 Ed. Publikigita da Google Books.
  100. Brazilian humorist, talk show host Jô Soares dies at 84 - Publikigita da AP NEWS. Dato di publikigo: 5ma di agosto 2022. URL vidita ye 2022-08-06. Idiomo: Angla.
  101. Olivia Newton-John, estrela de 'Grease', morre aos 73 anos - Publikigita da UOL. Dato di publikigo: 8ma di agosto 2022. Idiomo: Portugalana.
  102. Stefan Gierowski - Publikigita da Culture.PL. URL vidita ye 9ma di marto 2014. Idiomo: Polona.
  103. Spook's author Joseph Delaney dies aged 77 - Publikigita da BBC. Idiomo: Angla.
  104. Умер Михаил Горбачев - Publikigita da NEWS.ru. Dato di publikigo: 30ma di agosto 2022. Idiomo: Rusa.
  105. O ADEUS À RAINHA - Publikigita da UOL. Dato di publikigo: 8ma di septembro 2022. Idiomo: Portugalana.
  106. Jean-Luc Godard est mort Franca
  107. Πέθανε η σπουδαία ηθοποιός Ειρήνη Παπά (traduko ad Ido: “la grand aktorino Irene Papas mortis”) - Dato di publikigo: 14ma di septembro 2022. Idiomo: Greka.
  108. Éder Jofre, ex-pugilista, morre aos 86 anos em SP - Publikigita da g1.globo.com. Dato di publikigo: 2ma di oktobro 2022. Idiomo: Portugalana.
  109. Mort de Bruno Latour, le philosophe qui a déconstruit la science (idiomo: Franca)
  110. Morre Jerry Lee Lewis, um dos nomes mais importantes do rock'n'roll, aos 87 anos - Autoro: Marcos Nogueira. Publikigita da UOL. Idiomo: Portugalana.
  111. Former Prime Minister Karmenu Mifsud Bonnici dies, aged 89 - Publikigita da Times of Malta. 
  112. Edward C Prescott (1940-2022): Economist, Teacher, Mentor and Friend - Publikigita da College of Liberal Arts. URL vidita ye 7ma di novembro 2022. Idiomo: Angla.
  113. Biografia de Gal Costa - eBiografia - URL vidita ye 22ma di novembro 2022. Idiomo: Portugalana.
  114. Cantor, ator e apresentador Rolando Boldrin morre aos 86 anos - Publikigita da Revista Quem. Dato di publikigo: 22ma di novembro 2022. Idiomo: Portugalana.
  115. Former Chinese leader Jiang Zemin dies aged 96 - Dato di publikigo: 30ma di novembro 2022. URL vidita ye 30ma di novembro 2022. 
  116. Three scientists share physics Nobel prize for quantum mechanics work - Autoro: Nicola Davis. Publikigita da The Guardian. Dato di publikigo: 4ma di oktobro 2022. URL vidita ye 5ma di oktobro 2022. Idiomo: Angla.
  117. Nobel Prize in Chemistry Is Awarded to 3 Sciencists for Work ‘Snapping Molecules Together’ - Autoro: Cora Engelbrecht, Euan Ward, Oliver Whang. Publikigita da The New York Times. Dato di publikigo: 5ma di oktobro 2022. 
  118. Nobel Prize goes to Svante Paabo for Neanderthal work - Publikigita da BBC News. Dato di publikigo: 4ma di oktobro 2022. URL vidita ye 5ma di oktobro 2022. Idiomo: Angla.
  119. https://www.theguardian.com/books/2022/oct/06/annie-ernaux-wins-the-2022-nobel-prize-in-literature