Texas

De Wikipedio
Salti al navigilo Irez a serchilo
State of Texas
Stato di Usa
Flag of Texas.svg Seal of Texas.svg
Chef-urbo Austin
757 688 habitanti (2007)[1]
Maxim granda urbo Houston
Map of USA TX.svg
Oficala linguo Ne havas. La majoritato parolas
nur Angliana.
Cirkum 29% parolas Hispaniana[2]
Surfaco 695 241[3] km²
Habitanti
Denseso di habitantaro
24 326 974[4] (2008)
30,75 hab./km²
Guberniestro Greg Abbott
Divenis stato ye la 29ma di decembro 1845
Posto-kodal abreviuro TX
Reto www.texas.gov

Texas esas la duesma maxim vasta stato di Usa, dop Alaska. Jacanta sude, apud la bayo di Mexikia e Mexikia, ol havas kom vicini la stati Nova-Mexikia, Oklahoma, Arkansas e Louisiana.

Historio[redaktar | redaktar fonto]

Hispaniana Álvar Núñez Cabeza de Vaca naufrajis en la litoro di la nuna Texas en 1528. En 1821 la regiono divenis parto di Mexikia pos Mexikiana nedependo-milito, e formacis la stato Coahuila y Tejas.

Ye la 21ma di aprilo 1836 eventis la batalio di San Jacinto, en Texas. En la batalio la Texsana armeo dil generalo Sam Houston, qua inkluzis multa volontarii de USA, vinkis Mexikiana armeo dil generalo Antonio López de Santa Anna. La batalio duris dek-e-ok minuti; 630 Mexikiana soldati mortis, kontre 9 morti de la Texasani.

Texas, antee parto di Mexikia, pose divenis su-guvernanta. La nedependo di la nova republiko ne agnoskesis da Mexikia. La precipua politikala afero en la republiko Texas esis kad ol devas esar parto di Usa, o ne.

Ol divenis Usana stato ye la 29ma di decembro 1845.

Politiko[redaktar | redaktar fonto]

La konstituco di Texas adoptesis en 1876. La legifala povo dil stato havas du chambri: Chambro di Deputati, kun 150 membri, e la Senato dil stato, kun 31 membri, qui reprezentas 31 distrikti.

Texas havas 32 deputati e 2 senatani en Usana Kongreso.

Geografio[redaktar | redaktar fonto]

Westa parto di Texas esas sika dezerto, ma esta e riverala parti esas favoroza por agrokultivo. Texas anke produktas petrolo.

La maxim alta monto di stato esas Monto Guadalupe, kun 2.667 metri di altitudo.

Ekonomio[redaktar | redaktar fonto]

Dum la komenco di la 20ma yarcento trovesis petrolo en rivala areo, quo igis agrikultivala lando industriala. Nun, la maxim granda ekonomiala centri esas Austin (1.350.000 habitanti), Dallas - Fort Worth (5.500.000 habitanti), Houston (500.000 habitanti) e San Antonio (1.800.000 habitanti).

Demografio[redaktar | redaktar fonto]

Ek la 22 milion habitanti, 1% esas Indjeni, 1% Aziani, 12% Negra, e cirkume 32% havas Latin-Amerikana origino. Fakte la nombro di Latin-Amerikani esas multe granda, nam multa ne havas dokumenti.


