Rock

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Muzikal instrumenti uzita por krear rock-muziko: perkut-equipuro kompozita da tamburi e metala pladi, ed elektrala gitaro.

Rock esas muzikala jenro qua originis sub la nomo rock and roll en Usa dum la 1950a yari, e developis en multa subjenri dum la 1960a yari e pose. Ol originis forte de la jenri blues e folk, e mixuris kun altra jenri por formacar blues rock, folk rock, jazz-rock fusion, "psikodelik-rock" ed altra.

Muzikale, rock centrigesas en l'elektrala gitaro, frequente akompanita da elektrala kontrabaso e perkut-equipuro kompozita da tamburi e metala pladi. Simile a pop-muziko la likiki povas parolar pri romantik amo, ma anke pri mult altra temi, inkluzite sociala o politikala.

Dum la 1970a yari aparis, inter altra, la subjenri "progresema rock" (progressive rock), glam rock, heavy metal, punk-rock e New Wave.

Historio[redaktar | edit source]

Rock and roll til la komenco di 1960a yari[redaktar | edit source]

Rock-and-roll-muziko originis en Usana dum la fino di 1940a e komenco di la 1950a yari e rapide dissemis tra la mondo. Lua origini mixuras diversa nigra muzikala jenri, exemple rhythm and blues e gospel-muziko, kun country-muziko. En 1951 Usana disk-jokeo Alan Freed komencis plear rhythm and blues por polirasal asistantaro, ed on konsideras ke ilu uzis la frazo "rock and roll" por l'unesma foyo.

Bill Haley e lia bando en 1955.

Existas debato pri "quale esis l'unesma disko di rock and roll". Exempli mencionita esas Rock Awhile da Goree Carter, Rock the Joint da Jimmy Preston - la du de 1949 - e Rocket 88 da Jackie Brenston and His Delta Cats - fakte, da Ike Turner e lia bando Kings of Rhythm - de 1951.[1] Quar yari pose, Rock Around the Clock da Bill Haley & His Comets divenis l'unesma rock-and-roll-muziko qua atingis #1 en la listo dil revuo Billboard, e apertis en tota mondo la pordi por ta nova formo di populara kulturo.

Elvis Presley divulgas la muziko Jailhouse Rock.

Altra specalisti konsideras ke That's All Right (Mama) da Elvis Presley, de 1954, esis l'unesma fonografuro di rock-and-roll, ma samatempe Shake, Rattle & Roll da Big Joe Turner - pose enrejistrita da Bill Haley - ja mencionesis en la listi pri rhythm and blues-muziki di Billboard-revuo kelka monati ante Rock Around the Clock. Altra pioniri di rock and roll esis Chuck Berry, Bo Diddley, Fats Domino, Little Richard, Jerry Lee Lewis, e Gene Vincent.[2] Balde ta muzikala jenro divenis populara, ed altra kantisti populara en l'antea yardeko - exemple Eddie Fisher, Perry Como e Patti Page - perdis parto di lua populareso.

Samatempe la sono di elektrala gitaro e la stilo di pleado da Chuck Berry, Link Wray e Scotty Moore ganis populareso. Berry anke popularigis l'uzado di sono-distordo. Tamen, pos la prematura morto di Buddy Holly, Richie Valens e The Big Bopper en aviono-acidento, e pos la deskovro ke Alan Freed ed altra disk-jokei recevis pekunio por promocar kelka muzikisti e grupi (en la surnomizita payola-skandalo) la ritmo komencis perdar parto di lua populareso. Ma ante, en 1955, rock-and-roll ja adportesis ad Anglia da Lonnie Donegan. John Lennon kreis "The Quarrymen", lia unesma bando, en 1956.

Quankam l'unesma yari di la 1960a yardeko konsideresis "febla" pri la developo di rock-and-roll, kelka noviguri aparis, e permisos la futura evoluciono dil ritmo. Unesme, rock-and-roll inspiris la kreado e la rapida populareso di la danso twist, qua stimulis la muzikala kariero dil kantisto Chubby Checker e di altra grupi. Samatempe, soul-muziko komencis ganar populareso - la pioniri esis Ray Charles e Sam Cooke, e balde Marvin Gaye, James Brown, Aretha Franklin, Curtis Mayfield e Stevie Wonder komencis dominacar la listi pri rhythm and blues-muziko de Billboard, dum ke Motown e Stax/Volt divenis importanta muzikala kompanii. Fine, la jenro nomizita "surf-muziko" aparis, e la grupo The Beach Boys ed altra atingis suceso.

"Britanian invado"[redaktar | edit source]

The Beatles arivas en New York en 1964.
Prizentado di The Rolling Stones en la fakultato Georgia Southern, 1965.

Dum la fino di 1962 ja existis importanta rock-grupi en l'Unionita Rejio qui pleis varianto nomizita beat-muziko, exemple Gerry & the Pacemakers, The Searchers e The Beatles, de Liverpool. De Manchester esis Freddie and the Dreamers, Herman's Hermits e The Hollies. Li recevis influi de Usana soul, rhythm and blues e "surf-muziko". Komence li adaptis Usana muziko por danseri. Pose altra grupi de London, exemple The Rolling Stones e The Yardbirds komencis kompozar lua propra muziki sub influo di rhythm and blues, blues e komencis un grupo influar l'altra.

En 1963 The Beatles ed altra beat-grupi atingis nacionala suceso en l'Unionita Rejio. La muziki She Loves You e I Want to Hold Your Hand lansita sam yaro divenis rapide populara en Usa. La sequant yaro li voyajis ad Usa ed aparis en televiziono-programo The Ed Sullivan Show en 9 di februaro 1964. On kalkulas ke 73 milion spektanti vidis la prizentado. The Rolling Stones aparis en la sama programo ye la 25ma di oktobro sam yaro.

