Pensilvania

Pensilvania Commonwealth of Pennsylvania (Angla) Stato di Usa Philadelphia. Chefurbo Harrisburg Maxim granda urbo Philadelphia Oficala linguo o lingui: Ne havas. Angla esas de facto Surfaco 119 282 km² Habitanti Denseso di habitantaro 13 002 700 (2020) 109.08 hab./km² Guberniestro Josh Shapiro (D) Fondita o kreita 12ma di decembro 1787 Posto-kodexo abreviuro PA Horala zono UTC-5 (UTC-4 dum somero) TNP (yaro) USD 1 017 miliardi (2024) Reto www.pa.gov

Pensilvania (Angle Pennsylvania) esas Usana stato. Lu havas kom vicini Delaware e Maryland sude, Westal Virginia sud-weste, Ohio weste, Nova-York norde, e Nova-Jersey este.

Historio

Nova-Suedia.

Ne savesas exakte kande l'unesma homi arivis en la nuna Pensilvania, ma cirkume yaro 1000, la habitanti di la regiono praktikis diversa tekniki di agrokultivo e havis variita dieto. La tribui qui habitis la regiono ante l'arivo di Europani esis le Lenape (de etnio Algonquiana), e le Susquehannock e le Petun (de etnio Iroquoiana). Angli e Nederlandani disputis amba rivi di fluvio Delaware, e Nederlandani esis l'unesma populo qua okupis la regiono. Ye la 3ma di junio 1631 li instalis kolonio Zwaanendael che peninsulo Delmarva.

En 1638, Suedi establisis kononio Nya Sverige ("Nova Suedia"), ube nun jacas urbo Wilmington. Lua kolonio duris til 1655, e pose enkorpigesis da Nova-Nederlando. Ye la 12ma di marto 1664, rejulo Charles la 2ma di Anglia donis a James, duko de York, granto di tereni inkluzinta la tota regiono olim grantita a Virginia kompanio di Plymouth, ed ye la 26ma di junio sam yaro, la duko de York vendis parto de lua posedajo, inkluzinte la nuna Nova-Jersey a John Berkeley e George Carteret. La teritorio ankore ne apartenis ad Anglia, ma Angli komencis konquestar Nova-Nederlando ye la 29ma di agosto. La konquesto finis en oktobro 1664, kande Britaniani kaptis Fuorto Casimir, en la nuna New Castle, Delaware.

Ye la 28ma di februaro 1681, Charles la 2ma grantis porciono di teritorio a quakero William Penn, lor kom pago di debo di £16 000 kun sua patro. Penn propozis nomizar la regiono "Nova-Wals", ma ta nomo ne aceptesis. Do, Penn propozis "Sylvania" (de Latina Silva, "foresto"). La rejio nomizis la kolonio "Pennsylvania". Penn establisis la guvernerio di la kolonio, e grantis libereso pri religio a lua habitanti.

Pensilvania divenis Usana stato ye la 12ma di decembro 1787. Ol esis la duesma ex-Britaniana kolonio qua divenis Usana stato.

Geografio

Mapo di Pennsylvania, kun lua precipua urbi e chosei.

Pensilvania havas multa mikra-klimati, ma la precipua esas kontinentala. En Filadelfia, la klimato esas subtropikala. La maxim alta temperaturo dum la somero esas 29ºC.

Ekonomio

Filadelfia (Angle: Philadelphia) en sud-esto e Pittsburgh en sud-westo esas industriala urbi, ma granda parto dil stato esas rurala. Importanta kompanii havas sideyi en la stato, kom Wal-Mart, U.S. Steel, PPG Industries, Alcoa e Merck.