La maxim granda urbi di [[{{{lando}}}]] (2011) La maxim granda urbi di Texas (2011)
Rango Nomo Provinco Regiono Habitantaro Rango Nomo Provinco Regiono Habitantaro
1ma Houston [[{{{provinco1}}}]] [[{{{regiono1}}}]] 2 303 482 11ma [[{{{nomo11}}}]] [[{{{provinco11}}}]] [[{{{regiono1}}}]] {{{hab11}}}
2ma San Antonio [[{{{provinco2}}}]] [[{{{regiono2}}}]] 1 492 510 12ma [[{{{nomo12}}}]] [[{{{provinco12}}}]] [[{{{regiono12}}}]] {{{hab12}}}
3ma Dallas [[{{{provinco3}}}]] [[{{{regiono3}}}]] 1 317 929 13ma [[{{{nomo13}}}]] [[{{{provinco13}}}]] [[{{{regiono13}}}]] {{{hab13}}}
4ma Austin [[{{{provinco4}}}]] [[{{{regiono4}}}]] 947 890 14ma [[{{{nomo14}}}]] [[{{{provinco14}}}]] [[{{{regiono14}}}]] {{{hab14}}}
5ma Fort Worth [[{{{provinco5}}}]] [[{{{regiono5}}}]] 854 113 15ma [[{{{nomo15}}}]] [[{{{provinco15}}}]] [[{{{regiono15}}}]] {{{hab15}}}
6ma El Paso [[{{{provinco6}}}]] [[{{{regiono6}}}]] 683 080 16ma [[{{{nomo16}}}]] [[{{{provinco16}}}]] [[{{{regiono16}}}]] {{{hab16}}}
7ma Arlington [[{{{provinco7}}}]] [[{{{regiono7}}}]] 392 772 17ma [[{{{nomo17}}}]] [[{{{provinco17}}}]] [[{{{regiono17}}}]] {{{hab17}}}
8ma Corpus Christi [[{{{provinco8}}}]] [[{{{regiono8}}}]] 325 733 18ma [[{{{nomo18}}}]] [[{{{provinco18}}}]] [[{{{regiono18}}}]] {{{hab18}}}
9ma Plano [[{{{provinco9}}}]] [[{{{regiono9}}}]] 286 057 19ma [[{{{nomo19}}}]] [[{{{provinco19}}}]] [[{{{regiono19}}}]] {{{hab19}}}
10ma Laredo [[{{{provinco10}}}]] [[{{{regiono10}}}]] 257 156 20ma [[{{{nomo20}}}]] [[{{{provinco20}}}]] [[{{{regiono20}}}]] {{{hab20}}}
Aerial of Texas Medical Center with Downtown Houston in the background (cropped).jpg
Houston
Gfp-texas-san-antonio-skyscrapers-of-san-antonio.jpg
San Antonio
[[Arkivo:{{{imajo3}}}|170px]]
Dallas
[[Arkivo:{{{imajo4}}}|170px]]
Austin
Fonto: [5]


Kulturo[redaktar | redaktar fonto]

Famoza rock-bando ZZ Top esas Texasana.

Cetera aferi[redaktar | redaktar fonto]

Dum la 19ma yarcento policisti esis nemulta en Texas, ed omno havis la yuro pri defensar su per pafilo. Nun ca principo ordinare aceptesas en Usa. Cirkume 2 ek 3 krimini igesas per pafili en Texas.

Referi[redaktar | redaktar fonto]

  1. http://money.cnn.com/2009/07/01/news/economy/fastest_growing_cities/index.htm
  2. 2005 American Community Survey, as reported by the MLA Data Center
  3. Facts – Texas Almanac
  4. Population Estimatives 2000 to 2008 – US Census Bureau
  5. (19ma di februaro 2011) Texas (USA): State, Major Cities, Towns & Places. City Population. URL vidita ye la 28ma di mayo 2012.


Stati di Usa

AlabamaAlaskaArizonaArkansasConnecticutDelawareFloridaGeorgiaHavayiIdahoIllinoisIndianaIowaKaliforniaKansasKentuckyKoloradoLouisianaMaineMarylandMassachusettsMichiganMinnesotaMississippiMissouriMontanaNebraskaNevadaNordal KarolinaNordal DakotaNova-HampshireNova-JerseyNova-MexikiaNova-YorkOhioOklahomaOregonPensilvaniaRhode IslandSudal KarolinaSudal DakotaTennesseeTexasUtahVermontVirginiaWashingtonWestal VirginiaWisconsinWyoming