Australia
Commonwealth of Australia
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Australia jacas en Oceania, ed esas 6ma granda lando (per areo) en Tero. Lua chef-urbo esas Canberra ma la maxim granda urbo esas Sydney. La maxim granda insulo di Australia esas Tasmania.
En nordo jacas Indonezia, Est-Timor e Papua-Nova-Guinea. Nova-Zelando jacas sud-esto.
Bazala fakti pri Australia.
Indexo |
[redaktar] Historio
Unesma habitanti di Australia arivis inter 48.000 e 42.000 yari ante nun. Unesma Europano qua arivis en kontinento esis Willem Janszoon ye 1606.
Ye 1770 James Cook mapis granda parto di estala litoro di kontinento. Ilu revendikis Australia por Anglia. Britaniani fondis unesma urbo, Port Jackson, ye 26 di januaro 1788. Tasmania divenis separita kolonio ye 1825. Separita kolonii esis kreita en Sud-Australia (1836), Victoria (1851) e Queensland (1859). Australia ne esis oficale punisala kolonio, ma akceptis kondamniti til 1848.
Australia kreis lua konstituco e divenis nedependanta de Unionita Rejio ye 1 di januaro 1901, kom un federuro di ex-kolonii. De 1901 til 1927 la chefurbo di lando esis Melbourne, dum ke Canberra esis konstruktita.
Australia helpis Unionita Rejio en kombati dum l'Unesma mondo-milito, en Gallipoli-batalio, l'unesma granda batalio di lando[3]. De cirkum 416.000 Australiani qua partoprenis en la milito cirkum 60.000 mortis e 152.000 sufris vundi[4].
Ye 1931 la Westminster statuto formale finis granda parto di konstitucala ligili inter Australia e l'Unionita Rejio. Australia adoptis la statuto ye 1942 ma datizis ol de 1939 por validar legi aprobita dum la Duesma mondo-milito. Pos Duesma mondo-milito Autralia stimulis enmigro de Europa. Pos la 1970a yari kun fino di politiki ke restriktis l'eniro di ne-Europani, enmigranti de Azia e de altra regione anke establisis su en lando.
[redaktar] Politiko
Australia esas monarkio. La rejino Elizabeth 2ma esas reprezentata da general-guverniestro, nune Quentin Bryce. La chefa ministro (nune: Julia Gillard, l'unesma muliero chefa ministro di lando) havas de facto la povo.
Australiana parlamento havas du chambri: House of Representatives (chambro di deputati) kun 150 membri, e Senato, kun 76 membri.
Judiciala povo esas formata da Supra korto di Australia ed altra federala korti di qui la judiciisti esas indikata da generala-guverniestro dil konsilantaro.
[redaktar] Geografio
Granda parto di centro e westo di Australia esas dezerto. En nordo esas equatorala e tropikala, en esto ed en sud-westo esas subtropikala, ed en sudo esas mez-varmo (temperema klimato).
La granda bariero di korali, la maxim granda korala rifo dil mondo[5] jacas a kurta distanco de Australiana litoro, e havas plu kam 2.000 km di extenso. La maxim alta monto di lando esas Monto Kosciuszko, kun 2.228 metri di altitudo.
[redaktar] Ekonomio
 |
Videz anke: Ekonomio di Australia. |
[redaktar] Demografio
Le precipua urbi di lando (plu kam 1 milioni lojanti) esas Sydney, Melbourne, Brisbane, Perth, ed Adelaide.
[redaktar] Kulturo
[redaktar] Referi
- ↑ Main Features, Regional Population Growth 2007-8 - Australian Bureau of Statistics
- ↑ Population Clock
- ↑ [Macintyre, 151–3; Liz Reed, Bigger than Gallipoli: war, history, and memory in Australia (2004)]
- ↑ Tucker, Spencer (2005) Encyclopedia of World War I
- ↑ UNEP World Conservation Monitoring Centre "Protected Areas and World Heritage - Great Barrier Reef World Heritage Area"
| Landi e teritorii en Oceania |
| Usana Samoa | Australia | Baker-insulo | Cook-Insuli | Fidji | Franca Polinezia | Guam | Havayi | Howland Insulo | Jarvis-insulo | Johnston-atolo | Kingman Rifo | Kiribati | Marshall Insuli | Federati Stati di Mikronezia | Midway-atolo | Nauru | Nova Kaledonia | Nova-Zelando | Niue | Norfolk Insulo | Norda Mariani | Palau | Palmyra Atolo | Papua-Nova-Guinea | Pitkern | Samoa | Samoa Usana | Salomon Insuli | Timor Leste| Tokelau | Tonga | Tuvalu | Vanuatu | Wake Insulo | Wallis e Futuna |
