Armenia

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Armenia
Հայաստանի Հանրապետություն
Hayastani Hanrapetutyun
Flag of Armenia.svg Coat of arms of Armenia.svg
Flago di Armenia Blazono di Armenia
Nacionala devizo:
{{{Devizo}}}
Nacionala himno:
Mer Hayrenik
[[File:{{{Audio_ligilo}}}]]
LocationArmenia.svg
{{{Imajo_informo}}}
Urbi:
Chefurbo: Yerevan
· Habitanti: 1,107,800 (2007)
· Habitanti: {{{Habitanti_chefurbo}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo}}}
· {{{TituloChefurbo2}}}: {{{Chefurbo2}}}
· Habitanti: {{{Lojanti_chefurbo2}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo2}}}
· {{{TituloChefurbo3}}}: {{{Chefurbo3}}}
· Habitanti: {{{Lojanti_chefurbo3}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo3}}}
Precipua urbo: Yerevan
· Habitanti: {{{Habitanti_precipua}}}
Linguo:
Oficala linguo: {{{Oficala_linguo}}}
Lingui:
Oficala lingui: Armeniana
Nacionala linguo: {{{Nacionala_linguo}}}
Nacionala lingui: {{{Nacionala_lingui}}}
Regionala linguo: {{{Regionala_linguo}}}
Regionala lingui: {{{Regionala_lingui}}}
Etnii:
· {{{Etnii_procenti}}} {{{Etnii}}}
· {{{Etnii2_procenti}}} {{{Etnii2}}}
· {{{Etnii3_procenti}}} {{{Etnii3}}}
· {{{Etnii4_procenti}}} {{{Etnii4}}}
· {{{Etnii5_procenti}}} {{{Etnii5}}}
· {{{Etnii6_procenti}}} {{{Etnii6}}}
· {{{Etnii7_procenti}}} {{{Etnii7}}}
· {{{Etnii8_procenti}}} {{{Etnii8}}}
· {{{Etnii9_procenti}}} {{{Etnii9}}}
· {{{Etnii10_procenti}}} {{{Etnii10}}}
Demonimo: {{{Demonimo}}}
Guvernerio:
Tipi: Republiko
· Prezidanto: Serzh Sargsyan
· Prezidanto (serbo): {{{Serbiana_prezidanto}}}
· Prezidanto (kroato): {{{Kroata_prezidanto}}}
· Prezidanto (Bosno): {{{Bosna_prezidanto}}}
· Ko-princi: {{{Ko-princi}}}
Chefo di la Kongreso dil Populo: {{{Chefi_di_la_Kongreso_dil_Populo}}}
· Generala-guberniestro: {{{Generala_guberniestro}}}
· Chefa ministro: Hovik Abrahamyan
Legifantaro: [[{{{Legifantaro}}}]]
Historio:
· {{{Historio}}}: {{{Historio_dato}}}
· {{{Historio2}}}: {{{Historio2_dato}}}
· {{{Historio3}}}: {{{Historio3_dato}}}
· {{{Historio4}}}: {{{Historio4_dato}}}
· {{{Historio5}}}: {{{Historio5_dato}}}
Surfaco: (142ma granda)
· Totala: 29,800 km²
· Aquo: 4,71%
Habitanti: (133ma granda)
· Totala: {{{Lojanti}}} (2008)
· Totala: 3,231,900 (oficala numero)[1] (2008)
· Denseso di habitantaro: {{{Lojanto-denseso}}} hab./km²
· Denseso di habitantaro: 101 hab./km²
KLP (KPP):
· Totala: {{{KLP_KPP_totala}}}
· Segun persiono: {{{KLP_KPP_segun_persiono}}}
KLP:
· Totala: {{{KLP_totala}}}
· Segun persiono: {{{KLP_segun_persiono}}}
Gini: ([[{{{Gini_yaro}}}]])
{{{Gini_chanjo}}} {{{Gini}}}
{{{Gini_valoro}}} · {{{Gini_rango}}}
IHD: ([[{{{IHD_yaro}}}]])
{{{IHD_chanjo}}} {{{IHD}}}
{{{IHD_valoro}}} · {{{IHD_rango}}}
Pluse informi:
Valuto: Dram
· Abreviuro: {{{Abreviuro}}}
· Simbolo: {{{Simbolo}}}
Tempo-zono: {{{Tempo_zono}}}
· Somero tempo: {{{Somero_tempo}}}
Dato-formato: {{{Dato_formato}}}
Veho-latero: {{{Veho_latero}}}
Telefono-kodexo: {{{Telefono_kodexo}}}
ISO: {{{ISO}}}
{{{ISO2}}}
{{{ISO3}}}
Reto-domeno: .am
Reto-domeni: {{{Reto_kodi}}}
{{{Reto_kodo2}}}
{{{Reto_kodo3}}}
{{{Reto_kodo4}}}
{{{Reto_kodo5}}}
Precipua religio: kristanismo
Oficala retosituo: {{{Oficalaretosituo}}}


