Historio di Vanuatu

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez

L'unesma habitanti di Vanuatu, de raso Austroneziana, probable arivis ibe cirkume 3.300 yari ante nun. Fragmenti di ceramiko de 1300-100 yari aK trovesis en l'insuli.

L'arkipelago deskovresis en 1606 dal Portugalan explorero Pedro Fernandes de Queirós, qua verkis por la rejio di Hispania. Nur en 1768 altra Europan explorero, Franca Louis Antoine de Bougainville arivis en l'insuli. Kapitano James Cook nomizis ol Nova Hebridi, nomo qua duris til la nedependo[1].

En 1825 Peter Dillon deskovris santalo en l'insulo di Erromango. Ta fakto stimulis l'arivo di enmigranti a l'insulo qua duris til 1830, kande eventis konflikto inter Polineziana laboristi e Melaneziana indijeni.

Flago di la Navala Komisitaro Franca-Britaniana.

Dum la 19ma yarcento kristana misioneri, ed anke enmigranti por kultivar kotono arivis en la insuli. Kande l'internaciona preci di kotono falis, agrokultivisti chanjis por kafeo, kakao, banano, e precipue kokoso En 1887 l'insuli komencis administresar da Navala Komisitaro Franca-Britaniana. En 1906 la du landi signatis pakto qua kreis kondominio por administrar l'insuli.

Dum la duesma mondomilito, l'insuli Espiritu Santu ed Éfaté en Vanuatu (Nova Hebridi) recevis Usana bazi, por lansar ataki kontre Japoniani.

Vanuatu divenis nedependanta de Unionita Rejio e de Francia ye la 30ma di julio 1980, kun Walter Lini kom chefministro. Dum 1990a yari eventis politikala nestabileso, qua rezultis pose en politikala descentraligo. Ye la 7ma e la 8ma di oktobro 2009 eventis du ter-tremi en la lando: l'unesma kun forteso 7.6 e la duesma kun forteso 7.8 che la skalo di Richter. En marto 2015 ciklono Pam devastis l'insuli e produktis 11 morti. Pam konsideresas la maxim mala naturala dizastro konocita de la historio dil arkipelago.[2]

Referi[redaktar | redaktar fonto]

  1. "Background Note: Vanuatu". U.S. Department of State
  2. Joshua Robertson (15ma di marto 2015). Cyclone Pam: Vanuatu awaits first wave of relief and news from worst-hit islands. The Guardian. URL vidita ye la 18ma di marto 2015.


Historio di Oceania
Australia | Fidji | Est-Timor | Kiribati | Marshall Insuli | Federata Stati di Mikronezia | Nova-Zelando | Palau | Papua-Nova-Guinea | Samoa | Salomon Insuli | Tonga | Tuvalu | Vanuatu