The Stooges, en 2007.

La subjenro garage rock ("gareya rock") esis formo di amatora rock-muziko e recevis ta nomo pro esar prepraktikita en gareyi.[3] Lua poemi meditis pri traumati en la skolo, e la muziki pri "mentiinta mulieri" esis komuna. Ol influesis da "Britanian-invado" de 1964 til 1966, e centi di bandi aparis en Usa e Kanada. Kelka havis suceso ma la majoritato esis fiasko. Un di la bandi de Detroit, The Stooges, restis aktiva dum la komenco dil 1970a yari, e nune ol konsideresas pre-punk bando.

Pop rock[redaktar | edit source]

La vorto pop uzesas pose la komenco dil 20ma yarcento e referas generale a tota populara muziko, ma pos la duimo di 1950a yari ol komencis uzesar por nomizar la muziki kreita por la yuni, ofte karakterizata kom delikat alternativo a rock and roll.[4] Pos "Britanian invado" cirkum 1967 la vorto komencis uzesar por nomizar komercala muziki acensebla e kun efemera suceso. Opozante, la frazo "rock-muziko" uzesis por muziki plu elaborita e konsiderita "autentika", kun instrumentala o vocala virtuozeso, ofte asociita kun specifika subkulturi, exemple la kontrakulturo di la 1960a yari.

Tamen, multa pop e rock muziki similesis en sono, instrumentizo ed inkluzite en liriki. La frazo pop rock kreezis por nomizar komercale sucesoza muziki qui havis elementi di rock and roll. La muziko di kelk artisti, exemple Elton John, Paul McCartney, the Everly Brothers, Rod Stewart, Chicago e Peter Frampton[5] konsideresas pop rock.

Blues rock[redaktar | edit source]

La duesma "Britanian invado" okuris kun bandi - exemple The Rolling Stones e The Yardbirds - qui influesis per Usana blues-muziko. Britaniana muzikisti influesis per la muziki de Lead Belly, Robert Johnson e Muddy Waters. Altra importanta nomi di Britaniana blues rock esas John Mayall, Eric Clapton (pos forirar The Yardbirds), Peter Green e Fleetwood Mac. Inter l'Usana muzikisti e grupi qui influesis per blues rock esas Paul Butterfield, Canned Heat, Jefferson Airplane, Janis Joplin, Johnny Winter, The J. Geils Band e Jimi Hendrix. Bandi de la sudo di Usa - exemple Allman Brothers Band, Lynyrd Skynyrd e ZZ Top - mixuris blues rock kun folk-muziko en lua muzikala stilo, qua nomizesis Southern rock.

Folk rock[redaktar | edit source]

Dum la 1960a yari la rivivigo di folk-muziko kreskis til divenar importanta movado, qua mixuris tradicionala e nova muziki pleata en stilo tradicionala, generale kun akustikal instrumenti.[6] La pioniri dil rivivigo en Usa esis nomi quale Woody Guthrie e Pete Seeger, qui ofte identifikis su kun laborala o progresema movadi.[6] Dum la komenco dil 1960a yari, kantisti quale Joan Baez e Bob Dylan komencis partoprenar en ta movado kom kantisti e kompozisti.[6] Dylan atingis suceso kun la kansoni Blowin' in The Wind e Masters of War (1963), qui portis protesto-muziko a larja asistantaro,[7] ma quankam un jenro komencis influar l'altra, folk e rock restis separita jenri, frequente kun reciproke exkluzit asistantari.

The Animals probis kombinar elementi di folk e rock por l'unesma foyo en la kansono House of the Rising Sun (1964), l'unesma komercale sucesoza folk-muziko enrejistrita kun instrumenti di rock,[8] e la kansono I'm a Loser (1964) esis l'unesma kansono de The Beatles kun direta influo de Bob Dylan. La movado folk rock divenis populara kande The Byrds enrejistris la kansono da Bob Dylan Mr. Tambourine Man, qua atingis #1 en 1965. The Birds adaptis elektrala gitari e perkut-ensembli a folk-muziko.

Referi[redaktar | edit source]

  1. , All Music Guide to Rock: the Definitive Guide to Rock, Pop, and Soul (2002),Milwaukee, WI: Backbeat Books. 0-87930-653-X
  2. , Popular Music in America: and the Beat Goes on (3rd edn., 2008),Boston, MA: Cengage Learning
  3. E. J. Abbey, Garage Rock and its Roots: Musical Rebels and the Drive for Individuality (Jefferson, NC: McFarland, 2006), ISBN 0-7864-2564-4, pp. 74–6.
  4. S. Frith, "Pop music" in S. Frith, W. Stray and J. Street, eds, The Cambridge Companion to Pop and Rock (Cambridge: Cambridge University Press, 2001), ISBN 0-521-55660-0, pagini 93 til 108 (en Angliana).
  5. L. Starr and C. Waterman, American Popular Music (Oxford: Oxford University Press, 2nd edn, 2007), ISBN 0-19-530053-X, archived from the original en 17 di februaro 2011.
  6. 6.0 6.1 6.2 G. Mitchell, The North American Folk Music Revival: Nation and Identity in the United States and Canada, 1945–1980 (Aldershot: Ashgate, 2007), ISBN 0-7546-5756-6, p. 95.
  7. J. E. Perone, Music of the Counterculture Era American History Through Music (Westwood, CT: Greenwood, 2004), ISBN 0-313-32689-4, p. 37.
  8. J. E. Perone, Mods, Rockers, and the Music of the British Invasion (Oxford: ABC-CLIO, 2009), ISBN 0-275-99860-6, p. 128.