Armenia esas lando en Azia inter Iran, Turkia, Azerbaijan e Gruzia.

Bazala fakti pri Armenia.

Historio[redaktar | edit source]

Cirkum 600 aK la Rejio di Armenia o Granda Armenia establisesis, e duris kom nedependanta rejio til 387. La regiono sufris invado di Asiriani, Greki, Romani, Bizancani, Arabi, Mongoli, Persiani, Otomani e Rusi.

Kristanismo arivis en la regiono cirkum yaro 40. Rejulo Tiridates la 3ma facis ol l'oficala religio di rejio.

Vardan Mamikonian

Ye la 26ma di mayo 451, en la Armeniana regiono Vaspurakan, eventis la batalio di Avarayr, inter la armeo di Armenia komandata da Vardan Mamikonian, e la Sasanida imperio di Persia. Armenia, qua esis dependanto di la Sasanida imperio, divenabis Kristana rejio en la yaro 301. Rejulo Yazdegerd la 2ma di Armenia, por fortigar relati kun Persia, deziris ke Armenia adherez a la Nestoriana eklezio di Persia, prefere kam la westala eklezio. Plura Armeniana nobeli, duktata da Vardan, rebeleskis. En la batalio, 66 000 rebeli konfrontis 260 000 Persiani; la Persiani esis vinkoza, e Vardan ocidesis kun plura de ilua oficisti. Tamen en la yaro 484, Peroz la 1ma di Persia donis religiala libereso a Kristan armeniani.

Dum la 16ma yarcento, l'Otoman imperio e la dinastio Safavid de Persia dividis la regiono. Pose, dum la 19ma yarcento, Rusian imperio anexis l'esto di Armenia.

Pos la fino di Rusian imperio, Armenia divenis nedependanta lando por kurta periodo, de la 28ma di mayo 1918 til 29 di novembro 1920, kande Sovietia invadis ol. La lando itere deklaris nedependo, lore de Sovietia, ye la 21ma di septembro 1991, oficale agnoskata ye la 25ma di decembro 1991. L'unesma prezidanto pos la nedependo esis Levon Ter-Petrossian.

Politiko[redaktar | edit source]

Armenia esas prezidantala republiko. La chefo di stato e chefo di guvernerio esas la prezidanto, qua elektesas dal populo por 5 yari. La chefa ministro nur esas chefo dil ministraro.

La Naciona Asemblajo (Azgayin Zhoghov) havas unika chambro kun 131 membri qui elektesas dal populo por 4 yari, di qui 90 per proporcionala reprezento, dum ke l'altra 41 reprezentas la distrikti. La nuna konstituco adoptesis ye la 5ma di julio 1995, pos referendo.

Geografio[redaktar | edit source]

Topografio di Armenia.

Granda parto di lando esas kovrata da monti. La maxim alta esas Monto Aragats kun 4090 metri di altitudo. Lua klimato esas kontinentala, kun sika e varma sumeri (temperaturi inter 22 °C e 36 °C) e kolda vintri kun abundanta nivo (averajala temperaturi de -10 °C til -5 °C).

Lago Sevan esas la precipua lago di lando.

Ekonomio[redaktar | edit source]

 Precipua artiklo: Ekonomio di Armenia

Demografio[redaktar | edit source]

La maxim granda urbo esas Yerevan. Altra importanta urbi: Gyumri, e Vanadzor.

Kulturo[redaktar | edit source]

Ica seciono esas vakua, nesuficante detaloza o nekompleta. Vua helpo esas bonvenanta!

Referi[redaktar | edit source]

Extera ligili[redaktar | edit source]

Commons
Commons havas kontenajo relatante a: